Israel-Lebanon Updates: ઈઝરાયલ અને લેબનોન વચ્ચે યુદ્ધવિરામની સમજૂતી બાદ ભલે અત્યારે ગોળીબાર અટકી ગયો હોય, પરંતુ જમીની હકીકત કંઈક અલગ જ વાર્તા કહી રહી છે. ઈઝરાયલી ડિફેન્સ ફોર્સિસ (IDF) એ ઇતિહાસમાં પહેલીવાર સત્તાવાર રીતે એક નકશો જાહેર કર્યો છે, જેમાં દક્ષિણ લેબનોનના તે વિસ્તારોને દર્શાવવામાં આવ્યા છે જે હવે ઈઝરાયલી સેનાના સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હેઠળ છે. આ નકશો સોશિયલ મીડિયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે, કારણ કે તેમાં લેબનોનની સરહદની અંદર આવેલા ડઝનબંધ ગામો પર ઈઝરાયલનો કબજો સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ઈઝરાયલ આ વિસ્તારોમાં એક કાયમી 'બફર ઝોન' બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આશરે 5 થી 10 કિલોમીટર સુધી ફેલાયેલી આ ડિપ્લોયમેન્ટ લાઈન પૂર્વથી પશ્ચિમ સુધી લેબનીઝ પ્રદેશને ઘેરી લે છે. ઈઝરાયલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઉત્તરી ઈઝરાયલના શહેરોને હિઝબુલ્લાહના રોકેટ હુમલાઓ અને ઘૂસણખોરીથી બચાવવાનો છે. અગાઉ ગાઝા અને સીરિયામાં પણ ઈઝરાયલે આ પ્રકારની વ્યૂહરચના અપનાવી છે, જે હવે લેબનોન સરહદે પણ જોવા મળી રહી છે.
લેબનોનના ગામડાઓનો સફાયો: IDFનું ઓપરેશન ક્લીન-સ્વીપ
ઈઝરાયલી સેનાએ સ્વીકાર્યું છે કે તેમણે દક્ષિણ લેબનોનના સરહદી વિસ્તારોમાં આવેલા અનેક ગામોમાં મોટા પાયે તોડફોડ કરી છે. IDFના જણાવ્યા અનુસાર, આ ગામોના ઘરોનો ઉપયોગ હિઝબુલ્લાહ દ્વારા હથિયારો છુપાવવા અને આતંકવાદી અડ્ડા તરીકે કરવામાં આવતો હતો. ઈઝરાયલના સંરક્ષણ પ્રધાન કાત્ઝે કડક શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, "હિઝબુલ્લાહ જે પણ માળખાનો ઉપયોગ અમારા સૈનિકો કે નાગરિકો વિરુદ્ધ કરશે, તેનો તાત્કાલિક નાશ કરવામાં આવશે."
પાંચ ડિવિઝન અને નૌકાદળની સંયુક્ત કાર્યવાહી
સેનાએ જાહેર કરેલા નિવેદન મુજબ, દક્ષિણ લેબનોનમાં હાલમાં ઈઝરાયલી સેનાની પાંચ ડિવિઝન નૌકાદળ સાથે મળીને કાર્યરત છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં સૈનિકોની હાજરી સૂચવે છે કે ઈઝરાયલ આ વિસ્તારને સરળતાથી ખાલી કરવાના મૂડમાં નથી. આ કાર્યવાહીનો મુખ્ય હેતુ હિઝબુલ્લાહના આતંકવાદી માળખાને જડમૂળથી ઉખેડી નાખવાનો અને ભવિષ્યના કોઈપણ સીધા ખતરાને અટકાવવાનો છે.
શરણાર્થીઓના પરત ફરવા પર અનિશ્ચિતતા
જ્યારે સવાલ પૂછવામાં આવ્યો કે શું યુદ્ધને કારણે ઘર છોડીને ગયેલા લેબનીઝ નાગરિકોને તેમના વિસ્તારમાં પાછા આવવા દેવામાં આવશે? ત્યારે IDF એ આ બાબતે મૌન જાળવ્યું છે. બીજી તરફ, હિઝબુલ્લાહે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે યુદ્ધવિરામની સફળતાનો સંપૂર્ણ આધાર ઈઝરાયલના વલણ પર રહેશે. જો ઈઝરાયલ કાયમી ધોરણે કબજો જાળવી રાખશે, તો ફરીથી સંઘર્ષ ફાટી નીકળવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
વૈશ્વિક રાજકારણ અને અમેરિકાની ભૂમિકા
આ યુદ્ધવિરામ અમેરિકાની મધ્યસ્થી બાદ શક્ય બન્યો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે બીજા રાઉન્ડની વાટાઘાટોની તૈયારીઓ પણ ચાલી રહી છે. જોકે, પાકિસ્તાન અને ઈરાને શરત મૂકી છે કે અમેરિકા સાથે શાંતિ મંત્રણા પહેલા લેબનોનમાં સંપૂર્ણ શાંતિ હોવી જરૂરી છે. હાલમાં પરમાણુ સંવર્ધનનો મુદ્દો અને લેબનોનમાં ઈઝરાયલનો કબજો - આ બે બાબતો આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ગરમાવો લાવી રહી છે.
