જૂનાગઢ: સૌરાષ્ટ્રમાં ચોમાસાએ હવે જોર પકડવાના સંકેતો વચ્ચે ગઈ રાત્રે આકાશમાં ચંદ્રની આસપાસ મોટું તેજોવલય (કુંડાળું) જોવા મળતાં વરસાદને લઈને નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. વંથલી વર્ષા વિજ્ઞાન મંડળના સભ્યોનું માનવું છે કે આ કુદરતી સંકેત આગામી દિવસોમાં સારા વરસાદની આગાહી કરે છે. વર્ષા વિજ્ઞાન મંડળના સભ્ય રમણિકભાઈ વામજાના જણાવ્યા મુજબ, ચંદ્રની આસપાસ દેખાયેલા આ કુંડાળા અને પવનની બદલાયેલી દિશાના આધારે આગામી એક સપ્તાહ દરમિયાન એટલે કે 7 જુલાઈ સુધી સૌરાષ્ટ્રના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં 2થી 5 ઇંચ સુધી વરસાદ વરસવાની શક્યતા છે. ગઈ રાત્રે ચંદ્રની આસપાસ ગોળાકાર તેજનું કુંડાળું અનેક વિસ્તારોમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળ્યું હતું. આજે વહેલી સવારથી જ સૌરાષ્ટ્રના અનેક વિસ્તારોમાં વાતાવરણમાં અચાનક પલટો આવ્યો અને અનેક સ્થળોએ વરસાદની શરૂઆત પણ થઈ ગઈ. જેના કારણે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી અનુભવાતી અસહ્ય ગરમી અને બફારાથી લોકોને રાહત મળી છે.
વર્ષા વિજ્ઞાન મંડળે આપ્યા સકારાત્મક સંકેતો
વંથલી વર્ષા વિજ્ઞાન મંડળ લાંબા સમયથી પરંપરાગત કુદરતી સંકેતોના આધારે વરસાદ અંગે અનુમાન કરતું આવ્યું છે. મંડળના સભ્ય રમણિકભાઈ વામજાના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા ત્રણથી ચાર દિવસથી આકાશમાં વરસાદના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા હતા. ગઈ રાત્રે લગભગ 12 વાગ્યાથી 1:15 વાગ્યા દરમિયાન ચંદ્રની આસપાસ મોટું તેજોવલય રચાયું હતું, જે પરંપરાગત વર્ષા વિજ્ઞાન મુજબ સારા વરસાદનો સંકેત માનવામાં આવે છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે આ સમયગાળા દરમિયાન પવનની દિશામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર નોંધાયો છે. સ્થાનિક ભાષામાં જેને 'ભુર પવન' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે પણ વરસાદ માટે અનુકૂળ સ્થિતિ સર્જે છે. આ તમામ કુદરતી સંકેતોને આધારે આગામી દિવસોમાં સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં સારો વરસાદ થવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ પણ વાંચો: મહિલાઓ અને બાળકો માટે ગુજરાત પોલીસની મોટી પહેલ : 28 દિવસનું 'ઓપરેશન સુરક્ષિત સાયબરસ્પેસ' શરૂ
બદલાતા ઋતુચક્ર વચ્ચે ચોમાસાની નવી ગતિ
વૈશ્વિક સ્તરે બદલાતા હવામાનના કારણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઋતુચક્રમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળી રહ્યા છે. ઉનાળો વધુ લાંબો ચાલે છે, શિયાળો મોડો શરૂ થાય છે અને ચોમાસાની શરૂઆત પણ ઘણી વખત પરંપરાગત સમય કરતાં મોડેથી થાય છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારાને કારણે વરસાદની પેટર્નમાં પણ ફેરફાર નોંધાઈ રહ્યો છે. વર્ષા વિજ્ઞાન મંડળનું કહેવું છે કે ભલે ચોમાસું આ વર્ષે થોડું મોડું આગળ વધી રહ્યું હોય, પરંતુ કુદરત પોતાની ગતિએ વરસાદની ખોટ પૂરી કરે છે. હાલ સર્જાયેલા વાતાવરણીય સંજોગો આગામી સપ્તાહ દરમિયાન વરસાદને વધુ સક્રિય બનાવી શકે છે.
અમરેલી અને ભાવનગરમાં વધુ વરસાદની સંભાવના
વર્ષા વિજ્ઞાન મંડળના અનુમાન મુજબ અમરેલી અને ભાવનગર જિલ્લાઓમાં અન્ય વિસ્તારોની સરખામણીએ વધુ વરસાદ નોંધાઈ શકે છે. જોકે સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં વ્યાપક વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જો આગાહી મુજબ વરસાદ વરસશે તો ખેડૂતો માટે વાવણીની અનુકૂળ પરિસ્થિતિ ઊભી થશે. અનેક વિસ્તારોમાં હાલ વરસાદની રાહ જોવાઈ રહી છે જેથી ખેતરોમાં વાવણીનું કામ ઝડપથી આગળ વધી શકે. સાથે જ નદી-નાળા અને નાના જળાશયોમાં પણ નવા પાણીની આવક શરૂ થવાની સંભાવના છે.
આ પણ વાંચો: Gujarat માં આજે મન મૂકીને વરસશે મેઘરાજા! : 2 જિલ્લામાં રેડ એલર્ટ; 10 જિલ્લામાં ભારે વરસાદની આગાહી
આદ્રા નક્ષત્રમાં વરસાદ ખેડૂતો માટે શુભ માનાય છે
હાલ આદ્રા નક્ષત્રનો સમય ચાલી રહ્યો છે. પરંપરાગત કૃષિ માન્યતાઓ અનુસાર આ નક્ષત્ર દરમિયાન થતો વરસાદ ખેતી માટે ખૂબ જ લાભદાયી ગણાય છે. આ સમયગાળામાં કરવામાં આવેલી વાવણીથી પાકનું ઉત્પાદન સારું મળવાની માન્યતા ખેડૂતોમાં વર્ષોથી ચાલી આવે છે. જો આગામી સપ્તાહમાં આગાહી મુજબ વરસાદ થાય તો કપાસ, મગફળી, સોયાબીન, તલ અને અન્ય ખરીફ પાકોની વાવણીને વેગ મળશે. વરસાદને કારણે જમીનમાં ભેજનું પ્રમાણ વધશે અને પાકના વિકાસ માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ સર્જાશે.
નવરાત્રિ દરમિયાન પણ વરસાદની શક્યતા
વર્ષા વિજ્ઞાન મંડળે લાંબા ગાળાનું પણ એક રસપ્રદ અનુમાન વ્યક્ત કર્યું છે. મંડળના સભ્યોના મત મુજબ આ વર્ષે નવરાત્રિના સમયગાળા દરમિયાન પણ વરસાદી માહોલ સર્જાવાની સંભાવના છે. જોકે આ લાંબા ગાળાનું પરંપરાગત અનુમાન છે અને તેમાં સમયાંતરે ફેરફાર થઈ શકે છે. હવામાન વિભાગ અને આધુનિક વૈજ્ઞાનિક આગાહીઓ સાથે પરંપરાગત વર્ષા વિજ્ઞાનની સરખામણી કરવામાં આવે તો બંને પદ્ધતિઓ અલગ-અલગ આધારો પર કાર્ય કરે છે. વર્ષા વિજ્ઞાન મંડળ કુદરતી સંકેતો, પવનની દિશા, નક્ષત્રો અને આકાશીય ઘટનાઓના આધારે અનુમાન કરે છે, જ્યારે હવામાન વિભાગ ઉપગ્રહો, રડાર અને વૈજ્ઞાનિક મોડેલોના આધારે આગાહી જાહેર કરે છે.
ખેડૂતો અને સામાન્ય લોકોમાં આશાનું વાતાવરણ
સૌરાષ્ટ્રના ઘણા વિસ્તારોમાં વરસાદની રાહ જોતા ખેડૂતો માટે આ આગાહી આશાજનક માનવામાં આવી રહી છે. જો આગામી દિવસોમાં 2થી 5 ઇંચ જેટલો વરસાદ નોંધાશે તો કૃષિ પ્રવૃત્તિઓને નવી ગતિ મળશે અને પાણીની સમસ્યામાં પણ રાહત મળશે. બીજી તરફ સામાન્ય નાગરિકોને પણ ગરમી અને બફારામાંથી મોટી રાહત મળશે તેમજ તાપમાનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. જો કે, નોંધનીય છે કે ચંદ્રની આસપાસ દેખાતા તેજોવલયના આધારે કરવામાં આવતું અનુમાન પરંપરાગત વર્ષા વિજ્ઞાન પર આધારિત છે. વરસાદનું વાસ્તવિક પ્રમાણ અને વિસ્તાર વાતાવરણીય પરિબળો અનુસાર બદલાઈ શકે છે, તેથી સત્તાવાર હવામાન વિભાગ દ્વારા જારી કરવામાં આવતી આગાહીઓ પર પણ નજર રાખવી જરૂરી છે.
