"પેટ્રોલ-ડીઝલના વાહનોનું કોઈ ભવિષ્ય નથી!" : પરિવહન મંત્રી નીતિન ગડકરીએ કર્યું મોટું એલાન

Petrol-Diesel : ભારતના કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરી હંમેશા તેમના દૂરંદેશી નિર્ણયો માટે જાણીતા છે. હાલમાં બસવર્લ્ડ ઈન્ડિયા કોન્ક્લેવ 2025 દરમિયાન તેમણે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપતા કહ્યું કે, લાંબા ગાળે પેટ્રોલ અને ડીઝલ જેવા અશ્મિભૂત ફ્યુઅલ પર ચાલતા વાહનોનું ભારતમાં કોઈ ભવિષ્ય નથી. આ નિવેદન માત્ર એક ચેતવણી નથી, પરંતુ દેશના વાહન ઉદ્યોગને નવી દિશામાં વાળવાનો સંકેત છે. સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો અને વિદેશી તેલ પરની નિર્ભરતા ઓછી કરવાનો છે.

સ્વચ્છ ફ્યુઅલ તરફ મહા-સંક્રમણ

ગડકરીએ ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગના દિગ્ગજોને સંબોધતા સ્પષ્ટ કર્યું કે, હવે પરંપરાગત ફ્યુઅલનો સમય પૂરો થઈ રહ્યો છે. તેમણે ઉત્પાદકોને બાયોફ્યુઅલ, સીએનજી (CNG), એલએનજી (LNG) અને ઇલેક્ટ્રિક પાવરટ્રેન જેવા ઓપ્શન પર વધુ સંશોધન અને ઉત્પાદન કરવા વિનંતી કરી છે. મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા વપરાશને કારણે ભારતને આર્થિક રીતે આયાતનું મોટું નુકસાન થાય છે અને સાથે જ તેનાથી પર્યાવરણને પણ ગંભીર નુકસાન પહોંચે છે, જે હવે પરવડે તેમ નથી.

હાઇડ્રોજન : ભવિષ્યનું અજેય બળતણ

હાઇડ્રોજન ગતિશીલતા વિશે વાત કરતાં ગડકરીએ ખુલાસો કર્યો કે, ભારત સરકાર આ ટેક્નોલોજીને લઈને ખૂબ જ ગંભીર છે. હાલમાં દેશના 10 મહત્વના રૂટ પર હાઇડ્રોજનથી ચાલતી ટ્રક અને બસોના પાયલોટ પ્રોજેક્ટ્સ સફળતાપૂર્વક ચાલી રહ્યા છે. ટાટા મોટર્સ, અશોક લેલેન્ડ અને મહિન્દ્રા જેવી કંપનીઓ આ પ્રયોગોમાં સક્રિયપણે ભાગ લઈ રહી છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે, હાઇડ્રોજન એ ભવિષ્યનું સર્વોત્તમ ફ્યુઅલ છે, જે ભારે વાહનો માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે.

ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ અને ઇથેનોલનું મહત્વ

ભારત એક કૃષિ પ્રધાન દેશ હોવાથી ઇથેનોલનું ઉત્પાદન સરળતાથી કરી શકે છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને મંત્રીએ 'ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ' એન્જિનના વિકાસ પર ભાર મૂક્યો હતો. હાલમાં વાહનો E20 (20% ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ) પર ચાલી રહ્યા છે, પરંતુ આગામી સમયમાં એવા એન્જિન લાવવાની તૈયારી છે, જે 100% ઇથેનોલ પર ચાલી શકે. આનાથી દેશના ખેડૂતોને પણ આર્થિક લાભ થશે અને દેશનું હૂંડિયામણ બચશે.

મુસાફરોની સુરક્ષા માટે કડક આદેશો

માત્ર એન્જિન જ નહીં, પણ વાહનોની ગુણવત્તા અને મુસાફરોની સુરક્ષા બાબતે પણ મંત્રીએ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. હવે બસ ઉત્પાદકો પોતાની મરજીથી 'સેલ્ફ સર્ટિફિકેશન' કરી શકશે નહીં. નવી વ્યવસ્થા મુજબ, બસની નોંધણી માટે વાહન પોર્ટલ પર ગાડીની ભૌતિક સ્થિતિ અને તેના વીડિયો પુરાવા અપલોડ કરવા ફરજિયાત રહેશે. તેમણે તમામ કંપનીઓને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે, ખર્ચ ઘટાડવા માટે ગુણવત્તા અને સુરક્ષા સાથે કોઈ પણ પ્રકારની બાંધછોડ ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં.

ઇલેક્ટ્રિક બસોની વધતી માંગ અને પડકારો

જાહેર પરિવહનને સુધારવા માટે સરકાર ઇલેક્ટ્રિક બસો પર મોટો દાવ લગાવી રહી છે. અંદાજ મુજબ, આગામી ત્રણ વર્ષમાં ભારતમાં આશરે 1.5 લાખ ઇલેક્ટ્રિક બસોની જરૂરિયાત ઊભી થશે. જોકે, અત્યારે ભારતની ઉત્પાદન ક્ષમતા વાર્ષિક માત્ર 70,000 બસોની છે. આ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા માટે સરકારે ઉદ્યોગ જગતને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે જેથી દેશના સામાન્ય નાગરિકોને પ્રદૂષણ મુક્ત અને આરામદાયક સાર્વજનિક પરિવહન મળી રહે.