સસ્તું થશે પેટ્રોલ! : કેન્દ્ર સરકારનો મોટો નિર્ણય, ઈથેનોલવાળા પેટ્રોલ પર હવે નહીં લાગે એક્સાઈઝ ડ્યુટી

Ethanol Blended Petrol: ભારતની ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા અને આયાતી ક્રૂડ ઓઇલ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાના હેતુથી કેન્દ્ર સરકારે મહત્વપૂર્ણ નીતિગત નિર્ણય લીધો છે. વૈશ્વિક સ્તરે પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ભૂરાજકીય તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિસ્તારમાં ઊભી થયેલી અનિશ્ચિતતાને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણને વધુ પ્રોત્સાહન આપવાનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે. આ દિશામાં કેન્દ્ર સરકારે 20 ટકાથી વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણ ધરાવતા પેટ્રોલ પર લાગતી સેન્ટ્રલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી અને સંબંધિત ઉપકરોને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરી દીધા છે. તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર ગેઝેટ નોટિફિકેશન અનુસાર હવે E22, E25, E27 અને E30 કેટેગરીના ઇથેનોલ બ્લેન્ડેડ પેટ્રોલ પર કેન્દ્ર સરકાર તરફથી કોઈ એક્સાઇઝ ડ્યુટી વસૂલવામાં આવશે નહીં. સરકારના આ પગલાને દેશની ગ્રીન એનર્જી નીતિ અને વૈકલ્પિક ઇંધણ ક્ષેત્ર માટે એક મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.

E20 પછી હવે E30 તરફ સરકારનું ધ્યાન

છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોથી કેન્દ્ર સરકાર પેટ્રોલમાં 20 ટકા સુધી ઇથેનોલ મિશ્રણના લક્ષ્ય પર ભાર મૂકી રહી હતી. ઇથેનોલ બ્લેન્ડિંગ કાર્યક્રમ દ્વારા ભારતે નોંધપાત્ર પ્રગતિ પણ હાંસલ કરી છે. હવે સરકાર E20થી આગળ વધીને વધુ ઇથેનોલ મિશ્રણ ધરાવતા ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવા માંગે છે. નવી ટેક્સ મુક્તિની જાહેરાત બાદ E22થી E30 સુધીના ઇંધણને બજારમાં વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવવામાં મદદ મળશે. સરકારનું માનવું છે કે આ પગલાથી પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોમાં સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદિત બાયોફ્યુઅલનો ઉપયોગ વધશે અને આયાતી ઇંધણ પરનો ખર્ચ ઘટાડવામાં સહાય મળશે.

વૈશ્વિક ઊર્જા સંકટ વચ્ચે ભારતની વ્યૂહાત્મક તૈયારી

વિશ્વના મોટા ભાગના દેશો માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એક મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા કોરિડોર ગણાય છે. આ માર્ગથી દરરોજ લાખો બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ અને કુદરતી ગેસનું પરિવહન થાય છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં કાચા તેલના ભાવમાં અસ્થિરતા જોવા મળી રહી છે. ભારત વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો ક્રૂડ ઓઇલ આયાતકાર દેશ છે. દેશ પોતાની કુલ જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો વિદેશી બજારોમાંથી ખરીદે છે. આવી સ્થિતિમાં ઇથેનોલ જેવા સ્થાનિક સ્તરે ઉપલબ્ધ બાયોફ્યુઅલનો ઉપયોગ વધારવો માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં પરંતુ રાષ્ટ્રીય ઊર્જા સુરક્ષા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.

આ પણ વાંચો: નોકરિયાતો માટે મોટા બદલાવની તૈયારી!: PF ઉપાડ બનશે વધુ સરળ, શું રહશે EPFO નો નવો નિયમ?

ગ્રાહકો અને તેલ કંપનીઓને શું મળશે ફાયદો?

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધતા હોય ત્યારે સામાન્ય રીતે તેનો સીધો પ્રભાવ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર પડે છે. જોકે ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા ઇંધણને ટેક્સમાંથી મુક્તિ આપવાથી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના ખર્ચમાં રાહત મળી શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, જો ઇથેનોલનું ઉત્પાદન અને પુરવઠો પૂરતા પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ રહેશે તો સ્થાનિક બજારમાં ઇંધણના ભાવને વધુ સ્થિર રાખવામાં મદદ મળશે. લાંબા ગાળે ગ્રાહકોને પણ તેનો પરોક્ષ લાભ મળી શકે છે.

ખેડૂતો માટે વધશે નવી આવકની તકો

ઇથેનોલ મુખ્યત્વે શેરડી, મકાઈ અને અન્ય કૃષિ આધારિત કાચા માલમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે. ઇથેનોલની માંગ વધવાથી કૃષિ ક્ષેત્રને સીધી અસર થશે અને ખેડૂતો માટે નવા બજારની તકો ઊભી થશે. ખાસ કરીને શેરડી અને મકાઈનું ઉત્પાદન કરતા રાજ્યોમાં ખેડૂતોને વધુ આવક મેળવવાની સંભાવના વધશે. સરકાર પણ લાંબા સમયથી ઇથેનોલ ઉત્પાદન દ્વારા કૃષિ ક્ષેત્રને ઊર્જા ક્ષેત્ર સાથે જોડવાની વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહી છે. આ નિર્ણય તે દિશામાં એક વધુ મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.

વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થશે

ભારત દર વર્ષે ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પાછળ અબજો ડોલરનો ખર્ચ કરે છે. પેટ્રોલમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ વધારવાથી આયાતી તેલની જરૂરિયાતમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. પરિણામે દેશનું વિદેશી હૂંડિયામણ બચશે અને વેપાર ખાધ ઘટાડવામાં પણ મદદ મળી શકે છે. ઊર્જા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, જો E30 સ્તર સુધી ઇથેનોલ મિશ્રણનો વ્યાપક અમલ સફળતાપૂર્વક થાય તો ભારતની ઊર્જા આયાતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળી શકે છે.

આ પણ વાંચો: 20 મહિનાનું એરિયર, 53 લાખ સુધીની ચૂકવણીની ચર્ચા: 8મા વેતન પંચને લઈને સરકારી કર્મચારીઓમાં ભારે ઉત્સાહ

ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ સામે ઉભો થશે નવો પડકાર

સરકારના નિર્ણયથી ગ્રીન ફ્યુઅલ ક્ષેત્રને ગતિ મળશે, પરંતુ ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ માટે કેટલાક પડકારો પણ ઉભા થશે. હાલમાં દેશના મોટા ભાગના વાહનો E20 સુધીના ઇંધણ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી રહ્યા છે. E30 જેવા ઉચ્ચ ઇથેનોલ મિશ્રણ ધરાવતા ઇંધણનો ઉપયોગ તમામ વાહનોમાં તાત્કાલિક શક્ય નથી. તે માટે વાહન ઉત્પાદકોને ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજી ધરાવતા નવા એન્જિન વિકસાવવા પડશે. આવા એન્જિન વિવિધ પ્રમાણના ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા ઇંધણ પર સરળતાથી કાર્ય કરી શકે છે. આગામી વર્ષોમાં ભારતીય ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ માટે આ ક્ષેત્રમાં મોટા રોકાણ અને ટેક્નોલોજીકલ પરિવર્તનની જરૂરિયાત ઊભી થઈ શકે છે.

ભારતની ગ્રીન એનર્જી યાત્રામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું

E22થી E30 સુધીના ઇથેનોલ બ્લેન્ડેડ પેટ્રોલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટી શૂન્ય કરવાનો નિર્ણય માત્ર કર રાહત પૂરતો મર્યાદિત નથી. આ પગલું ભારતને ઊર્જા આત્મનિર્ભરતા, કૃષિ આધારિત બાયોફ્યુઅલ અર્થતંત્ર અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઇંધણ તરફ આગળ ધપાવતું મહત્વપૂર્ણ નીતિગત પરિવર્તન માનવામાં આવી રહ્યું છે. આગામી સમયમાં ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણના ઉપયોગમાં કેટલો વધારો થાય છે અને ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ આ બદલાવને કેટલી ઝડપથી અપનાવે છે તેના પર આ નીતિની સફળતા નિર્ભર રહેશે.