મધ્ય પૂર્વમાં ફરી તણાવ ચરમસીમાએ : ઈરાનના બંદર અબ્બાસ અને કેશ્મ ટાપુ પર એક જ દિવસમાં બીજી વખત હુમલો

તેહરાન: મધ્ય પૂર્વમાં વધી રહેલા સૈન્ય તણાવ વચ્ચે ઈરાનના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા વ્યૂહાત્મક બંદર અબ્બાસ (Bandar Abbas) અને કેશ્મ (Qeshm) ટાપુ વિસ્તારમાં ફરી એકવાર શક્તિશાળી વિસ્ફોટોના અવાજ સંભળાયા છે. એક જ દિવસમાં બીજી વખત હુમલાની ઘટના સામે આવતાં હોર્મુઝ જળમાર્ગ (Strait of Hormuz)ને લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતા વધુ ગાઢ બની છે. ઈરાનના સરકારી અને સ્થાનિક મીડિયા મુજબ દક્ષિણ હોર્મોઝગાન પ્રાંતના અનેક વિસ્તારોમાં વિસ્ફોટો થયા હતા, જ્યારે અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM)એ ઈરાનના સૈન્ય લક્ષ્યો સામે નવી કાર્યવાહી હાથ ધર્યાનો દાવો કર્યો છે.

બંદર અબ્બાસ અને કેશ્મમાં શું બન્યું?

ઈરાનના સરકારી પ્રસારણ માધ્યમ IRIB અને અન્ય સ્થાનિક અહેવાલો અનુસાર બંદર અબ્બાસ, કેશ્મ ટાપુ, સિરિક અને જાસ્ક સહિત દક્ષિણના અનેક વિસ્તારોમાં ધડાકા સંભળાયા હતા. કેટલાક અહેવાલોમાં સૈન્ય સંબંધિત સ્થળોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવાયું છે. હોર્મોઝગાન પ્રાંતના અધિકારીઓએ પ્રાથમિક તબક્કે સામાન્ય નાગરિકોના મોત કે મોટા નુકસાનની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી નથી.

કેશ્મ ટાપુ પર અગાઉ પણ થયો હતો હુમલો

આ પહેલાં પણ કેશ્મ ટાપુ પર 10થી 11 જેટલા પ્રોજેક્ટાઇલ્સ પડ્યાની માહિતી ઈરાનની સરકારી સમાચાર એજન્સી IRNAએ આપી હતી. સ્થાનિક પ્રશાસનના જણાવ્યા મુજબ હુમલાનું નિશાન મુખ્યત્વે સૈન્ય વિસ્તારો હતા અને તે સમયે પણ સામાન્ય નાગરિકોના મોત નોંધાયા નહોતા. જોકે ત્યારબાદના કેટલાક અહેવાલોમાં અન્ય વિસ્તારોમાં જાનહાનિ અને ઈજાઓના દાવા પણ કરવામાં આવ્યા છે. વિવિધ સ્ત્રોતોમાં વિગતો અલગ-અલગ હોવાથી સત્તાવાર પુષ્ટિની રાહ જોવામાં આવી રહી છે.

અમેરિકી કાર્યવાહી અને ઈરાનની પ્રતિક્રિયા

અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડે જણાવ્યું છે કે ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં વ્યાપારી જહાજોને જોખમ પહોંચાડવાની ક્ષમતા ઘટાડવાના હેતુથી ઈરાનના અનેક સૈન્ય લક્ષ્યો પર હુમલા કરવામાં આવ્યા છે. બીજી તરફ ઈરાને પણ છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં અમેરિકી સૈન્ય મથકો અને તેના સાથી દેશોમાં સ્થિત સુવિધાઓ પર મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાનો દાવો કર્યો છે. બંને પક્ષોની કાર્યવાહીને કારણે સમગ્ર ખાડી વિસ્તારમાં તણાવ સતત વધી રહ્યો છે.

હોર્મુઝ જળમાર્ગ કેમ છે દુનિયા માટે મહત્વનો?

હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગોમાંનો એક છે. વિશ્વના મોટા ભાગનું ક્રૂડ ઓઈલ અને LNG (લિક્વિફાઈડ નેચરલ ગેસ) આ જળમાર્ગ મારફતે વૈશ્વિક બજારો સુધી પહોંચે છે. અહીં કોઈપણ પ્રકારનો સૈન્ય સંઘર્ષ કે અવરોધ ઉભો થાય તો તેની સીધી અસર આંતરરાષ્ટ્રીય તેલના ભાવ, શિપિંગ ઉદ્યોગ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પડી શકે છે. તાજેતરના હુમલાઓ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં વધારો નોંધાયો છે અને અનેક દેશો પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધી રહી છે ચિંતા

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિત અનેક દેશોએ હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં નૌકાવહન સુરક્ષિત રહે તે માટે તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવાની અપીલ કરી છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલી અથડામણ વધુ વિસ્તરે નહીં તે માટે રાજદ્વારી પ્રયાસો ચાલુ હોવાનું પણ આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. જોકે મેદાન પર સૈન્ય કાર્યવાહી હજુ યથાવત હોવાથી પરિસ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ બની છે.

આ પણ વાંચો: 50000000 લોકોના જીવન પર તોળાઈ રહ્યું છે સંકટ! : ભારત અને બાંગ્લાદેશના અનેક રાજ્યો જોખમમાં, વાંચો વૈજ્ઞાનિકોની ચેતવણી

સ્થિતિ હજુ પણ બદલાઈ રહી છે

ઈરાનના દક્ષિણ વિસ્તારોમાં થયેલા તાજા હુમલાઓ અંગે હજુ પણ સત્તાવાર વિગતો સતત અપડેટ થઈ રહી છે. નુકસાન, જાનહાનિ અને હુમલાના ચોક્કસ લક્ષ્યો અંગે વિવિધ મીડિયા અહેવાલોમાં તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે. તેથી આગામી કલાકોમાં ઈરાન સરકાર, અમેરિકી સૈન્ય અને આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓ તરફથી વધુ માહિતી સામે આવે તેવી શક્યતા છે.