કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોની ભરી તિજોરી : વહેંચ્યા કુલ 14 લાખ 22 હજાર કરોડ રૂપિયા

નિર્મલા સીતારમણે પોતાનું આઠમું અને ઐતિહાસિક બજેટ રજૂ કર્યું છે. જેમા દરેક વર્ગને કઈકને કઈક મળ્યું જ છે, પરંતુ તો રાજ્યોની વાત કરવામાં આવે રાજ્યો માટે કુબેરનો આખો ખજાનો ખોલી નાખ્યો છે. ભારત સરકાર વર્ષ 2025-26માં રાજ્ય સરકારોને 14 લાખ 22 હજાર 444 કરોડ રૂપિયા આપવા જઈ રહી છે. આ રકમ કેન્દ્રીય ટેક્સમાં હિસ્સાના રૂપમાં છે. ભારત સરકાર ગત વર્ષની સરખામણીમાં રાજ્યોને 1 લાખ 37 હજાર 459 કરોડ રૂપિયા વધુ આપવા જઈ રહી છે. 2024-25માં કેન્દ્રીય કર હેઠળ ભારત સરકાર દ્વારા રાજ્યોને 12 લાખ 86 હજાર 885 કરોડ રૂપિયા આપવામાં આવ્યા હતા.

રાજ્ય સરકારો તેમની જરૂરિયાત મુજબ આ રકમ ખર્ચી શકશે. કારણ કે આ રકમ કોઈ ચોક્કસ વિકાસ પ્રોજેક્ટ કે કોઈ ચોક્કસ વસ્તુ પાછળ ખર્ચવા માટે આપવામાં નથી આવી. તેમજ તે કોઈપણ પ્રકારની લોન નથી. આ સંપૂર્ણ રીતે રાજ્ય સરકારની આવક છે, રાજ્ય સરકાર કે અન્ય કોઈ એજન્સી પર તેને કોઈ ચોક્કસ રીતે ખર્ચ કરવા પર કોઈ પ્રતિબંધ નથી.

ઘણા રાજ્યો સંકટમાં છે, રાહત મળશે

કેટલાક રાજ્યો આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. થોડા મહિના અગાઉ હિમાચલ પ્રદેશ સરકાર તેના કર્મચારીઓને પગાર ચૂકવવામાં સમસ્યાનો સામનો કરી રહી હતી. અન્ય ઘણા રાજ્યોમાં પણ આવી જ સ્થિતિ છે. આવી સ્થિતિમાં, ભારત સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી મોટી રકમના આધારે રાજ્યોની તિજોરીને વધુ ફાયદો થશે. હવે થોડા દિવસોમાં રાજ્યોમાં પણ 2025-26 માટે બજેટ બનાવવાની પ્રક્રિયા શરૂ થશે. ભારત સરકાર દ્વારા રાજ્યો માટે રકમ નક્કી કરવાથી તેમના માટે તેમના રાજ્યો માટે રોજગાર, વિકાસ અને સમૃદ્ધિના સપનાનું બજેટ બનાવવું સરળ બનશે.

આ રીતે કેન્દ્રીય ટેક્સમાં હિસ્સો નક્કી કરવામાં આવે છે

ભારત સરકારની એજન્સીઓ કોર્પોરેશન ટેક્સ, ઈન્કમ ટેક્સ, સેન્ટ્રલ GST, કસ્ટમ, યુનિયન એક્સાઇઝ ડ્યુટી, સર્વિસ ટેક્સ સહિત કેટલાક અન્ય ટેક્સ એકત્રિત કરે છે. આમાંથી ભારત સરકાર જે આવક મેળવે છે તેનો એક ભાગ રાજ્યોને આપવામાં આવે છે. દરેક રાજ્યને કેટલી રકમ મળશે તેની ફોર્મ્યુલા કેન્દ્રીય નાણાં પંચ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.