ભારત, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા અને અમેરિકાના સંગઠન ક્વાડે જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહલગામમાં 22 એપ્રિલ, 2025ના રોજ થયેલા આતંકવાદી હુમલાની સખત શબ્દોમાં નિંદા કરી છે. આ હુમલામાં 25 ભારતીય નાગરિકો અને એક નેપાળી નાગરિકના જીવ ગયા હતા, જ્યારે અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા. ક્વાડે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે આ હુમલાને અંજામ આપનારા, તેનું આયોજન કરનારા અને તેને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડનારા દોષીઓને ઝડપથી ન્યાયના કટઘરે લાવવા જોઈએ.
ક્વાડનું સંયુક્ત નિવેદન
વોશિંગ્ટન ડીસીમાં યોજાયેલી ક્વાડ વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર, અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિઓ, જાપાનના વિદેશ મંત્રી ઇવાયા તાકેશી અને ઓસ્ટ્રેલિયાના વિદેશ મંત્રી પેની વોંગે ભાગ લીધો હતો. આ બેઠકમાં ક્વાડે એક સંયુક્ત નિવેદન જારી કરીને આતંકવાદની નિંદા કરી હતી.
નિવેદનમાં જણાવાયું હતું: "અમે પહલગામ, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં 22 એપ્રિલ, 2025ના રોજ થયેલા આતંકવાદી હુમલાની સૌથી સખત શબ્દોમાં નિંદા કરીએ છીએ, જેમાં 25 ભારતીય નાગરિકો અને એક નેપાળી નાગરિકના જીવ ગયા હતા, જ્યારે અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા. અમે પીડિતોના પરિવારો પ્રત્યે અમારી ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરીએ છીએ અને ઘાયલોની ઝડપી અને સંપૂર્ણ સ્વસ્થતા માટે શુભેચ્છાઓ પાઠવીએ છીએ."
ક્વાડે આતંકવાદના તમામ સ્વરૂપો અને અભિવ્યક્તિઓ, જેમાં સરહદ પારના આતંકવાદનો પણ સમાવેશ થાય છે, તેની નિંદા કરી અને આતંકવાદ વિરુદ્ધ સહકાર આપવાની પોતાની પ્રતિબદ્ધતા પુનરોચ્ચાર કરી. નિવેદનમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે, "આ નિંદનીય કૃત્યના દોષીઓ, આયોજકો અને નાણાકીય સહાયકોને ઝડપથી ન્યાયના કટઘરે લાવવા જોઈએ."
ભારતનું પ્રતિભાવ
આ હુમલાના જવાબમાં ભારતે 7 અને 8 મેની રાત્રે 'ઓપરેશન સિંદૂર' શરૂ કર્યું હતું, જેમાં પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરમાં આતંકવાદી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઓપરેશનથી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધ્યો હતો, જેના પરિણામે બંને દેશો વચ્ચે હવાઈ અને જમીની હુમલાઓ થયા હતા. જોકે, ચાર દિવસ પછી, બંને દેશોએ જમીન, હવા અને સમુદ્ર પરથી તમામ ગોળીબાર અને સૈન્ય કાર્યવાહી બંધ કરવા માટે સમજૂતી કરી હતી.
વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે વોશિંગ્ટનમાં યોજાયેલી બેઠકમાં આતંકવાદ વિરુદ્ધ ભારતનો સ્પષ્ટ અભિગમ રજૂ કર્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું, "આતંકવાદ વિરુદ્ધ વિશ્વએ શૂન્ય સહનશીલતા દર્શાવવી જોઈએ. પીડિતો અને દોષીઓને ક્યારેય સમાન ગણવા જોઈએ નહીં. ભારતને પોતાના લોકોને આતંકવાદથી બચાવવાનો સંપૂર્ણ અધિકાર છે અને અમે આ અધિકારનો ઉપયોગ કરીશું."
આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા
પહલગામ હુમલાની નિંદા માત્ર ક્વાડ દેશો દ્વારા જ નહીં, પરંતુ અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય નેતાઓ દ્વારા પણ કરવામાં આવી હતી. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ટ્રુથ સોશિયલ પર લખ્યું હતું, "કાશ્મીરમાંથી આવતા સમાચાર ખૂબ જ ચોંકાવનારા છે. અમેરિકા આતંકવાદ વિરુદ્ધ ભારતની સાથે મજબૂતીથી ઊભું છે." રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને યુરોપિયન યુનિયનના વડા ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેનએ પણ આ હુમલાને "ઘૃણાસ્પદ" ગણાવીને તેની નિંદા કરી હતી.
યુનાઇટેડ નેશન્સ સિક્યોરિટી કાઉન્સિલે 26 એપ્રિલ, 2025ના રોજ એક નિવેદન જારી કરીને આ હુમલાને "નિંદનીય" ગણાવ્યો હતો અને દોષીઓને ન્યાયના કટઘરે લાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
ધર્મના નામે સૌથી ભયાવહ આતંકી હુમલો
પહલગામ, જેને 'ભારતનું સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે એક લોકપ્રિય પ્રવાસન સ્થળ છે. 22 એપ્રિલ, 2025ના રોજ બેસરન ખીણમાં અજાણ્યા બંદૂકધારીઓએ પ્રવાસીઓ પર અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો હતો. આ હુમલામાં 26 લોકોના મોત થયા હતા, જેમાં મોટાભાગના પ્રવાસીઓ હતા. આ ઘટનાએ સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો હતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયમાં પણ તેની નિંદા થઈ હતી.
જમ્મુ અને કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લાએ આ હુમલાને "અમાનવીય" અને "પ્રાણીઓ દ્વારા કરાયેલ" ગણાવ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ હુમલો તાજેતરના વર્ષોમાં નાગરિકો પર થયેલો સૌથી મોટો હુમલો હતો.
કાશ્મીરની સ્થિતિ
પહલગામ હુમલો એક એવા સમયે થયો જ્યારે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આતંકવાદી ઘટનાઓમાં ઘટાડો થયો હતો. 1989થી ચાલી રહેલી અશાંતિ બાદ, તાજેતરના વર્ષોમાં હિંસા ઘટી હતી. જોકે, આ હુમલાએ પ્રવાસીઓની સુરક્ષા અંગે ચિંતાઓ ઉભી કરી છે, કારણ કે કાશ્મીરમાં 2024માં લગભગ 35 લાખ પ્રવાસીઓએ મુલાકાત લીધી હતી.
ભારતના ગૃહમંત્રી અમિત શાહે હુમલા બાદ તાત્કાલિક સુરક્ષા સમીક્ષા માટે શ્રીનગરની મુલાકાત લીધી હતી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ આ હુમલાને "ઘૃણાસ્પદ" ગણાવીને દોષીઓને સજા કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી.
નિષ્કર્ષ
પહલગામ આતંકવાદી હુમલાએ ફરી એકવાર આતંકવાદનો ચહેરો ઉજાગર કર્યો છે. ક્વાડ દેશોની નિંદા અને ભારતના નિર્ણાયક પગલાં દર્શાવે છે કે આતંકવાદ સામે વૈશ્વિક સ્તરે એકતા અને કડક કાર્યવાહીની જરૂર છે. ભારતે આ હુમલાના જવાબમાં ઓપરેશન સિંદૂર દ્વારા પોતાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી છે કે તે આતંકવાદ સામે કોઈપણ સમઝૂતી વિના લડશે.
આ ઘટનાએ કાશ્મીરના પ્રવાસન અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર નવેસરથી ચર્ચા શરૂ કરી છે. આગામી સમયમાં, આતંકવાદ સામે લડવા અને પ્રવાસીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધુ મજબૂત પગલાં લેવાની જરૂર રહેશે.