India UN: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતે પાકિસ્તાન સામે અત્યંત આક્રમક અને સીધી ભાષામાં પ્રહાર કરતા કહ્યું કે જે દેશ પોતાના નાગરિકો અને નમાઝીઓ પર બોમ્બમારો કરે છે, તેને માનવ અધિકારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા વિશે બોલવાનો કોઈ નૈતિક અધિકાર નથી. ભારતે અફઘાનિસ્તાનમાં કાબુલ સ્થિત ઓમિદ વ્યસન સારવાર હોસ્પિટલ પર થયેલા હવાઈ હુમલાનો ઉલ્લેખ કરીને પાકિસ્તાનને “નરસંહાર અને હિંસાનો ઇતિહાસ ધરાવતો દેશ” ગણાવ્યો.
ભારતના સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ખાતેના કાયમી પ્રતિનિધિ હરીશ પર્વતનેની એ UNSCમાં “સશસ્ત્ર સંઘર્ષમાં નાગરિકોનું રક્ષણ” વિષયક ચર્ચા દરમિયાન પાકિસ્તાનની ટીકા કરતા અનેક ગંભીર આરોપો લગાવ્યા.
કાબુલ હોસ્પિટલ હુમલાને લઈને ભારતનો આક્ષેપ
ભારતે પોતાના નિવેદનમાં અફઘાનિસ્તાનમાં આવેલી ઓમિદ વ્યસન સારવાર હોસ્પિટલ પર થયેલા હવાઈ હુમલાનો મુદ્દો મુખ્યત્વે ઉઠાવ્યો. ભારતે જણાવ્યું કે રમઝાનના પવિત્ર મહિનામાં તરાવીહની નમાઝ બાદ લોકો હોસ્પિટલ પરિસરમાંથી બહાર નીકળી રહ્યા હતા ત્યારે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો.
ભારતીય પ્રતિનિધિએ કહ્યું કે આ હુમલામાં સૈન્ય ઠેકાણું નહીં પરંતુ સામાન્ય નાગરિકો અને દર્દીઓ નિશાન બન્યા હતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે હોસ્પિટલ જેવી આરોગ્ય સેવાઓ આપતી સંસ્થાને નિશાન બનાવવું આંતરરાષ્ટ્રીય માનવતાવાદી કાયદાનો ખુલ્લો ભંગ છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહાય મિશન ઇન અફઘાનિસ્તાન (UNAMA) એ પણ માર્ચ 2026માં જાહેર કરેલા નિવેદનમાં કાબુલની આ સારવાર સંસ્થાને અસર પહોંચ્યાની પુષ્ટિ કરી હતી અને નાગરિકોના મોત તથા ઇજાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
“94માંથી 94 ઘટનાઓ માટે પાકિસ્તાની દળો જવાબદાર”
હરીશ પર્વતનેનીએ UNAMAના અહેવાલનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે 2026ના પ્રથમ ત્રણ મહિનામાં અફઘાનિસ્તાનમાં સરહદ પારની લશ્કરી હિંસામાં મોટી સંખ્યામાં નાગરિકો માર્યા ગયા અથવા ઘાયલ થયા. તેમણે દાવો કર્યો કે UNAMA દ્વારા નોંધાયેલી 95 નાગરિક જાનહાનિની ઘટનાઓમાંથી 94 માટે પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળોને જવાબદાર ગણાવવામાં આવ્યા છે.
તેમણે કહ્યું કે પાકિસ્તાન વારંવાર નાગરિક સુરક્ષા અને માનવતાવાદી જવાબદારીઓને અવગણે છે અને પછી આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાની વાત કરે છે, જે “શુદ્ધ દંભ” સમાન છે.
UNAMAના સત્તાવાર નિવેદનમાં પણ અફઘાનિસ્તાન-પાકિસ્તાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષમાં નાગરિકોને ભારે નુકસાન થઈ રહ્યું હોવાનું જણાવાયું હતું.
બાંગ્લાદેશ યુદ્ધનો ઉલ્લેખ કરીને પાકિસ્તાનને ઘેર્યું
ભારતે 1971ના બાંગ્લાદેશ મુક્તિ યુદ્ધનો ઉલ્લેખ કરીને પાકિસ્તાનના ભૂતકાળને પણ યાદ અપાવ્યો. ભારતીય પ્રતિનિધિએ કહ્યું કે “ઓપરેશન સર્ચલાઇટ” દરમિયાન પાકિસ્તાની સેનાએ વ્યાપક હિંસા, હત્યાઓ અને મહિલાઓ સામે અત્યાચાર કર્યા હતા.
તેમણે કહ્યું કે દાયકાઓથી પાકિસ્તાન પોતાની આંતરિક નિષ્ફળતાઓ ઢાંકવા માટે હિંસાનો માર્ગ અપનાવતું આવ્યું છે - ભલે તે પોતાના દેશમાં હોય કે પડોશી દેશોમાં.
ભારતે આ નિવેદન દ્વારા સ્પષ્ટ સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો કે આતંકવાદ, સરહદ પારની હિંસા અને નાગરિકો પર હુમલાઓ જેવા મુદ્દાઓ પર પાકિસ્તાનને વિશ્વ સમક્ષ જવાબ આપવો પડશે.
આતંકવાદના મુદ્દે પણ પાકિસ્તાન પર નિશાન
ભારતે માત્ર અફઘાનિસ્તાન મુદ્દે જ નહીં પરંતુ સરહદ પારના આતંકવાદ મુદ્દે પણ પાકિસ્તાનને નિશાન બનાવ્યું. ભારતે કહ્યું કે આતંકવાદને આશ્રય આપતા અથવા પ્રોત્સાહન આપતા દેશોને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જવાબદાર ઠેરવવા જોઈએ.
ભારતીય પ્રતિનિધિએ દાવો કર્યો કે અફઘાન નાગરિકો સામે થયેલી હિંસાને કારણે હજારો લોકો વિસ્થાપિત બન્યા છે. તેમણે કહ્યું કે પાકિસ્તાનની કાર્યવાહીથી માત્ર પ્રદેશમાં અસ્થિરતા જ નથી વધી રહી, પરંતુ માનવતાવાદી સંકટ પણ ઊભું થઈ રહ્યું છે.
આ મુદ્દે આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અને અનેક અહેવાલોમાં પણ કાબુલ હોસ્પિટલ હુમલા બાદ અફઘાનિસ્તાન-પાકિસ્તાન તણાવ વધુ વધ્યાનો ઉલ્લેખ થયો હતો.
પાકિસ્તાનનો પક્ષ શું છે?
બીજી તરફ પાકિસ્તાને આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા છે. કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલો મુજબ પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે તેની કાર્યવાહી “આતંકવાદી માળખાં” સામે હતી અને નાગરિકોને નિશાન બનાવવાનો કોઈ ઈરાદો નહોતો.
તેમ છતાં, UNAMA સહિતના સ્વતંત્ર અહેવાલોમાં સારવાર કેન્દ્રને અસર પહોંચ્યાની પુષ્ટિ થતાં આ મુદ્દે આંતરરાષ્ટ્રીય ચર્ચા તેજ બની છે. ઘટનાને લઈને મૃત્યુઆંક અંગે અલગ-અલગ દાવા કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે સંયુક્ત રાષ્ટ્રે સ્વતંત્ર તપાસ અને નાગરિકોની સુરક્ષા પર ભાર મૂક્યો છે.
આ મુદ્દો હવે મહત્વનો કેમ?
ભારત દ્વારા યુએન સુરક્ષા પરિષદમાં આક્રમક ભાષામાં પાકિસ્તાનને ઘેરવું રાજનૈતિક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં દક્ષિણ એશિયામાં સુરક્ષા પરિસ્થિતિ વધુ સંવેદનશીલ બની છે અને અફઘાનિસ્તાન-પાકિસ્તાન તણાવ પણ વધ્યો છે.
આવા સમયે ભારતે પાકિસ્તાન સામે માનવ અધિકારો, નાગરિક સુરક્ષા અને આતંકવાદ જેવા મુદ્દાઓ પર ખુલ્લી ટીકા કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયનું ધ્યાન ખેંચવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ નિવેદનથી યુએનમાં ભારતની રાજનૈતિક લાઇન વધુ કડક બની હોવાનું પણ માનવામાં આવે છે.
