પોતાના ખાસ ફિન્સ (પાંખો) નો પગની જેમ ઉપયોગ કરીને કોરલ રીફ પર ચાલતી આ નાની શાર્ક માણસો માટે બિલકુલ હાનિકારક નથી
સામાન્ય રીતે શાર્કનું નામ સાંભળતાં જ આપણા મગજમાં સમુદ્રના એક હિંસક અને ઝડપી શિકારીની છબી ઉપસી આવે છે. પરંતુ તાજેતરમાં ઓસ્ટ્રેલિયાની યુનિવર્સિટી ઓફ ધ સનશાઈન કોસ્ટ (UniSC) ના વૈજ્ઞાનિકોએ એક એવી અનોખી શાર્કની શોધ કરી છે જે પાણીમાં તરવાની સાથે-સાથે સમુદ્રના કિનારે ચાલી પણ શકે છે. પાપુઆ ન્યુ ગિની (Papua New Guinea) ના દક્ષિણ-પૂર્વીય દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં આ નવી પ્રજાતિની ઓળખ કરવામાં આવી છે, જેને 'વોકિંગ શાર્ક' (Walking Shark) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પાંખો બને છે તેના પગ
આ શાર્કની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે સમુદ્રના તળિયે અથવા ઓટ (Low Tide) ના સમયે બહાર દેખાતા પથ્થરો અને કોરલ રીફ (પરવાળાના ખડકો) પર આગળ વધવા માટે પોતાની પેક્ટોરલ ફિન્સ (આગળની પાંખો) નો ઉપયોગ પગની જેમ કરે છે.
સ્થાનિક નામ: પાપુઆ ન્યુ ગિનીના મિલ્ને બે (Milne Bay) વિસ્તારના સ્થાનિક લોકો આ શાર્કથી વર્ષોથી પરિચિત છે. તેઓ તેને પોતાની ભાષામાં 'કાડેડેકેડેવા' (Kadedekedewa) કહે છે, જેનો અર્થ 'આળસુ શાર્ક' (Lazy Shark) અથવા 'ડોગ શાર્ક' થાય છે, કારણ કે તે ખૂબ જ ધીમેથી લથડતી ચાલે ચાલે છે.
માનવ માટે જોખમમુક્ત: આ આશરે 3 ફૂટ લાંબી નાની શાર્ક માણસોને કોઈ નુકસાન પહોંચાડતી નથી. તે રાત્રિના સમયે સક્રિય થઈને રેતીમાં છુપાયેલા નાના કરચલા, ગોકળગાય અને કીડાઓનો શિકાર કરે છે.
વૈજ્ઞાનિક નામ અને 10 મી પ્રજાતિની પુષ્ટિ
માર્ચ 2025 માં રાત્રિના સમયના એક સર્વેક્ષણ દરમિયાન વૈજ્ઞાનિકોની ટીમને આ શાર્ક જોવા મળી હતી. આ શાર્કના શરીર પર ચિત્તા જેવા ડાઘને બદલે સફેદ નાની લાઈનો (Dashes) અને કથ્થઈ ટપકાં હતાં, જે અન્ય વોકિંગ શાર્ક કરતાં સાવ અલગ હતાં. વૈજ્ઞાનિકોએ તેના 12 જેટલા સેમ્પલ એકઠા કર્યા અને લેબોરેટરીમાં DNA તપાસ કરી.
આ જિનેટિક એનાલિસિસ રિપોર્ટ 'જર્નલ ઓફ ધ ઓશન સાયન્સ ફાઉન્ડેશન' માં જૂન 2026 માં પ્રકાશિત થયો છે, જેમાં સત્તાવાર પુષ્ટિ કરાઈ છે કે આ એક તદ્દન નવી પ્રજાતિ છે. આ નવી શોધ સાથે જ દુનિયાભરમાં વોકિંગ શાર્કની કુલ પ્રજાતિઓની સંખ્યા હવે 10 થઈ ગઈ છે. આ શાર્કને તેને શોધનાર મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક ક્રિસ્ટિન ડજિયનના સન્માનમાં 'Hemiscyllium dudgeonae' (ડજિયન્સ વોકિંગ શાર્ક) નામ આપવામાં આવ્યું છે.
અસ્તિત્વ પર લટકતો ખતરો
વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, આ અનોખી શાર્ક માત્ર ખૂબ જ મર્યાદિત વિસ્તારમાં રહે છે અને તે લાંબુ અંતર કાપીને અન્ય સ્થળે સ્થળાંતર કરતી નથી. ક્લાઈમેટ ચેન્જ, દરિયાઈ ગરમીમાં વધારો, પ્રદૂષણ અને સ્થાનિક સ્તરે થતી માછીમારી પ્રવૃત્તિઓને કારણે આ નવી પ્રજાતિના અસ્તિત્વ સામે મોટો ખતરો ઊભો થયો છે. જો સમયસર તેના સંરક્ષણ માટે મરીન પ્રોટેક્ટેડ એરિયા મજબૂત કરવામાં નહીં આવે, તો આ જીવ લુપ્ત થઈ શકે છે.
