Heatwave : ભારતમાં હાલ ભીષણ ગરમીનો ચરમસીમા પર પહોંચેલો તબક્કો જોવા મળી રહ્યો છે. એપ્રિલના અંતિમ દિવસોમાં જ ઘણા શહેરોમાં તાપમાન 42 થી 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર જઈ ચૂક્યું છે. સવારના 9 વાગ્યાથી જ તડકો એટલો તીવ્ર થઈ જાય છે કે, સામાન્ય જનજીવન અસરગ્રસ્ત બની જાય છે, જ્યારે બપોરના સમયમાં રસ્તાઓ લગભગ ખાલી થઈ જાય છે. ગરમ હવામાં લૂના ઝોકા લોકો માટે સૌથી મોટું જોખમ બની રહ્યા છે. હવામાન વિભાગ, એટલે કે, India Meteorological Department મુજબ આ સ્થિતિ હજુ થોડા દિવસો યથાવત્ રહી શકે છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે, આ માત્ર સામાન્ય ગરમી નથી, પરંતુ લાંબી ચાલતી હીટવેવ છે, જે આરોગ્ય, કૃષિ અને દૈનિક જીવન પર ઊંડો પ્રભાવ પાડે છે.
મહારાષ્ટ્રના શહેરોમાં સૌથી વધુ તાપમાન
Maharashtra ના વિદર્ભ વિસ્તારમાં આવેલું Akola હાલમાં દેશનું સૌથી ગરમ શહેર બન્યું છે. અહીં તાપમાન 45.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચતા દિવસ દરમિયાન લોકો માટે બહાર નીકળવું જોખમી બની ગયું છે. રોડ, મકાનો અને જમીન બધું તપતું હોય તેવી સ્થિતિ છે. ખાસ કરીને બપોરના સમયે હીટસ્ટ્રોકના કેસોમાં વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે. તે જ રીતે Amravati માં પણ 45.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન નોંધાયું છે. અહીં ગરમીનો પ્રભાવ માત્ર શહેર પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ આસપાસના ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં પણ લોકો ભારે મુશ્કેલીમાં છે. કૃષિ ક્ષેત્રમાં કામ કરતાં મજૂરો માટે દિવસ દરમિયાન કામ કરવું અશક્ય બની રહ્યું છે, જેના કારણે રોજગારી પર અસર પડી રહી છે. Wardha માં 45.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથે પરિસ્થિતિ એટલી ગંભીર છે કે, ઘણા વિસ્તારોમાં બપોરના સમયમાં લોકોએ સ્વયંભૂ રીતે બહાર જવાનું બંધ કરી દીધું છે. સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા પણ લોકોને અનાવશ્યક બહાર ન નીકળવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
ઉત્તર ભારત : ગરમી અને ગરમ રાતોનું સંકટ
પંજાબનું Faridkot 45.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથે ઉત્તર ભારતનું સૌથી ગરમ શહેર બની ગયું છે. અહીં દિવસ દરમિયાન જ નહીં પરંતુ રાત્રે પણ તાપમાન ઊંચું રહે છે, જેને કારણે લોકો માટે આરામદાયક ઊંઘ લેવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે. વીજળીની માંગ વધતા કેટલાક વિસ્તારોમાં પાવર કટની સમસ્યાઓ પણ જોવા મળી રહી છે. હરિયાણાના Rohtak માં 44.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન નોંધાયું છે. દિલ્હી-NCR વિસ્તાર પર તેનો સીધો પ્રભાવ જોવા મળી રહ્યો છે. ગરમી અને પ્રદૂષણ મળીને પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બનાવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધો અને શ્વાસ સંબંધિત દર્દીઓ માટે આ સમય ખૂબ જોખમી ગણાઈ રહ્યો છે.
પૂર્વ ભારત : વધતી ગરમીનો નવો કેન્દ્ર
ઓડિશાનું Jharsuguda 44.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથે પૂર્વ ભારતનું સૌથી ગરમ શહેર બની ગયું છે. આ વિસ્તાર સામાન્ય રીતે ભેજવાળું હોય છે, પરંતુ હાલની ગરમી અને ભેજનું સંયોજન લોકો માટે અસહ્ય બની ગયું છે. આરોગ્ય વિભાગે લોકોને ખાસ કરીને ડિહાઇડ્રેશનથી બચવાની ચેતવણી આપી છે.
ગુજરાતમાં ગરમીનો વ્યાપક પ્રભાવ
Gujarat માં પણ હીટવેવની અસર ગંભીર બની રહી છે. Surendranagar માં 44.4 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથે ગરમીનો પ્રચંડ પ્રભાવ જોવા મળી રહ્યો છે. અહીંના ઉદ્યોગ અને કૃષિ ક્ષેત્ર પર પણ અસર જોવા મળી રહી છે. Ahmedabad માં 43.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન નોંધાયું છે, જ્યાં શહેરી વિસ્તારોમાં ‘હિટ આઇલેન્ડ ઇફેક્ટ’ ના કારણે ગરમી વધુ તીવ્ર લાગે છે. ડોક્ટરો મુજબ, બાળકો અને વૃદ્ધો માટે આ પરિસ્થિતિ ખૂબ જોખમી છે. હોસ્પિટલોમાં ગરમી સંબંધિત ફરિયાદો વધતી જોવા મળી રહી છે.
અન્ય શહેરોમાં પણ ગરમીનો પ્રકોપ
Nagpur માં 44.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથે પરિસ્થિતિ કઠિન બની ગઈ છે. અહીંના લોકો દિવસ દરમિયાન બહાર જવાનું ટાળી રહ્યા છે અને સરકારી ઓફિસો તથા બજારોમાં હાજરી ઘટી છે. મધ્ય પ્રદેશનું Indore 42.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાન સાથે ટોપના 10 ગરમ શહેરોમાં સામેલ છે. અહીં ગરમીના કારણે પાણીની માંગ વધી છે અને નગરપાલિકાઓ પર દબાણ વધ્યું છે.
આગલા દિવસો અને સાવચેતી
India Meteorological Department અનુસાર આગામી દિવસોમાં મોટા પ્રમાણમાં રાહત મળવાની શક્યતા ઓછી છે. જોકે, Delhi માં થોડો વરસાદ અને તાપમાનમાં ઘટાડાની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે. આ પરિસ્થિતિમાં લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે. દિવસ દરમિયાન બહાર ન નીકળવું, પૂરતું પાણી પીવું, હળવા કપડાં પહેરવા અને તડકાથી બચવા માટે તમામ શક્ય ઉપાયો અપનાવવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ગરમીને અવગણવું જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.
