ઇઝરાયેલે સીરિયાની રાજધાની દમિશ્ક પર હવાઈ હુમલા કર્યા, જેના કારણે આ વિસ્તારમાં ભય અને અશાંતિ ફેલાઈ ગઈ. આ હુમલા દરમિયાન દમિશ્કના આકાશમાં ધુમાડાના ગોટેગોટા જોવા મળ્યા, અને શહેરમાં ભયજનક વિસ્ફોટોના અવાજોથી લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો. સીરિયાના સરકારી મીડિયા અનુસાર, આ હુમલા ઇઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવ્યા હતા. આ હુમલાનું મુખ્ય કારણ સીરિયાના દક્ષિણી શહેર સુવેઇદામાં ડ્રૂઝ સમુદાય અને સ્થાનિક સુરક્ષા દળો વચ્ચે ચાલી રહેલી હિંસક ઝડપો માનવામાં આવે છે.
સુવેઇદામાં હિંસાનો ઉદભવ
સીરિયાના દક્ષિણી શહેર સુવેઇદા, જે ડ્રૂઝ સમુદાયનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે, ત્યાં શનિવારથી હિંસા ભડકી ઉઠી. આ હિંસા ડ્રૂઝ લડવૈયાઓ અને સ્થાનિક બેદુઈન જાતિઓના હથિયારબંધ લોકો વચ્ચે શરૂ થઈ હતી. આ ઝડપોનું કારણ દમિશ્કથી સુવેઇદા જતા રાજમાર્ગ પર એક ડ્રૂઝ વેપારીનું અપહરણ અને લૂંટ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આ ઘટનાથી શરૂ થયેલી હિંસામાં ડ્રૂઝ અને બેદુઈન સમુદાયો વચ્ચે પ્રતિશોધની કાર્યવાહીઓએ આગ ઝરતી ઝડપોને વેગ આપ્યો.
સીરિયાની સરકારે આ હિંસાને રોકવા માટે સુવેઇદામાં પોતાની સેના મોકલી હતી, પરંતુ આ દખલગીરીથી પરિસ્થિતિ વધુ બગડી. સરકારી દળો અને ડ્રૂઝ લડવૈયાઓ વચ્ચે ઝડપો થઈ, જેમાં ઘણા નાગરિકો અને સૈનિકો માર્યા ગયા. યુકે સ્થિત સીરિયન ઓબ્ઝર્વેટરી ફોર હ્યુમન રાઈટ્સ (SOHR) અનુસાર, આ ઝડપોમાં બુધવાર સુધીમાં 250થી વધુ લોકો માર્યા ગયા, જેમાં ચાર બાળકો, પાંચ મહિલાઓ અને 138 સૈનિકો અને સુરક્ષા દળોના સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ઓછામાં ઓછા 21 લોકોની "ફિલ્ડ એક્ઝિક્યુશન"માં હત્યા કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.
ઇઝરાયેલની દખલગીરી
ઇઝરાયેલે આ હિંસાને ડ્રૂઝ સમુદાયના રક્ષણનું કારણ ગણાવીને સીરિયા પર હુમલા શરૂ કર્યા. ઇઝરાયેલના સંરક્ષણ મંત્રી ઇઝરાયેલ કાટ્ઝે ચેતવણી આપી હતી કે જો સીરિયાની સેના દક્ષિણ સીરિયામાં ડ્રૂઝ સમુદાય પર હુમલા બંધ નહીં કરે, તો તે સીરિયન સેનાનો નાશ કરશે. આ ચેતવણી બાદ ઇઝરાયેલે દમિશ્કમાં સીરિયન સંરક્ષણ મંત્રાલયના મુખ્યમથક અને રાષ્ટ્રપતિના મહેલ નજીકના વિસ્તારો પર હવાઈ હુમલા કર્યા. આ હુમલામાં સંરક્ષણ મંત્રાલયની ઇમારતના ચાર માળ ધ્વસ્ત થયા અને એક વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું, જ્યારે 18 અન્ય ઘાયલ થયા.
ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ જણાવ્યું કે તેમનું લશ્કર ડ્રૂઝ સમુદાયને બચાવવા માટે કામ કરી રહ્યું છે. ઇઝરાયેલે દાવો કર્યો છે કે આ હુમલા સીરિયન સરકારના દળોને નિશાન બનાવવા માટે છે, જે ડ્રૂઝ સમુદાય પર હુમલા કરી રહ્યા છે. જોકે, સીરિયાના વિદેશ મંત્રાલયે આ હુમલાઓને "અનૈતિક આક્રમણ" ગણાવીને તેની નિંદા કરી અને તેને સીરિયાની સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું.
અમેરિકાની પ્રતિક્રિયા
અમેરિકાએ પણ સુવેઇદામાં નાગરિકો અને લઘુમતીઓ વિરુદ્ધ થઈ રહેલી હિંસાની નિંદા કરી છે. સીરિયામાં અમેરિકી વિશેષ દૂત ટોમ બેરેકે જણાવ્યું કે, "અમે સુવેઇદા શહેરમાં નાગરિકો વિરુદ્ધ થઈ રહેલી હિંસાની સ્પષ્ટ રીતે નિંદા કરીએ છીએ. તમામ પક્ષોએ પીછે હટવું જોઈએ અને સાર્થક વાતચીતમાં ભાગ લેવો જોઈએ, જેથી સ્થાયી યુદ્ધવિરામ થઈ શકે. ગુનેગારોને જવાબદાર ઠેરવવા જોઈએ." અમેરિકન સરકારે ઇઝરાયેલને આ હુમલાઓ બંધ કરવા વિનંતી કરી છે અને તમામ પક્ષોને શાંતિ અને વાતચીતનો માર્ગ અપનાવવા જણાવ્યું છે.
ડ્રૂઝ સમુદાય અને ઇઝરાયેલનો દાવો
ડ્રૂઝ એક નાનો પરંતુ પ્રભાવશાળી ધાર્મિક લઘુમતી સમુદાય છે, જે સીરિયા, લેબનોન અને ઇઝરાયેલમાં રહે છે. સીરિયામાં લગભગ 5 લાખ ડ્રૂઝ લોકો મુખ્યત્વે સુવેઇદા પ્રાંતમાં અને દમિશ્કના કેટલાક ઉપનગરોમાં રહે છે. ઇઝરાયેલમાં ડ્રૂઝ સમુદાયને વફાદાર લઘુમતી તરીકે જોવામાં આવે છે, અને ઘણા ડ્રૂઝ લોકો ઇઝરાયેલની સેનામાં સેવા આપે છે. ઇઝરાયેલે સીરિયાના ડ્રૂઝ સમુદાયને પોતાના સંભવિત સાથી તરીકે જોઈને તેમના રક્ષણનો દાવો કર્યો છે. જોકે, સુવેઇદાના ડ્રૂઝ સમુદાયે ભૂતકાળમાં ઇઝરાયેલની દખલગીરીનો વિરોધ કર્યો છે, કારણ કે તેઓ ઇઝરાયેલને વિદેશી પ્રોક્સી તરીકે જોવામાં નથી માંગતા.
સીરિયાની સરકાર અને યુદ્ધવિરામના પ્રયાસો
સીરિયાના આંતરિક મંત્રાલયે બુધવારે સુવેઇદામાં યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી હતી, જેની પુષ્ટિ ડ્રૂઝ ધાર્મિક નેતા શેખ યુસેફ જારબૂએ કરી હતી. આ યુદ્ધવિરામ હેઠળ સુવેઇદામાં તમામ સૈન્ય કાર્યવાહીઓ બંધ કરવાની અને સુવેઇદાને સીરિયન રાજ્યમાં સંપૂર્ણ રીતે સામેલ કરવાની યોજના છે. જોકે, અગાઉ મંગળવારે જાહેર કરાયેલો યુદ્ધવિરામ થોડા કલાકોમાં જ તૂટી ગયો હતો, અને ડ્રૂઝ નેતા શેખ હિકમત અલ-હિજરીએ સરકારી દળો પર આ યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવીને લડવૈયાઓને લડત ચાલુ રાખવા જણાવ્યું હતું.
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા
આ ઘટનાઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે દમિશ્ક અને સુવેઇદામાં ઇઝરાયેલના હુમલાઓની નિંદા કરી છે. ટર્કીના વિદેશ મંત્રાલયે આ હુમલાઓને સીરિયાની શાંતિ, સ્થિરતા અને સુરક્ષાના પ્રયાસો સામે "અડચણરૂપ કૃત્ય" ગણાવ્યું છે. ઇરાને પણ સીરિયાની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડતાને સમર્થન આપતું નિવેદન જારી કર્યું છે અને ઇઝરાયેલના હુમલાઓની ટીકા કરી છે.
નિષ્કર્ષ
સીરિયાના દક્ષિણમાં સુવેઇદામાં ચાલી રહેલી હિંસા અને ઇઝરાયેલના હવાઈ હુમલાઓએ આ પ્રદેશમાં તણાવને વધુ ઉગ્ર બનાવ્યો છે. ડ્રૂઝ સમુદાય, જે પોતાની અનન્ય ઓળખ અને વિશ્વાસો ધરાવે છે, તે આ ઘટનાઓના કેન્દ્રમાં છે. ઇઝરાયેલનો દાવો ડ્રૂઝ સમુદાયના રક્ષણનો હોવા છતાં, સીરિયા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે આ હુમલાઓને સીરિયાની સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે. અમેરિકા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડીઓ શાંતિ અને વાતચીતની હિમાયત કરી રહ્યા છે.
