New Income Tax Bill : સોમવારે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા રજૂ કરાયેલા બે મહત્વપૂર્ણ ટેક્સ બિલ સોમવારે જ કોઈપણ ચર્ચા વિના પસાર થઈ ગયા. લોકસભાએ સોમવારે વિપક્ષી સાંસદોના હોબાળા વચ્ચે કરવેરા સંબંધિત બે બિલ - આવકવેરા (નંબર 2) બિલ અને કરવેરા કાયદા (સુધારા) બિલ - પસાર કર્યા.
આવકવેરા કાયદા 1961 સંબંધિત કાયદાઓને એકીકૃત કરવા અને તેમાં સુધારો કરવા માટે આવકવેરા (નંબર 2) બિલ 2025 પસાર કરવામાં આવ્યું છે. સાથે જ, કરવેરા કાયદા (સુધારા) બિલ 2025 આવકવેરા કાયદા 1961 તેમજ નાણાં કાયદા 2025 માં સુધારો કરશે.
બિહારમાં મતદાર યાદીમાં સુધારાને લઈને વિપક્ષના જોરદાર વિરોધ વચ્ચે નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા રજૂ કરાયેલા આ બિલ કોઈપણ ચર્ચા વિના પસાર થઈ ગયા. આ બિલોને ધ્વનિમતથી પસાર કર્યા પછી, લોકસભાની કાર્યવાહી દિવસ માટે મુલતવી રાખવામાં આવી. પસંદગી સમિતિની ભલામણોને સમાવીને આવકવેરા બિલ ફરીથી રજૂ કરવામાં આવ્યું.
અગાઉ, નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સોમવારે લોકસભામાં આવકવેરા બિલનું સુધારેલું સંસ્કરણ રજૂ કર્યું. નવા બિલમાં બૈજયંત પાંડાના નેતૃત્વ હેઠળની સિલેક્ટ કમિટીની મોટાભાગની ભલામણોનો સમાવેશ થાય છે. ગયા અઠવાડિયે સરકારે આવકવેરા બિલ, 2025 પાછું ખેંચવાના નિર્ણય બાદ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.
છ દાયકા જૂના આવકવેરા કાયદા, 1961 ને બદલવા માટે 13 ફેબ્રુઆરીના રોજ નવું બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. સિલેક્ટ કમિટીની ભલામણો પછી સરકારે તેને પાછું ખેંચી લીધું હતું. 11 ઓગસ્ટના રોજ રજૂ કરાયેલા નવા ડ્રાફ્ટનો હેતુ સાંસદોને એક જ અને અપડેટેડ વર્ઝન પ્રદાન કરવાનો છે. તેમાં સિલેક્ટ કમિટી દ્વારા સૂચવેલા મોટાભાગના ફેરફારોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. બિલ પાછું ખેંચવા અને સંસદમાં નવું બિલ રજૂ કરવા અંગે સમજાવતા, નાણામંત્રી સીતારમણે કહ્યું, "સિલેક્ટ કમિટી તરફથી સૂચનો પ્રાપ્ત થયા છે, જે બિલને સાચા કાયદાકીય અર્થ આપવા માટે તેમાં સામેલ કરવા જરૂરી છે. બિલના ડ્રાફ્ટના સ્વરૂપ, શબ્દસમૂહોની ગોઠવણી, પરિવર્તનશીલ ફેરફારો અને ક્રોસ-રેફરન્સમાં સુધારા કરવામાં આવ્યા છે." તેમણે વધુમાં કહ્યું કે મૂંઝવણ ટાળવા માટે અગાઉનું બિલ પાછું ખેંચી લેવામાં આવ્યું હતું. તેમણે માહિતી આપી કે નવો ડ્રાફ્ટ 1961 ના કાયદાને બદલવા માટે આધાર તરીકે કામ કરશે.
સિલેક્ટ કમિટી દ્વારા ભલામણ કરાયેલા મુખ્ય ફેરફારો શું છે?
સંસદીય પેનલે નવા આવકવેરા બિલના મુસદ્દામાં ઘણી ભૂલો તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું. તેણે ગેરસમજ ઘટાડવા માટે સુધારા સૂચવ્યા હતા, આ સૂચનો છે-
કલમ 21 (મિલકતનું વાર્ષિક મૂલ્ય): "સામાન્ય ક્રમમાં" શબ્દો દૂર કરો અને ખાલી મિલકતો માટે વાસ્તવિક ભાડું અને "માનવામાં આવેલ ભાડું" વચ્ચે સ્પષ્ટ સરખામણી ઉમેરો.
કલમ 22 (ઘરની મિલકતની આવકમાંથી કપાત): સ્પષ્ટ કરો કે મ્યુનિસિપલ ટેક્સ કાપ્યા પછી 30% પ્રમાણભૂત કપાત લાગુ પડે છે; બાંધકામ પહેલાંના વ્યાજ કપાતને ભાડાની મિલકતો સુધી લંબાવો.
કલમ 19 (પગાર કપાત - અનુસૂચિ VII): ભંડોળમાંથી પેન્શન મેળવતા બિન-કર્મચારીઓ માટે સુધારેલા પેન્શન કપાતને મંજૂરી આપો.
કલમ 20 (વાણિજ્યિક મિલકત): 'ઘરની મિલકત' આવક તરીકે અસ્થાયી રૂપે ન વપરાયેલી વાણિજ્યિક મિલકતો પર કર લાદવાનું ટાળવા માટે પરિભાષામાં સુધારો કર્યો. સમિતિએ કહ્યું કે આ ફેરફારો ન્યાયીતા અને સ્પષ્ટતામાં સુધારો કરશે અને કાયદાને હાલની જોગવાઈઓ સાથે સુસંગત બનાવશે.
નવા આવકવેરા બિલનો હેતુ શું છે?
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સોમવારે કરવેરા કાયદા (સુધારા) બિલ, 2025 રજૂ કર્યું. તેનો હેતુ સંકલિત પેન્શન યોજનાના ધારકોને કર મુક્તિ આપવાનો છે. લોકસભામાં રજૂ કરાયેલા બિલમાં આવકવેરા શોધ કેસોના સંદર્ભમાં બ્લોક એસેસમેન્ટ સ્કીમમાં ફેરફાર કરવાની અને સાઉદી અરેબિયાના જાહેર રોકાણ ભંડોળને ચોક્કસ સીધા કર લાભો પૂરા પાડવાની જોગવાઈ પણ શામેલ છે.
કરવેરા કાયદા (સુધારા) બિલ, 2025 એ આવકવેરા અધિનિયમ, 1961 અને નાણાં અધિનિયમ, 2025 માં સુધારો કરવાના પ્રયાસોનો એક ભાગ છે. સરકારે જુલાઈમાં કહ્યું હતું કે નવી પેન્શન યોજના (NPS) હેઠળ ઉપલબ્ધ તમામ કર લાભો યુનિફાઇડ પેન્શન યોજના (UPS) પર પણ લાગુ થશે. તેનો અમલ 1 એપ્રિલ, 2025 થી કરવામાં આવ્યો હતો.
