જ્યારે પણ પ્રદૂષણની ચર્ચા થાય છે ત્યારે સૌથી પહેલા દિલ્હીનું નામ બદનામ કરવામાં આવે છે. ઝેરીલી હવા અને સ્મોગને કારણે દર શિયાળામાં દિલ્હીને વિશ્વનું સૌથી પ્રદૂષિત શહેર જાહેર કરવામાં આવે છે. પરંતુ શું ખરેખર દિલ્હી એકલું જ આ સમસ્યાથી ઝઝૂમી રહ્યું છે? વાસ્તવિકતા એ છે કે દુનિયાના અન્ય એવા પણ શહેરો છે જ્યાંની હવા દિલ્હી કરતા પણ વધુ ઝેરી બની ગઈ છે. લેટેસ્ટ આંકડા મુજબ વિશ્વના અનેક હિસ્સાઓમાં AQI એટલે કે Air Quality Index જોખમી સપાટી વટાવી ચૂક્યો છે.
દિલ્હી અને NCRની હાલની પરિસ્થિતિ
રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણનું સ્તર ફરી એકવાર ગંભીર શ્રેણીમાં પહોંચી ગયું છે. શનિવારે સમગ્ર દિલ્હી સ્મોગની જાડી ચાદરથી ઢંકાયેલું જોવા મળ્યું હતું. પવનની ગતિ અત્યંત ઓછી હોવાને કારણે હવામાં રહેલા પ્રદૂષિત કણો વાતાવરણમાં જ જકડાઈ રહ્યા છે, જેના પરિણામે AQI માં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. ઠંડીની શરૂઆત સાથે જ દિલ્હીના લોકો માટે શ્વાસ લેવો મુશ્કેલ બની રહ્યો છે.
લાહોર: વિશ્વનું બીજું સૌથી પ્રદૂષિત શહેર
આંતરરાષ્ટ્રીય રિપોર્ટ્સ મુજબ પાકિસ્તાનનું લાહોર શહેર અવારનવાર પ્રદૂષણની યાદીમાં બીજા સ્થાને જોવા મળે છે. 2024-25 ના ડેટા અનુસાર લાહોરમાં AQI ઘણી વખત 450 થી 460 ની વચ્ચે નોંધાયો છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત ઘાતક માનવામાં આવે છે. લાહોરમાં વાહનોનો ધૂમાડો, ફેક્ટરીઓનું ઉત્સર્જન અને શિયાળામાં ખેતરોમાં સળગાવવામાં આવતો કચરો આ ઝેરી સ્મોગ પાછળના મુખ્ય કારણો છે.
ઢાકા અને અન્ય શહેરોની સ્થિતિ
વિશ્વના ત્રીજા સૌથી પ્રદૂષિત શહેરની વાત કરીએ તો આ સ્થાન પર બાંગ્લાદેશની રાજધાની ઢાકાનું નામ વારંવાર આવે છે. ઢાકામાં AQI નું સ્તર અંદાજે 316 થી 318 ની આસપાસ નોંધવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત ઇજિપ્તનું કાહિરા શહેર પણ આ યાદીમાં સામેલ થાય છે, જોકે ત્યાં AQI નું પ્રમાણ 160 ની આસપાસ રહે છે. જોકે આ આંકડા ઢાકા કે લાહોર કરતા ઓછા છે, તેમ છતાં તે માનવ શરીર માટે અસ્વસ્થ શ્રેણીમાં જ આવે છે.
કેવી રીતે નક્કી થાય છે આ રેન્કિંગ?
પ્રદૂષિત શહેરોનું આ લિસ્ટ કાયમી હોતું નથી. તે પવનની દિશા, હવામાનમાં આવતા ફેરફાર, ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ અને ટ્રાફિકની સ્થિતિ પર આધારિત હોય છે. જે રીતે ભારતમાં દિલ્હીની ટીકા થાય છે, તેવી જ રીતે લાહોર અને ઢાકા પણ પોતાની ભૌગોલિક સ્થિતિ અને વધતા શહેરીકરણને કારણે પ્રદૂષણનો સામનો કરી રહ્યા છે. શિયાળાના સમયમાં અહીંના લોકો માટે બહાર નીકળવું પણ જોખમી બની જાય છે.
