ભારત પોતાની દરિયાઈ સુરક્ષા અને સંરક્ષણ ક્ષમતાને સતત વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. આ દિશામાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરવામાં આવી રહ્યું છે. શનિવાર, 11 જુલાઈના રોજ ભારતીય નૌકાદળમાં સ્વદેશી ટેક્નોલોજીથી તૈયાર કરાયેલું આધુનિક સ્ટેલ્થ યુદ્ધજહાજ INS મહેન્દ્રગિરી સત્તાવાર રીતે સામેલ થશે. વિશાખાપટ્ટનમમાં યોજાનારા વિશેષ સમારોહમાં કેન્દ્રીય રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહની હાજરીમાં આ યુદ્ધજહાજ ભારતીય નૌકાદળને સમર્પિત કરવામાં આવશે. પ્રોજેક્ટ-17A હેઠળ તૈયાર થયેલું આ છઠ્ઠું સ્વદેશી સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ છે, જે ભારતની આત્મનિર્ભર સંરક્ષણ નીતિ અને 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અભિયાન માટે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ માનવામાં આવી રહી છે.
પ્રોજેક્ટ-17A હેઠળનું છઠ્ઠું સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ
INS મહેન્દ્રગિરીનું નામ પૂર્વી ઘાટની મહેન્દ્રગિરી પર્વતમાળાના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે, જે શક્તિ, દૃઢતા અને અડગ સંકલ્પનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. ખાસ વાત એ છે કે ભારતીય નૌકાદળના ઇતિહાસમાં 'મહેન્દ્રગિરી' નામ ધરાવતું આ પ્રથમ યુદ્ધજહાજ છે. અગાઉ પ્રોજેક્ટ-17A હેઠળ નૌકાદળને મળેલા અન્ય ફ્રિગેટ્સના નામ જૂના યુદ્ધજહાજોના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ મહેન્દ્રગિરી સંપૂર્ણપણે નવી ઓળખ સાથે નૌકાદળમાં સામેલ થઈ રહ્યું છે. આ જહાજનું ડિઝાઇન ભારતીય નૌકાદળના વોરશિપ ડિઝાઇન બ્યુરોએ તૈયાર કર્યું છે, જ્યારે તેનું નિર્માણ મુંબઈ સ્થિત મઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ ભારતની સ્વદેશી શિપબિલ્ડિંગ ક્ષમતાનું મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ છે.
વર્ષ 2026માં નૌકાદળને સતત મળી રહી છે નવી તાકાત
INS મહેન્દ્રગિરી વર્ષ 2026 દરમિયાન ભારતીય નૌકાદળમાં સામેલ થનારું છઠ્ઠું યુદ્ધજહાજ બનશે. આ પહેલાં વર્ષ દરમિયાન પાંચ અન્ય યુદ્ધજહાજો પણ નેવીમાં સામેલ થઈ ચૂક્યા છે. ઉપરાંત આ જ મહિના દરમિયાન વધુ એક જહાજ કમિશન થવાનું છે અને આગામી બે મહિનામાં ચાર વધુ યુદ્ધજહાજોની ડિલિવરી મળવાની છે. ભારતીય નૌકાદળે વર્ષના આરંભમાં જ જાહેરાત કરી હતી કે વર્ષ 2026 દરમિયાન કુલ 18 નવા યુદ્ધજહાજોને સેવામાં સામેલ કરવાનો લક્ષ્યાંક છે. જાન્યુઆરી 2025થી અત્યાર સુધી નૌકાદળને 17 નવા જહાજો મળી ચૂક્યા છે અને INS મહેન્દ્રગિરી 18મું જહાજ બનશે. સતત નવા યુદ્ધજહાજો જોડાતા ભારતીય નૌકાદળની ઓપરેશનલ ક્ષમતા, દરિયાઈ સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક હાજરીમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ રહ્યો છે.
આધુનિક સ્ટેલ્થ ટેક્નોલોજીથી સજ્જ યુદ્ધજહાજ
INS મહેન્દ્રગિરીને આધુનિક સ્ટેલ્થ ટેક્નોલોજીથી સજ્જ બનાવવામાં આવ્યું છે, જેના કારણે દુશ્મનના રડાર પર તેની ઓળખ ઓછી થાય છે. તેમાં ઓછું રડાર સિગ્નેચર, વધુ સુરક્ષા, અદ્યતન ઓટોમેશન સિસ્ટમ અને આધુનિક યુદ્ધ પ્રણાલીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ યુદ્ધજહાજ દરિયાઈ યુદ્ધ, સપાટી પરના હુમલા, હવાઈ ખતરાનો સામનો, સબમરીન વિરોધી અભિયાન તેમજ બહુમુખી નૌસેનાકીય ઓપરેશન્સ સફળતાપૂર્વક પાર પાડવામાં સક્ષમ છે. આધુનિક હથિયાર પ્રણાલીઓ અને અદ્યતન સેન્સર સિસ્ટમથી સજ્જ આ ફ્રિગેટ ભારતીય નૌકાદળની યુદ્ધ ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે.
40થી વધુ યુદ્ધજહાજો હજુ નિર્માણાધીન, આત્મનિર્ભર ભારતને મળશે વધુ બળ
હાલમાં ભારતીય નૌકાદળ માટે 40થી વધુ યુદ્ધજહાજો વિવિધ શિપયાર્ડમાં નિર્માણાધીન છે. ભારત છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદન પર વિશેષ ભાર મૂકી રહ્યું છે અને યુદ્ધજહાજોના નિર્માણમાં પણ આત્મનિર્ભરતા તરફ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. INS મહેન્દ્રગિરીના સમાવેશ સાથે ભારતીય નૌકાદળ પાસે ફ્રિગેટ્સની કુલ સંખ્યા 19થી વધીને 20 થશે. ભારતીય મહાસાગર વિસ્તારમાં વધતી વ્યૂહાત્મક સ્પર્ધા, સમુદ્રી વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા અને રાષ્ટ્રીય હિતોની રક્ષા માટે આધુનિક યુદ્ધજહાજોની ભૂમિકા સતત વધી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં સ્વદેશી સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ્સનું નિર્માણ ભારત માટે લાંબા ગાળે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
