અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર યુદ્ધવિરામનું "મૂર્ખતાભર્યું ઉલ્લંઘન" કરવાનો આરોપ લગાવ્યો; ઈરાન તરફથી તાત્કાલિક સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા સામે આવી નથી
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ઈરાને હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થઈ રહેલા વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવી ચાર હુમલાખોર ડ્રોન છોડ્યા હતા, જેમાંથી એક ડ્રોન એક કાર્ગો જહાજને વાગ્યો હતો. ટ્રમ્પે આ ઘટનાને યુદ્ધવિરામ સમજૂતીનું "મૂર્ખતાભર્યું ઉલ્લંઘન" ગણાવ્યું છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર બાકીના ત્રણ ડ્રોનને તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા.
ટ્રમ્પના જણાવ્યા પ્રમાણે ડ્રોન હુમલામાં જહાજને નુકસાન થયું હતું, પરંતુ તે પોતાની સફર ચાલુ રાખવામાં સક્ષમ રહ્યું હતું. આ ઘટના વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી વેપાર માર્ગોમાંના એક એવા હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાં બની હોવાનું કહેવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યાંથી વિશ્વના લગભગ 20 ટકા સમુદ્રી માર્ગે થતો ક્રૂડ ઓઇલ વેપાર પસાર થાય છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
તાજેતરના અઠવાડિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ઘટાડવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા હતા અને યુદ્ધવિરામ જેવી વ્યવસ્થા અમલમાં આવી હોવાનું અમેરિકી પક્ષ કહી રહ્યો હતો. જોકે ટ્રમ્પનો આરોપ છે કે ઈરાને વેપારી જહાજો પર ડ્રોન હુમલો કરીને તે વ્યવસ્થાનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે. તેમણે આ કાર્યવાહીને બિનજરૂરી અને ઉશ્કેરણીજનક ગણાવી છે.
બીજી તરફ, ઈરાને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર પોતાના અધિકારનો ફરી દાવો કર્યો છે અને જણાવ્યું છે કે આ વિસ્તારમાં જહાજોની અવરજવર સંબંધિત નિયમોનું પાલન થવું જોઈએ. જોકે ટ્રમ્પના તાજા આરોપ અંગે ઈરાન તરફથી તરત કોઈ સત્તાવાર પ્રતિભાવ જાહેર થયો નથી.
વૈશ્વિક વેપાર માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ?
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વનો દરિયાઈ માર્ગ છે. મધ્ય પૂર્વમાંથી નિકળતું મોટાભાગનું ક્રૂડ ઓઇલ અને એલએનજી આ જ માર્ગે વિશ્વના વિવિધ દેશોમાં પહોંચે છે. આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારની સૈન્ય અથડામણ અથવા હુમલાથી આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ, વીમા ખર્ચ અને ઊર્જા બજારો પર તાત્કાલિક અસર પડી શકે છે.
તાજેતરના હુમલા બાદ પણ કેટલાક વેપારી જહાજોએ સાવચેતી સાથે હોર્મુઝમાંથી પસાર થવાનું ફરી શરૂ કર્યું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે, જોકે સુરક્ષા અંગેની ચિંતાઓ યથાવત છે.
