‘મિશન અધૂરું છે’ નેતન્યાહૂનું નિવેદન : ઈરાનને કડક ચેતાવણી, હવે શું થશે?

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા સીઝફાયરથી શાંતિની આશા ઊભી થઈ હતી, પરંતુ આ આશા માત્ર થોડા કલાકોમાં જ તૂટી ગઈ. બંને તરફથી ફરી હુમલાઓની ખબરો સામે આવતા મિડલ ઈસ્ટમાં પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની ગઈ છે. હવે હોર્મુઝ જળસંધિમાં જહાજોની અવરજવર અટકાવવાના પગલાંએ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં પણ ચિંતા ઊભી કરી છે.

સીઝફાયર છતાં હુમલાઓ: તણાવમાં વધારો

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા બે અઠવાડિયાના સીઝફાયર પછી પણ જમીન પર પરિસ્થિતિ શાંત થતી દેખાઈ નથી. થોડા કલાકોમાં જ બંને પક્ષ તરફથી હુમલાઓના અહેવાલોએ શાંતિ પ્રક્રિયાને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. આ પરિસ્થિતિમાં ઈરાને વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ Strait of Hormuzમાં જહાજોની અવરજવર રોકી દીધી છે. આ માર્ગ વિશ્વની ઊર્જા સપ્લાય માટે અત્યંત મહત્વનો હોવાથી વૈશ્વિક બજારોમાં ચિંતા વધતી જોવા મળી રહી છે.

નેતન્યાહૂનું નિવેદન: ‘મિશન હજુ અધૂરું’

ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશનું સૈન્ય મિશન હજુ પૂર્ણ થયું નથી.

તેમણે જણાવ્યું કે:

• સીઝફાયર માટે તેમની અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે સહમતિ થઈ હતી

• છતાં કેટલીક વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યો હજુ બાકી છે

• જરૂર પડશે તો ફરી યુદ્ધ શરૂ થઈ શકે છે

નેતન્યાહૂના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ઇઝરાયલ હાલ પોતાની સૈન્ય કાર્યવાહી ઘટાડવાના મૂડમાં નથી.

ઈરાનની ક્ષમતા પર દાવો અને આગળની વ્યૂહરચના

નેતન્યાહૂએ દાવો કર્યો કે ઇઝરાયલે ઈરાનની મિસાઈલ ઉત્પાદન ક્ષમતાને મોટા પ્રમાણમાં નષ્ટ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે હાલમાં ઈરાન જે હુમલાઓ કરી રહ્યું છે તે જૂના સ્ટોક પર આધારિત છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે ઈરાનમાં સંવર્ધિત યુરેનિયમને અથવા તો સમજૂતી દ્વારા કે બળપૂર્વક દૂર કરવું જરૂરી છે. આ નિવેદન મિડલ ઈસ્ટમાં પરમાણુ મુદ્દે વધતી ચિંતા દર્શાવે છે.

લેબનાનમાં હુમલા ચાલુ રહેશે

ઇઝરાયલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે લેબનાનમાં Hezbollahના ઠેકાણાઓ પર હુમલાઓ ચાલુ રહેશે. તેમણે જણાવ્યું કે આ કાર્યવાહી ઈરાન સાથેના કોઈપણ સીઝફાયરનો ભાગ નથી. આથી સ્પષ્ટ છે કે ઇઝરાયલ પોતાની સુરક્ષા નીતિમાં કોઈ છૂટછાટ આપવા તૈયાર નથી. આ નિર્ણયથી મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ વધુ વધી શકે છે.

ઈરાનનો કડક પ્રતિસાદ અને ચેતવણી

બીજી તરફ, ઈરાને પણ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેજેશ્કિયનએ ચેતવણી આપી છે કે જો લેબનાન પર હુમલાઓ તરત બંધ નહીં થાય તો કડક જવાબ આપવામાં આવશે. તેમણે પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહબાજ શરીફ સાથે વાતચીત કરીને સીઝફાયરના ઉલ્લંઘનની નિંદા કરી. જાપાનના વડાપ્રધાન સાથેની વાતચીતમાં તેમણે અમેરિકા પર અવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો અને કહ્યું કે તેનો “છલ કરવાનો ઇતિહાસ” રહ્યો છે.

કેમ આ પરિસ્થિતિ ગંભીર છે?

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ બતાવે છે કે સીઝફાયર માત્ર કાગળ પર જ રહ્યો છે, જ્યારે જમીન પર તણાવ યથાવત છે.

મુખ્ય ચિંતાઓ:

• હોર્મુઝ જળસંધિમાં અવરોધથી વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય પર અસર

• મિડલ ઈસ્ટમાં ફરી મોટા યુદ્ધની સંભાવના

• ઇઝરાયલ, ઈરાન અને અન્ય દેશો વચ્ચે સીધી અથડામણનો ખતરો

આ પરિસ્થિતિ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને રાજકીય સ્થિરતા બંને માટે જોખમરૂપ બની શકે છે.