E85 Fuel: ભારતમાં પેટ્રોલમાં ઇથેનોલ મિશ્રણ કરવાની દિશામાં એક મોટું પગલું લેવા જઈ રહ્યું છે. E20 બાદ હવે સરકાર E85 ફ્યુઅલ લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે, જેમાં 85% સુધી ઇથેનોલ અને માત્ર 15% પેટ્રોલ હશે. જો આ યોજના અમલમાં આવશે, તો આગામી સમયમાં ભારતની સડકો પર દોડતી કારો મોટાભાગે ‘આલ્કોહોલ આધારિત ઇંધણ’ પર ચાલતી જોવા મળી શકે છે. માનવામાં આવે છે કે આ નિર્ણય વધતા વૈશ્વિક તેલ સંકટ અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે લેવામાં આવી રહ્યો છે.
E85 ફ્યુઅલ શું છે અને કેમ ખાસ છે?
E85 એ એક પ્રકારનું ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ છે, જેમાં 85% ઇથેનોલ અને 15% પેટ્રોલનું મિશ્રણ હોય છે. હાલમાં ભારતમાં E20 પેટ્રોલનો ઉપયોગ ફરજિયાત કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ 20% સુધી હોય છે. E85 તેનાથી એક મોટું પગલું આગળ છે અને તેને અલગ ફ્યુઅલ ગ્રેડ તરીકે રજૂ કરવામાં આવશે. રિપોર્ટ્સ અનુસાર, E85 ફ્યુઅલ પ્રતિ લીટરના ભાવે પેટ્રોલ અને E20 કરતા સસ્તું પડશે.
સરકારની તૈયારી અને ડ્રાફ્ટ નિયમો
મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, સરકાર ટૂંક સમયમાં E85 માટે ડ્રાફ્ટ નિયમો જાહેર કરી શકે છે. એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારમાં આ બાબતે સહમતિ બની ગઈ છે અને પ્રારંભિક પરીક્ષણ (ટેસ્ટિંગ) પણ પૂર્ણ થઈ ચૂક્યું છે. ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન તૈયાર છે અને તેને ટૂંક સમયમાં જ બહાર પાડવામાં આવશે.
ક્યારથી શરૂ થઈ શકે છે ઉપયોગ?
E85 ફ્યુઅલને લાગુ કરવામાં હજુ થોડો સમય લાગી શકે છે. રિપોર્ટ્સ મુજબ, તેને સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં લાવવામાં એકથી બે વર્ષનો સમય લાગી શકે છે, કારણ કે આ માટે ગાડીઓ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (માળખાગત સુવિધાઓ) બંનેમાં ફેરફાર કરવા જરૂરી બનશે.
કેમ જરૂરી છે E85 ફ્યુઅલ?
મધ્ય પૂર્વ (Middle East) માં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે વિશ્વભરમાં તેલ સંકટ ઘેરાયું છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું લગભગ 90% તેલ આયાત કરે છે. આવી સ્થિતિમાં ઇથેનોલ જેવા ઘરેલું અને પુનઃપ્રાપ્ય (Renewable) ઇંધણનો ઉપયોગ વધારવો દેશ માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. તે માત્ર પ્રદૂષણ જ ઘટાડતું નથી, પરંતુ ખેડૂતોને પણ ફાયદો પહોંચાડે છે કારણ કે ઇથેનોલ શેરડી, મકાઈ અને અનાજમાંથી બનાવવામાં આવે છે.
શું દરેક કારમાં E85 ચાલી શકશે?
ના, E85 ફ્યુઅલ દરેક કાર માટે નથી. આ માટે ખાસ પ્રકારના એન્જિન એટલે કે ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વ્હીકલ (FFV)ની જરૂર પડે છે. સામાન્ય પેટ્રોલ એન્જિન આટલા ઊંચા પ્રમાણમાં ઇથેનોલ સહન કરી શકતા નથી. જો કોઈ વ્યક્તિ સામાન્ય ગાડીમાં E85 નો ઉપયોગ કરે, તો તેનાથી એન્જિનને નુકસાન, પરફોર્મન્સમાં ઘટાડો અને ગાડી શરૂ કરવામાં સમસ્યા થઈ શકે છે.
એન્જિન અને ટેકનોલોજીમાં શું ફેરફાર થશે?
E85 માટે નવા એન્જિન તૈયાર કરવા પડશે જે હાઈ ઇથેનોલ કન્ટેન્ટને હેન્ડલ કરી શકે. આવા એન્જિન E85 સિવાય E20 કે તેનાથી ઓછા મિશ્રણ પર પણ ચાલી શકે છે, પરંતુ હાલના એન્જિનમાં આ શક્ય નથી.
પેટ્રોલ પંપ પર શું ફેરફાર થશે?
E85 ના ઉપયોગ માટે પેટ્રોલ પંપ પર અલગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરવું પડશે. આ માટે અલગ સ્ટોરેજ સિસ્ટમ અને ડિસ્પેન્સિંગ નોઝલની જરૂર પડશે, જેથી E20 અને E85 ને અલગ-અલગ વેચી શકાય.
ફાયદા અને પડકારો શું છે?
ઓછું પ્રદૂષણ, તેલની આયાતમાં ઘટાડો અને ખેડૂતોને આર્થિક લાભ. ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ગાડીઓની માઈલેજ થોડી ઓછી હોઈ શકે છે. ઓટો કંપનીઓએ ઝડપથી નવા એન્જિન તૈયાર કરવા પડશે અને તેલ કંપનીઓએ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં રોકાણ કરવું પડશે. આ ઉપરાંત, લોકોને સાચી જાણકારી આપવી પણ જરૂરી છે જેથી તેઓ ભૂલથી ખોટું ઇંધણ ન પુરાવે.
