પીક અવર્સમાં બે ગણુ ભાડુ વસૂલશે OLA-UBER : શું હોય છે આ પીક અવર્સ?

ભારતમાં, ઓલા-ઉબેર જેવી એપ-આધારિત કેબ સેવાઓ લોકોના જીવનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગઈ છે. ઓફિસ, બજાર કે રેલ્વે સ્ટેશન જવું હોય, કેબ સેવા આજના સમયની જરૂરિયાત બની ગઈ છે, પરંતુ ઘણીવાર મુસાફરો અને ડ્રાઇવરો બંનેને ભાડા, ડ્રાઇવરના વર્તન અને રદ કરવા અંગે સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડતો હતો. આ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને, માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રાલયે તાજેતરમાં મોટર વ્હીકલ એગ્રીગેટર માર્ગદર્શિકા 2025 બહાર પાડી છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે આમાં કયા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે અને તે કેબ વપરાશકર્તાઓ અને ડ્રાઇવરોને સીધી કેવી રીતે અસર કરશે?

પીક અવર શું છે?
સૌ પ્રથમ, જાણી લો કે માર્ગદર્શિકામાં પીક અવર શબ્દ વારંવાર આવી રહ્યો છે. વાસ્તવમાં પીક અવર એ સમય છે જ્યારે કેબની માંગ સૌથી વધુ હોય છે. જેમ કે - સવારે ઓફિસ જવાનો સમય, સાંજે ઓફિસથી પાછા ફરવાનો સમય અથવા કોઈપણ તહેવારોની મોસમ. આ સમયે રસ્તાઓ પર વધુ ભીડ હોય છે અને લોકો ઝડપથી કેબ બુક કરવા માંગે છે. તેથી, એગ્રીગેટર્સ આ સમયે વધેલા ભાડા વસૂલ કરે છે, જેને ડાયનેમિક પ્રાઇસિંગ કહેવામાં આવે છે.

એગ્રીગેટર્સ હવે પીક અવર્સ દરમિયાન બમણું ભાડું વસૂલ કરી શકશે
નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, કેબ કંપનીઓ હવે પીક અવર્સ દરમિયાન બેઝ ફેરના બમણા સુધીનો ચાર્જ વસૂલ કરી શકે છે. અગાઉ આ મર્યાદા 1.5 ગણી હતી, એટલે કે, જો રાઈડનું બેઝ ફેર 100 રૂપિયા હોય, તો પીક ટાઇમ દરમિયાન મહત્તમ 200 રૂપિયા વસૂલ કરી શકાય છે. આનાથી એગ્રીગેટર્સને વધુ કમાણી કરવાની તક પણ મળશે અને ડ્રાઇવરોને સારી કમાણીનો લાભ મળી શકે છે. તે જ સમયે, નોન-પીક અવર્સ એટલે કે ઓછી ભીડવાળા સમયમાં, ન્યૂનતમ ભાડું બેઝ ફેરના ઓછામાં ઓછું 50% રાખવું ફરજિયાત રહેશે. આનાથી સસ્તા ભાડાવાળા મુસાફરોને ફાયદો થઈ શકે છે.

ડેડ માઈલેજ માટે ભાડું પણ ઉપલબ્ધ થશે
નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, બેઝ ફેર ઓછામાં ઓછું 3 કિલોમીટર માટે નક્કી કરવામાં આવશે. તેનો હેતુ ડેડ માઈલેજને આવરી લેવાનો છે. ડેડ માઈલેજ એટલે ડ્રાઇવર મુસાફરો વિના મુસાફરી કરે છે તે અંતર, જેમ કે પેસેન્જરને લેવા માટે ખાલી વાહન લેવું. આનાથી ડ્રાઇવરોને વધુ સારું વળતર મળશે અને તેમનું નુકસાન ઓછું થશે.

બેઝ ફેર કોણ નક્કી કરશે?
નવી માર્ગદર્શિકા હેઠળ, વિવિધ શ્રેણીના વાહનો માટેનો મૂળ ભાડું રાજ્ય સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે, એટલે કે, ઓલા-ઉબેર જેવી કંપનીઓએ રાજ્ય સરકાર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલા ભાડાના આધારને સ્વીકારવો પડશે. રાજ્યોને આ નિયમો લાગુ કરવા માટે ત્રણ મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.

રદ કરવા પર દંડ લાદવામાં આવશે
ઘણી વખત ડ્રાઇવરો કોઈપણ કારણ વગર રાઈડ રદ કરે છે, જેના કારણે મુસાફરોને મુશ્કેલી પડે છે. તે જ સમયે, કેટલાક મુસાફરો બુકિંગ કર્યા પછી રદ પણ કરે છે. નવી માર્ગદર્શિકામાં આ અંગે કડક જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. જો ડ્રાઇવર કોઈપણ માન્ય કારણ વગર રાઈડ રદ કરે છે, તો તેને કુલ ભાડાના 10 ટકા (મહત્તમ 100 રૂપિયા સુધી) દંડ કરવામાં આવશે. તેવી જ રીતે, જો મુસાફર પણ કોઈ માન્ય કારણ વગર રાઈડ રદ કરે છે, તો તેના પર સમાન દંડ લાદવામાં આવશે. આ રદ કરવાના કિસ્સાઓ ઘટાડી શકે છે અને વપરાશકર્તાઓનો વિશ્વાસ પણ વધારશે.

એગ્રીગેટર લાઇસન્સ માટે ઓનલાઈન પોર્ટલ બનાવવામાં આવશે
સરકાર ટૂંક સમયમાં એક ઓનલાઈન પોર્ટલ વિકસાવશે જ્યાંથી એગ્રીગેટર કંપનીઓ લાઇસન્સ માટે અરજી કરી શકશે. લાઇસન્સ ફી 5 લાખ રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે. આ લાઇસન્સ પાંચ વર્ષ માટે માન્ય રહેશે. આનાથી કંપનીઓ કાગળકામથી મુક્ત થશે અને પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક બનશે. ડ્રાઇવરો માટે ફરજિયાત વીમો હશે. ડ્રાઇવરોની સલામતી અને કલ્યાણ માટે માર્ગદર્શિકામાં પણ મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. આ હેઠળ, એગ્રીગેટરે તેના ડ્રાઇવરો માટે ઓછામાં ઓછા 5 લાખ રૂપિયાનો આરોગ્ય વીમો આપવો પડશે. આ ઉપરાંત, 10 લાખ રૂપિયાનો ટર્મ વીમો આપવો પણ ફરજિયાત રહેશે. આ પગલું ડ્રાઇવરો અને તેમના પરિવારો માટે એક મોટી સુરક્ષા કવચ સાબિત થશે.

PEAK
નવી માર્ગદર્શિકામાં, દરેક એગ્રીગેટરે ફરિયાદ અધિકારીની નિમણૂક કરવી પડશે. આ અધિકારી મુસાફરો અને ડ્રાઇવરોની સમસ્યાઓનું નિરાકરણ કરશે. આનાથી સેવાની ગુણવત્તામાં સુધારો થવાની અપેક્ષા છે.