FIFA World Cup: હાલમાં સમગ્ર વિશ્વમાં ફૂટબોલનો રોમાંચ છવાયેલો છે. ભારતમાં પણ આ રમત પ્રત્યે લોકોનું સમર્પણ ઓછું નથી. ફીફા વર્લ્ડ કપ 2026નું આયોજન અમેરિકા, કેનેડા અને મેક્સિકોમાં થઈ રહ્યું છે. ભારતીય સમય અનુસાર મોટાભાગની મેચો મોડી રાત્રે શરૂ થઈ રહી છે, તેમ છતાં ચાહકો પોતાની ઊંઘ બગાડીને પણ લિયોનેલ મેસી, ક્રિસ્ટિયાનો રોનાલ્ડો અને કિલિયન એમ્બાપ્પે જેવા સ્ટાર ખેલાડીઓના ગોલની ઉજવણી કરી રહ્યા છે. આ સ્ટાર ખેલાડીઓએ પોતાની રમતથી ભારતમાં જોરદાર ફેન ફોલોઈંગ બનાવી છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. પરંતુ, જરા વિચારો... જો ફીફા વર્લ્ડ કપમાં આપણા દેશના ખેલાડીઓ પણ ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કરી રહ્યા હોત, તો ભારતીય ચાહકો તેમના પર કેટલો પ્રેમ વરસાવત?
ભારતમાં ફૂટબોલનો ક્રેઝ તો છે, પરંતુ FIFA વર્લ્ડ કપ સુધી પહોંચવાનું સપનું આજે પણ અધૂરું છે. ચાલો એ જાણવાનો પ્રયાસ કરીએ કે આની પાછળનું મુખ્ય કારણ શું છે? સાથે એ પણ જાણીશું કે ભારતમાં કેટલા અને કયા-કયા પ્રખ્યાત ફૂટબોલ ક્લબ છે? અને ક્રિકેટની સરખામણીમાં ભારતના ફૂટબોલ ખેલાડીઓનો પગાર કેટલો છે?
140 કરોડની વસ્તી ધરાવતો દેશ વર્લ્ડ કપથી કેમ દૂર?
ભારત વિશ્વમાં સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો દેશ છે. ક્રિકેટમાં ભારત વૈશ્વિક મહાસત્તા માનવામાં આવે છે, હોકીમાં પણ આપણો ભવ્ય ઈતિહાસ રહ્યો છે, પરંતુ જ્યારે વાત ફૂટબોલની આવે છે ત્યારે 140 કરોડની વસ્તી ધરાવતો આ દેશ હજુ સુધી FIFA વર્લ્ડ કપમાં જગ્યા બનાવી શક્યો નથી. તમને જાણીને દુઃખ થશે, પરંતુ ફીફા વર્લ્ડ કપ 2026માં માત્ર દોઢ લાખની વસ્તી ધરાવતો નાનકડો દેશ 'કુરાકાઓ' પણ ભાગ લઈ રહ્યો છે, જ્યારે ભારત ક્યાંય રેસમાં નથી. આવી સ્થિતિમાં એ સવાલ ઉઠવો સ્વાભાવિક છે કે આખરે ભારત ફૂટબોલમાં કેમ પાછળ રહી ગયું? ચાલો આ સવાલનો જવાબ વિગતવાર સમજીએ.
ભારત FIFA વર્લ્ડ કપમાં કેમ નથી પહોંચી શકતું?
ફૂટબોલ ભારતમાં લોકપ્રિય ચોક્કસ છે, પરંતુ તેનું પાયાનું માળખું (Grassroots Development) હજુ પણ ઘણા મોટા દેશો કરતાં ઘણું પાછળ છે. યુરોપ, દક્ષિણ અમેરિકા અને આફ્રિકાના દેશોમાં બાળકોને નાની ઉંમરથી જ પ્રોફેશનલ ટ્રેનિંગ મળવા લાગે છે, જ્યારે ભારતમાં મોટાભાગના યુવાનો ક્રિકેટ તરફ આકર્ષાય છે. આ ઉપરાંત, દેશમાં ફૂટબોલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, કોચિંગ સુવિધાઓ અને ટેલેન્ટ સ્કાઉટિંગ સિસ્ટમ (પ્રતિભા શોધવાની વ્યવસ્થા) લાંબા સમય સુધી નબળી રહી છે. ભારતનું FIFA રેન્કિંગ પણ અવારનવાર 90 થી 150 ની વચ્ચે રહ્યું છે, જ્યારે વર્લ્ડ કપમાં પહોંચનારી મોટાભાગની ટીમો ટોપ-50માં હોય છે. જોકે, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઈન્ડિયન સુપર લીગ (ISL) અને યુવા વિકાસ કાર્યક્રમોને કારણે સ્થિતિમાં સુધારો થયો છે, પરંતુ હજુ પણ વર્લ્ડ કપ ક્વોલિફિકેશન સુધી પહોંચવું એક મોટો પડકાર છે.
ભારતના મહાન ફૂટબોલ ખેલાડી સુનીલ છેત્રીને એક પોડકાસ્ટમાં આ જ સવાલ પૂછવામાં આવ્યો હતો કે આપણો દેશ ફૂટબોલમાં આટલો પાછળ કેમ છે? છેત્રીએ ભાવુક થઈને જવાબ આપ્યો હતો કે ભારતમાં ટેલેન્ટની કોઈ કમી નથી, બસ તેને શોધવા વાળું કોઈ નથી. જે દિવસે આપણે પાયાના સ્તરે (ગ્રાઉન્ડ લેવલ) જઈને ટેલેન્ટ શોધી લઈશું, તે દિવસે ભારત ક્રિકેટની જેમ ફૂટબોલમાં પણ દેશનું નામ રોશન કરશે."
ભારતમાં કેટલા પ્રખ્યાત ફૂટબોલ ક્લબ છે?
ભારતમાં ક્લબ ફૂટબોલનો ઈતિહાસ ઘણો જૂનો છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળ, ગોવા અને કેરળમાં ફૂટબોલ ક્લબોને લઈને જબરદસ્ત ક્રેઝ જોવા મળે છે. જેમાં મોહન બાગાન સુપર જાયન્ટ (Mohun Bagan Super Giant), ઈસ્ટ બંગાળ એફસી (East Bengal FC), કેરળ બ્લાસ્ટર્સ એફસી (Kerala Blasters FC), એફસી ગોવા (FC Goa), બેંગલુરુ એફસી (Bengaluru FC), મુંબઈ સિટી એફસી (Mumbai City FC), ચેન્નઈયિન એફસી (Chennaiyin FC). આ ભારતના મુખ્ય ફૂટબોલ ક્લબ છે. આ ક્લબોની મેચો જોવા માટે હજારો દર્શકો સ્ટેડિયમમાં પહોંચે છે અને સોશિયલ મીડિયા પર પણ તેમની મોટી ફેન ફોલોઈંગ છે.
ભારતીય ક્રિકેટરોની સરખામણીમાં ફૂટબોલરોને કેટલો પગાર મળે છે?
ભારતમાં ફૂટબોલ ખેલાડીઓની કમાણી સતત વધી રહી છે, પરંતુ ક્રિકેટની સરખામણીમાં હજુ પણ જમીન-આસમાનનો તફાવત છે. એક ટોચનો ISL ખેલાડી વાર્ષિક ₹1 કરોડથી ₹8 કરોડ સુધીની કમાણી કરી શકે છે. જ્યારે વિદેશી સ્ટાર ખેલાડીઓનો પગાર આનાથી પણ વધુ હોઈ શકે છે. તેનાથી વિપરીત, ભારતીય ક્રિકેટ ટીમનો એક સેન્ટ્રલ કોન્ટ્રાક્ટ ધરાવતો ખેલાડી માત્ર BCCI તરફથી જ વાર્ષિક ₹1 કરોડથી ₹7 કરોડ મેળવે છે. આ સિવાય IPL દ્વારા ઘણા ખેલાડીઓ ₹10 કરોડથી ₹27 કરોડ સુધીની કમાણી કરી લે છે. હવે તો કબડ્ડી અને બેડમિન્ટનમાં પણ ટોચના ખેલાડીઓ કરોડો રૂપિયા કમાવા લાગ્યા છે. આ જોતાં આર્થિક રીતે ફૂટબોલ હજુ ક્રિકેટ કરતાં ઘણું પાછળ છે.
શું ભારત ક્યારેય FIFA વર્લ્ડ કપ રમશે?
આ સવાલ કરોડો ભારતીય ફૂટબોલ પ્રેમીઓના મનમાં છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો પાયાના સ્તરે ખેલાડીઓની ઓળખ, બહેતર કોચિંગ, આધુનિક સુવિધાઓ અને લાંબા ગાળાના આયોજન પર સતત કામ કરવામાં આવે, તો ભારત આગામી 10-15 વર્ષમાં વર્લ્ડ કપ ક્વોલિફિકેશનની રેસમાં મજબૂતીથી સામેલ થઈ શકે છે. ભલે હાલમાં ભારત વર્લ્ડ કપથી દૂર છે, પરંતુ દેશમાં ફૂટબોલ પ્રત્યેનો જુસ્સો સતત વધી રહ્યો છે. ઈન્ડિયન સુપર લીગ, યુવા એકેડમીઓ અને વધી રહેલા રોકાણે એક આશા જગાવી છે કે એક દિવસ ફીફા વર્લ્ડ કપના મંચ પર આપણો તિરંગો પણ લહેરાતો જોવા મળશે.
