આગામી વર્ષોમાં દેશમાં વાહનોની સંખ્યા બમણાથી વધુ થવાની ધારણા છે અને તે દરમિયાન કાઉન્સિલ ઓન એનર્જી, એન્વાયર્નમેન્ટ એન્ડ વોટર (CEEW) ના એક નવા અહેવાલમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ખર્ચ અંગે મોટો ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં હવે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો ચલાવવા, ખાસ કરીને ટુ-વ્હીલર અને થ્રી-વ્હીલર સેગમેન્ટમાં, પેટ્રોલ વાહનો કરતાં વધુ આર્થિક સાબિત થઈ રહ્યા છે.
અભ્યાસમાં જણાવાયું છે કે ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર ચલાવવાનો ખર્ચ પ્રતિ કિલોમીટર માત્ર 1.48 રૂપિયા છે, જ્યારે પેટ્રોલ ટુ-વ્હીલરનો આ જ ખર્ચ પ્રતિ કિલોમીટર 2.46 રૂપિયા સુધી પહોંચે છે. બીજી તરફ, જો આપણે થ્રી-વ્હીલર વિશે વાત કરીએ, તો પ્રતિ કિલોમીટર EV નો ખર્ચ 1.28 રૂપિયા છે, જે પેટ્રોલ વાહનોના પ્રતિ કિલોમીટર 3.21 રૂપિયાના લગભગ એક તૃતીયાંશ છે. આ તફાવત ખાસ કરીને કોમર્શિયલ ટેક્સી સેવાઓ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
રિપોર્ટ શું કહે છે?
આ ફેરફાર પાછળ બેટરીના ખર્ચમાં ઘટાડો, રાજ્ય સરકારો તરફથી સબસિડી અને ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં સુધારો જેવા ઘણા કારણો ટાંકવામાં આવ્યા છે. જોકે, રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે ખાનગી ઇલેક્ટ્રિક કારનો રનિંગ કોસ્ટ અલગ અલગ રાજ્યોમાં અલગ અલગ હોય છે. તેનું કારણ વીજળીના દર, પ્રારંભિક વાહન કિંમત અને રાજ્ય સ્તરની સબસિડીમાં તફાવત છે.
જ્યારે સ્કૂટર અને ઓટો જેવા હળવા વાહનોમાં EVsનો પ્રભાવ વધી રહ્યો છે, ત્યારે મધ્યમ અને ભારે વાણિજ્યિક વાહનો (ટ્રક અને બસ) માટે ઇલેક્ટ્રિક વિકલ્પો હજુ પણ મોંઘા સાબિત થઈ રહ્યા છે. 2024 સુધીમાં, ડીઝલ, CNG અને ખાસ કરીને LNG (લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ) આ ભારે વાહનો માટે સસ્તા ઇંધણ વિકલ્પો રહેશે. રિપોર્ટ મુજબ, 2040 સુધી ભારે પરિવહન માટે LNG સૌથી આર્થિક વિકલ્પ રહેશે.
ભવિષ્યનું પરિવહન કેવું હશે?
રિપોર્ટમાં અંદાજ છે કે જો વર્તમાન ગતિએ કોઈ સુધારો નહીં થાય, તો ડીઝલ પર નિર્ભરતા 2047 સુધી ચાલુ રહી શકે છે. તે જ સમયે, પેટ્રોલની માંગ 2032 ની આસપાસ તેની ટોચ પર પહોંચી શકે છે.
સીઈઈડબ્લ્યુના સિનિયર પ્રોગ્રામ લીડ ડૉ. હિમાની જૈને જણાવ્યું હતું કે, "ભારતનું પરિવહન ક્ષેત્ર ઊર્જા, પ્રદૂષણ અને શહેરી આયોજન જેવા મુખ્ય મોરચે પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. જો હમણાં નક્કર પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો ટ્રાફિક અને પ્રદૂષણની સમસ્યાઓ વધુ વધશે."
ઉકેલો શું હોઈ શકે?
રિપોર્ટ સૂચવે છે કે ખાસ કરીને જાહેર બેંકો અને એનબીએફસી દ્વારા, ઇવીની પહોંચ વધારવા માટે ધિરાણ સરળ બનાવવું જોઈએ. ઉપરાંત, બેટરી ભાડા અથવા ઇએમઆઈ મોડેલોને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ જેથી શરૂઆતમાં ભારે ખર્ચ ન થાય. આ ઉપરાંત, વાહન પોર્ટલ જેવા પ્લેટફોર્મ પરથી જિલ્લાવાર વાહન માલિકીનો ડેટા એકત્રિત કરીને નીતિ નિર્માણ અને ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું વધુ સારી રીતે આયોજન કરી શકાય છે.
સીઈઈડબ્લ્યુનું ટ્રાન્સપોર્ટેશન ફ્યુઅલ ફોરકાસ્ટિંગ મોડેલ (ટીએફએફએમ) નીતિ નિર્માતાઓ, ઓટો કંપનીઓ અને ઉર્જા ક્ષેત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ સાધન સાબિત થઈ શકે છે, જે ભવિષ્યની જરૂરિયાતોનો અંદાજ કાઢવામાં મદદ કરશે.




















