Iran Israel War Updates: યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ સોમવારે ઈરાન સાથે વાટાઘાટો માટે પાકિસ્તાનમાં એક પ્રતિનિધિમંડળ મોકલી રહ્યા છે, જ્યારે જો તે કોઈ કરાર પર સહમત ન થાય તો દેશના મહત્વપૂર્ણ માળખાને નષ્ટ કરવાની ધમકીઓનું પુનરાવર્તન કર્યું. મહત્ત્વનું છેકે, પાકિસ્તાનના ઇસ્લામાબાદમાં અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે વાટાઘાટોનો બીજો રાઉન્ડ શરૂ થવાનો હતો. જોકે, એ પહેલાં જ ઇરાને અમેરિકા સાથે વાટાઘાટો કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો. જેને કારણે હવે હોર્મુઝ જળમાર્ગે ચાલી રહેલો તણાવ એની ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે.
આ પણ વાંચોઃ Israel-Lebanon War : લેબનોનના આ વિસ્તારો હવે ઈઝરાયલના કબજામાં! IDFએ પહેલીવાર નકશો જાહેર કરીને દુનિયાને ચોંકાવી
અમેરિકાએ ઈરાનનું જહાજ કબજે કરા લેતાં હવે આ યુદ્ધ વધુ ઉગ્ર બનવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે. મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા ઈરાન-ઇઝરાયેલ યુદ્ધ વચ્ચે તણાવ વધુ ઉગ્ર બન્યો છે. અમેરિકાએ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ નજીક ઈરાનના કાર્ગો જહાજને કબજે કર્યું હોવાનો દાવો કર્યો છે, જેના કારણે ક્ષેત્રમાં સ્થિર થયેલી નાજુક સીઝફાયર તૂટવાની કગર પર પહોંચી ગઈ છે.
અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ જણાવ્યું કે યુએસ નેવીએ ‘Touska’ નામના ઈરાની જહાજને રોકવા માટે કાર્યવાહી કરી, કારણ કે તે અમેરિકન નૌકાદળ દ્વારા લાગુ કરાયેલા બ્લોકેડને તોડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. જહાજને ચેતવણી આપ્યા બાદ પણ તે ન અટકતા તેની એન્જિન રૂમ પર ફાયરિંગ કરીને કાબૂમાં લેવામાં આવ્યું અને ત્યારબાદ મેરિન દળે કબજો મેળવ્યો.
સીઝફાયર પર ખતરો, ઈરાનનો કડક વિરોધ
આ ઘટનાને ઈરાને ‘સશસ્ત્ર પાયરેસી’ ગણાવી છે અને અમેરિકાની કાર્યવાહી સીઝફાયરનો ભંગ હોવાનું કહ્યું છે. ઈરાનના સૈન્ય તંત્રએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે આ પગલાનો જવાબ આપવામાં આવશે, જેનાથી વિસ્તારની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.
મિડલ ઈસ્ટમાં છેલ્લા કેટલાંક અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં આ ઘટનાને મહત્વપૂર્ણ વળાંક તરીકે જોવામાં આવી રહી છે. અમેરિકાના પગલાંને કારણે ઈરાન શાંતિ વાટાઘાટોમાંથી બહાર નીકળવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી રહ્યો છે, જેનાથી રાજદ્વારી પ્રયાસો પર અસર પડી શકે છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંથી એક છે. વિશ્વના લગભગ 20 ટકા તેલનો પુરવઠો આ જળમાર્ગ મારફતે થાય છે. યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ અહીં શિપિંગ ટ્રાફિકમાં ભારે ઘટાડો થયો છે અને અનેક જહાજો અટવાઈ ગયા છે.
અમેરિકાએ તાજેતરમાં ઈરાનના બંદરો તરફ જતાં જહાજો પર બ્લોકેડ લાગુ કર્યો છે, જેના કારણે આ જળમાર્ગ વધુ સંવેદનશીલ બન્યો છે. ઈરાન તરફથી પણ જહાજોને નિયંત્રિત માર્ગો પર જ પસાર થવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર અસર પડી રહી છે.
યુદ્ધ અને વૈશ્વિક અસર
આ યુદ્ધ હવે આઠમા અઠવાડિયામાં પ્રવેશી ગયું છે અને તેનું પ્રભાવ વૈશ્વિક સ્તરે જોવા મળી રહ્યું છે. તેલના ભાવોમાં તેજી, સપ્લાય ચેઇનમાં ખલેલ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં અસ્થિરતા વધી છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ તરફથી સૈન્ય કાર્યવાહી ચાલુ છે, જ્યારે ઈરાન પણ જવાબી હુમલાઓ કરી રહ્યું છે. અનેક હુમલાઓ અને જહાજો પર હુમલાની ઘટનાઓ વચ્ચે હોર્મુઝ વિસ્તારમાં સુરક્ષા પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ બની છે.
રાજદ્વારી પ્રયાસો અનિશ્ચિત
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પાકિસ્તાનમાં સંભવિત શાંતિ વાટાઘાટોની તૈયારી ચાલી રહી હતી, પરંતુ હાલની ઘટનાને કારણે આ વાટાઘાટો અનિશ્ચિત બની ગઈ છે. ઈરાને અમેરિકાના વલણને ‘વિરોધાભાસી’ ગણાવી વાટાઘાટોમાં ભાગ લેવાની ઇચ્છા અંગે સંશય વ્યક્ત કર્યો છે.
વિશ્વના અનેક દેશો આ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે અને તણાવ ઘટાડવા માટે અપીલ કરી રહ્યા છે. જો સ્થિતિ વધુ બગડે તો આ સંઘર્ષ વૈશ્વિક આર્થિક અને સુરક્ષા સંકટનું રૂપ લઈ શકે છે.
