Why Donald Trump change plane: નાટો (NATO) સમિટ બાદ તુર્કીના અંકારાથી રવાના થતી વખતે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અચાનક પોતાનું વિમાન બદલી નાખ્યું. કતાર તરફથી ભેટમાં મળેલા નવા 'એર ફોર્સ વન'ના સ્થાને તેઓ જૂના રાષ્ટ્રપતિ વિમાન દ્વારા બ્રિટન પહોંચ્યા અને ત્યાંથી ફરી એકવાર વિમાન બદલ્યું. અચાનક કરવામાં આવેલા આ ફેરફાર પાછળ સુરક્ષાની ચિંતાઓને મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નાટો સમિટ બાદ તુર્કીથી અમેરિકા પરત ફરતી વખતે સુરક્ષા કારણો અને સિક્રેટ સર્વિસના વિશેષ પ્રોટોકોલ હેઠળ અચાનક પોતાનું નવું ‘એર ફોર્સ વન’ વિમાન બદલી નાખ્યું. કતાર તરફથી ભેટમાં મળેલા અત્યાધુનિક બોઇંગ વિમાનના બદલે તેઓ જૂના અને પરીક્ષણ કરેલા (વિશ્વાસુ) રાષ્ટ્રપતિ વિમાનમાં સવાર થયા. આ પછી તેઓ બ્રિટનના મિલ્ડેનહોલ એરબેઝ પર રોકાયા અને ત્યાં ફરી એકવાર વિમાન બદલ્યું, જેનો મુખ્ય હેતુ સંભવિત સર્વેલન્સ, ટેકનિકલ ખામી અથવા સાયબર-સુરક્ષાના જોખમને ટાળવાનો હતો.
ત્રણ મહત્વપૂર્ણ અને વણજોયા પાસાં
‘બગિંગ’ અને સર્વેલન્સનું જોખમ: કતાર તરફથી મળેલા નવા વિમાનને તાજેતરમાં જ અમેરિકી કાફલામાં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતોના મતે, કોઈપણ વિદેશી દેશ તરફથી મળેલા અથવા તાજેતરમાં મોડિફાય કરાયેલા વિમાનોમાં ગુપ્ત લિસનિંગ ડિવાઇસીસ (સાંભળવાના સાધનો) અથવા સિગ્નલ ઇન્ટરસેપ્શનનું જોખમ રહેલું હોય છે.
‘ટ્રિપલ રિડન્ડન્સી’ પ્રોટોકોલ: અમેરિકી સિક્રેટ સર્વિસ રાષ્ટ્રપતિની મુસાફરી દરમિયાન હંમેશા બે સમાન ‘VC-25A’ વિમાનોને સાથે રાખે છે. જ્યારે પણ કોઈ અણધાર્યા ખતરા અથવા રડાર ટ્રેસિંગની શંકા જાય, ત્યારે રાષ્ટ્રપતિની કૉલસાઇન અને પ્લેન મુસાફરીની વચ્ચે જ (‘મિડ-રૂટ’) બદલી દેવામાં આવે છે.
બનાસકાંઠા આતંકવાદ કેસ : પાલનપુરમાં VHP નો ઉગ્ર વિરોધ, આતંકીઓને ફાંસી અને બુલડોઝર કાર્યવાહીની માંગ
યુકેના મિલ્ડેનહોલ બેઝનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ: બ્રિટનનું RAF Mildenhall એરબેઝ અમેરિકાનું એક પ્રમુખ રિફ્યુલિંગ અને રી-ઇક્વિપમેન્ટ હબ છે. ત્યાં વિમાન બદલવું એ દર્શાવે છે કે સિક્રેટ સર્વિસે એટલાન્ટિક મહાસાગર પાર કરતા પહેલાં સંપૂર્ણપણે સેનિટાઈઝ્ડ (સુરક્ષિત) અને અમેરિકી કમાન્ડ સિસ્ટમ ધરાવતા પ્લેનને પ્રાથમિકતા આપી.
શું કતારથી મળેલા પ્લેનને લઈને વિવાદ છે?
કતાર દ્વારા અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિના કાફલાને ભેટમાં આપવામાં આવેલા આ લક્ઝરી બોઇંગ વિમાનને લઈને સુરક્ષા વર્તુળોમાં શરૂઆતથી જ ચર્ચા અને વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. જૂના અને પરખેલા વિમાનથી મુસાફરી કરવાના નિર્ણયે ઘણા સવાલો ઊભા કર્યા છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, સિક્રેટ સર્વિસ રાષ્ટ્રપતિની સુરક્ષાને લઈને કોઈ જોખમ લેવા માંગતી ન હતી.
એર ફોર્સ વન: હવામાં ઊડતું ‘વ્હાઇટ હાઉસ’
એર ફોર્સ વન માત્ર એક પ્લેન નથી, પરંતુ તે હવામાં ઊડતું ‘વ્હાઇટ હાઉસ’ અને કમાન્ડ સેન્ટર છે. આ વિમાનમાં પરમાણુ હુમલા દરમિયાન પણ રાષ્ટ્રપતિને દેશનું સંચાલન કરવાની સુવિધા મળે છે. વિદેશી મૂળના અથવા તાજેતરના જેટમાં અમેરિકી સંરક્ષણ વિભાગની અત્યાધુનિક એન્ક્રિપ્ટેડ સિસ્ટમ્સ સંપૂર્ણપણે ફિટ થઈ છે કે નહીં, તેને લઈને સિક્રેટ સર્વિસ હંમેશા સતર્ક રહે છે.
વ્હાઇટ હાઉસનું મૌન અને વ્યૂહરચના
જો કે વ્હાઇટ હાઉસે આ ફેરબદલ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન જાહેર કર્યું નથી, પરંતુ પેન્ટાગનના પૂર્વ સુરક્ષા અધિકારીઓનું માનવું છે કે આ કોઈ કટોકટી નહોતી, પરંતુ સિક્રેટ સર્વિસની અગાઉથી આયોજિત ‘ટેક્ટિકલ ડિસેપ્શન’ (વ્યૂહાત્મક છેતરામણી) વ્યૂહરચના હોઈ શકે છે જેથી સંભવિત વિરોધીઓને રાષ્ટ્રપતિના ચોક્કસ લોકેશનની ખબર ન પડી શકે.
