Land records online: ભારતમાં જમીન સંબંધિત વિવાદો અને છેતરપિંડીના કેસો વધતા જતા લોકો હવે જમીનના રેકોર્ડ વિશે વધુ સજાગ બન્યા છે. પહેલાં જમીનની વિગતો મેળવવા માટે તાલુકા કચેરી કે રેવન્યુ ઓફિસના ચક્કર લગાવવા પડતા હતા, પરંતુ હવે મોટાભાગના રાજ્યોમાં ભુલેખ અને જમીન રેકોર્ડ સેવાઓ ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ હોવાથી આ પ્રક્રિયા ઘણી સરળ બની ગઈ છે. માત્ર મોબાઇલ ફોન દ્વારા તમે જાણી શકો છો કે કોઈ વ્યક્તિના નામે કેટલી જમીન નોંધાયેલી છે, જમીનનો વિસ્તાર કેટલો છે અને તે કયા ખાતા કે સર્વે નંબર હેઠળ નોંધાયેલ છે.
ઓનલાઈન ભુલેખ પોર્ટલ શું છે?
ભુલેખ પોર્ટલ રાજ્ય સરકારો દ્વારા સંચાલિત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ છે જ્યાં જમીન સંબંધિત સત્તાવાર રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ હોય છે. આ પોર્ટલ દ્વારા નાગરિકો જમીનની માલિકી, ખાતા નંબર, સર્વે નંબર, ખસરા-ખતૌની અને અન્ય રેવન્યુ રેકોર્ડ ઓનલાઈન જોઈ શકે છે.
ભારતના લગભગ તમામ મોટા રાજ્યો જેમ કે ગુજરાત, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાન સહિતના રાજ્યોમાં આ સેવા શરૂ કરવામાં આવી છે.
કોના નામે કેટલી જમીન છે તે કેવી રીતે શોધશો?
જમીનના રેકોર્ડ ઓનલાઈન તપાસવા માટે નીચે આપેલી સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ પ્રક્રિયા અનુસરો:
1. રાજ્યની સત્તાવાર ભુલેખ વેબસાઇટ ખોલો
સૌપ્રથમ તમારા રાજ્યની સત્તાવાર જમીન રેકોર્ડ અથવા ભુલેખ વેબસાઇટ પર જાઓ. દરેક રાજ્યની અલગ પોર્ટલ હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે:
ગુજરાત - AnyRoR
ઉત્તર પ્રદેશ - Bhulekh UP
બિહાર - Bihar Bhumi
મધ્ય પ્રદેશ - MP Bhulekh
હંમેશા સત્તાવાર સરકારી વેબસાઇટનો જ ઉપયોગ કરો જેથી ખોટી માહિતી અથવા છેતરપિંડીથી બચી શકાય.
2. જિલ્લા, તાલુકા અને ગામની પસંદગી કરો
વેબસાઇટ ખુલ્યા બાદ તમારે:
જિલ્લો પસંદ કરવો
તાલુકો પસંદ કરવો
ગામનું નામ પસંદ કરવું
આ માહિતીના આધારે પોર્ટલ તે વિસ્તારના સત્તાવાર જમીન રેકોર્ડ દર્શાવે છે.
3. જમીન શોધવાનો વિકલ્પ પસંદ કરો
મોટાભાગના પોર્ટલમાં નીચે મુજબના વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હોય છે:
ખાતા નંબર દ્વારા શોધ
સર્વે નંબર / ખસરા નંબર દ્વારા શોધ
ગાતા નંબર દ્વારા શોધ
માલિકના નામ દ્વારા શોધ
જો તમારી પાસે જમીનનો સર્વે નંબર ન હોય તો નામના આધારે પણ માહિતી મેળવી શકાય છે.
નામ દ્વારા જમીન માહિતી કેવી રીતે શોધવી?
ઘણા લોકો પાસે માત્ર જમીન માલિકનું નામ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં “Search by Name” વિકલ્પ ખૂબ ઉપયોગી બને છે.
પ્રક્રિયા:
નામનો વિકલ્પ પસંદ કરો
માલિકનું પૂરું નામ દાખલ કરો
કેપ્ચા કોડ ભરો
Search અથવા Submit બટન દબાવો
તે પછી સંબંધિત નામ હેઠળ નોંધાયેલી જમીનની વિગતો સ્ક્રીન પર દેખાશે.
ઓનલાઈન રેકોર્ડમાં કઈ માહિતી જોવા મળે છે?
જ્યારે રેકોર્ડ ખુલશે ત્યારે સામાન્ય રીતે નીચેની વિગતો જોવા મળે છે:
જમીન માલિકનું નામ
ખાતા નંબર
સર્વે / ખસરા નંબર
જમીનનો કુલ વિસ્તાર
જમીનની શ્રેણી
સહમાલિકોની વિગતો
ખેતીલાયક કે બિનખેતી જમીન સ્થિતિ
કેટલાક રાજ્યોમાં જમીનના નકશા અને રેકોર્ડની નકલ પણ ઓનલાઈન ઉપલબ્ધ હોય છે.
જમીન રેકોર્ડ ડાઉનલોડ અથવા પ્રિન્ટ કેવી રીતે કરશો?
ઘણા ભુલેખ પોર્ટલ PDF ડાઉનલોડ અથવા પ્રિન્ટ વિકલ્પ પણ આપે છે.
તમે:
“Download” વિકલ્પ પર ક્લિક કરીને PDF સાચવી શકો છો
અથવા “Print” બટનથી પ્રિન્ટ લઈ શકો છો
આ નકલ બેંક લોન, કાનૂની પ્રક્રિયા અથવા જમીન ખરીદી દરમિયાન પ્રાથમિક દસ્તાવેજ તરીકે ઉપયોગી બને છે.
ઓનલાઈન જમીન રેકોર્ડથી શું ફાયદા થયા?
પારદર્શિતા વધી
ડિજિટલ રેકોર્ડથી જમીન સંબંધિત માહિતી જાહેર અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ બની છે.
છેતરપિંડીમાં ઘટાડો
ખોટા દસ્તાવેજો બનાવીને જમીન વેચવાના કેસોમાં ઘટાડો થવામાં મદદ મળી રહી છે.
સમય અને ખર્ચમાં બચત
હવે લોકોને સરકારી કચેરીઓના ચક્કર લગાવવાની જરૂર નથી.
ઝડપી વેરિફિકેશન
જમીન ખરીદતા પહેલાં માલિકીની તપાસ મિનિટોમાં કરી શકાય છે.
જમીન ચેક કરતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું?
જમીનના રેકોર્ડ તપાસતી વખતે કેટલીક સાવચેતીઓ જરૂરી છે:
માત્ર સત્તાવાર સરકાર પોર્ટલનો ઉપયોગ કરો
નામની સ્પેલિંગ સાચી દાખલ કરો
સર્વે નંબર અને ખાતા નંબર ક્રોસ-ચેક કરો
જૂના અને નવા રેકોર્ડમાં ફેરફાર થયો છે કે નહીં તે તપાસો
કોઈ વિવાદિત નોંધ છે કે નહીં તે પણ ચેક કરો
જો રેકોર્ડમાં ગેરસમજ કે ભૂલ જણાય તો સંબંધિત તાલુકા કચેરીનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
આ પણ વાંચો: ઉનાળામાં સીલિંગ ફેનની સ્પીડ કેમ થઈ જાય છે ધીમી? : જાણો મુખ્ય કારણો અને ઉપાયો
આ માહિતી આજે કેમ મહત્વની?
ડિજિટલ ઈન્ડિયા અભિયાન બાદ જમીન રેકોર્ડ સિસ્ટમમાં મોટા ફેરફારો થયા છે. ગામડાંથી શહેર સુધી લોકો હવે જમીન ખરીદી-વેચાણ પહેલાં ઓનલાઈન ચકાસણી કરવા લાગ્યા છે. વધતા જમીનના ભાવ અને પ્રોપર્ટી વિવાદોને ધ્યાનમાં રાખીએ તો સાચી માલિકીની માહિતી જાણવી ખૂબ જરૂરી બની ગઈ છે.
વિશેષજ્ઞોના મતે, કોઈપણ જમીન ખરીદતા પહેલાં ભુલેખ રેકોર્ડ, 7/12 ઉતારા, હક્કપત્રક અને અન્ય કાનૂની દસ્તાવેજોની તપાસ કરવી જોઈએ. ઓનલાઈન પોર્ટલ આ પ્રક્રિયાને વધુ ઝડપી અને સરળ બનાવે છે.
