Akash NG Missile System: ભારતની સ્વદેશી એર ડિફેન્સ ક્ષમતામાં મોટી સફળતા મળી છે. ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન (DRDO)એ આકાશ-નેક્સ્ટ જનરેશન (આકાશ-NG) મિસાઈલ સિસ્ટમના યુઝર ઈવેલ્યુએશન ટ્રાયલ્સ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા છે. આ ટ્રાયલ્સમાં સિસ્ટમે તમામ પ્રિલિમિનરી સર્વિસ ક્વોલિટી રિક્વાયરમેન્ટ્સ (PSQR) પૂરા કર્યા છે, જેનાથી હવે તેને ભારતીય વાયુસેના અને સેનામાં સામેલ કરવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનશે.
ડીઆરડીઓ અનુસાર, ટ્રાયલ્સ દરમિયાન આકાશ-NGએ વિવિધ અંતર અને ઊંચાઈ પરના હવાઈ લક્ષ્યોને સચોટ રીતે અટકાવ્યા હતા. આમાં સરહદ નજીક નીચી ઊંચાઈએ ઉડતા ઝડપી લક્ષ્યો તેમજ લાંબા અંતર પર ઊંચી ઊંચાઈવાળા લક્ષ્યોનો સમાવેશ થતો હતો. આ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી છે, જેમાં દેશી આરએફ સીકર, ડ્યુઅલ-પલ્સ સોલિડ રોકેટ મોટર અને સ્વદેશી રડાર તેમજ કમાન્ડ એન્ડ કંટ્રોલ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
આકાશ-NG શા માટે ખાસ છે?
આકાશ-NG એ એક અત્યાધુનિક મીડિયમ રેન્જ સર્ફેસ-ટુ-એર મિસાઈલ સિસ્ટમ છે, જે DRDO દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે અને ભારત ડાયનેમિક્સ લિમિટેડ (BDL) તેમજ ભારત ઈલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL) જેવી કંપનીઓ સાથે મળીને તેનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે. આ સિસ્ટમ એકસાથે અનેક હવાઈ ખતરાઓ જેમ કે ઝડપી ફાઈટર જેટ, ડ્રોન, ક્રુઝ મિસાઈલ વગેરેને નિશાન બનાવી શકે છે.
મારક ક્ષમતા: આશરે 50-70 કિલોમીટર સુધીની રેન્જ (સ્ત્રોત અનુસાર વધુ પણ હોઈ શકે).
ઊંચાઈ: 20 કિલોમીટર સુધીના લક્ષ્યોને અટકાવવાની ક્ષમતા.
વિશેષતાઓ: ઝડપી પ્રતિક્રિયા સમય, વધુ મેન્યુવરેબિલિટી અને સેચ્યુરેશન અટેક સામે મજબૂત પ્રતિરોધ.
રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે DRDO, વાયુસેના અને ઉદ્યોગને અભિનંદન પાઠવ્યા છે અને કહ્યું કે આ સિસ્ટમ વાયુસેનાની એર ડિફેન્સ ક્ષમતાને નોંધપાત્ર વધારો આપશે.
આ પહેલાં: આકાશ પ્રાઇમનું હાઇ એલ્ટીટ્યુડ ટેસ્ટ
આ સફળતા પહેલાં, જુલાઈ 2025માં લદ્દાખમાં આકાશ પ્રાઇમ સિસ્ટમનું સફળ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ અપગ્રેડેડ વર્ઝનને 15,000 ફૂટથી વધુ ઊંચાઈ પર બે ઝડપી ડ્રોન લક્ષ્યોને સચોટ રીતે નષ્ટ કર્યા હતા. આકાશ પ્રાઇમ ખાસ કરીને ઊંચાઈવાળા અને ઓછા ઓક્સિજનવાળા વિસ્તારો માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે, જે ભારતની હિમાલયની સરહદોની સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.આ બંને સિસ્ટમ્સની સફળતાથી ભારતની સ્વદેશી એર ડિફેન્સ ક્ષમતા વધુ મજબૂત બની છે, જે આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનને વેગ આપશે.
