દેશભરમાં હવામાનમાં ભારે અસંતુલન જોવા મળી રહ્યું છે. એક તરફ ઉત્તર, મધ્ય અને પશ્ચિમ ભારતના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં પ્રચંડ ગરમી અને લૂનો કહેર યથાવત છે, તો બીજી તરફ દક્ષિણ અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં મોનસૂન સક્રિય થતાં ભારે વરસાદ અને સમુદ્રી તોફાનનું જોખમ ઊભું થયું છે. India Meteorological Department (IMD)એ દેશના અનેક રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે વિવિધ પ્રકારની હવામાન ચેતવણીઓ જાહેર કરી છે. ખાસ કરીને માછીમારોને દરિયામાં ન જવાની કડક સલાહ આપવામાં આવી છે.
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર એલ નીનોની અસર અને ગરમ હવામાન પ્રણાલીઓના કારણે દેશના અનેક વિસ્તારોમાં તાપમાન સતત વધી રહ્યું છે. મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને ઓડિશાના કેટલાક વિસ્તારોમાં તાપમાન 45 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી ઉપર પહોંચી ગયું છે. મહારાષ્ટ્રનું બ્રહ્મપુર શહેર સતત બીજા દિવસે દેશનું સૌથી ગરમ શહેર નોંધાયું, જ્યાં તાપમાન 47.1 ડિગ્રી સુધી પહોંચી ગયું.
વિશ્વના સૌથી ગરમ શહેરોમાં ભારતના 37 શહેરો
ગરમીની ગંભીર સ્થિતિનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે વિશ્વના સૌથી ગરમ 50 શહેરોમાં ભારતના 37 શહેરોનો સમાવેશ થયો છે. તેમાં બાંદા, ચંદ્રપુર, રાયપુર, પ્રયાગરાજ જેવા શહેરોનો સમાવેશ થાય છે. અનેક રાજ્યોમાં દિવસ દરમિયાન રસ્તાઓ સુમસામ જોવા મળી રહ્યા છે અને લોકો બપોરે બહાર નીકળવાનું ટાળી રહ્યા છે.
વધતી ગરમી માત્ર સામાન્ય અસુવિધા નથી, પરંતુ આરોગ્ય માટે પણ ગંભીર જોખમ બની શકે છે. હીટસ્ટ્રોક, ડિહાઈડ્રેશન અને શ્વાસની સમસ્યાઓમાં વધારો થઈ શકે છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધો, બાળકો અને ખુલ્લામાં કામ કરતા લોકો માટે સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.
28 મેથી નવો પશ્ચિમ વિક્ષોભ સક્રિય થશે
IMD અનુસાર હાલ જમ્મુ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પશ્ચિમ વિક્ષોભ સક્રિય છે. 28 મેથી ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં વધુ એક નવો પશ્ચિમ વિક્ષોભ પ્રવેશી શકે છે. તેની અસરથી 29 મેથી ઉત્તર ભારતના હવામાનમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
હવામાન વિભાગનું માનવું છે કે છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી ચાલી રહેલી ભારે ગરમી, લૂ અને ઉકળાટથી લોકોને થોડી રાહત મળી શકે છે. ખાસ કરીને પંજાબ, હરિયાણા, દિલ્હી અને રાજસ્થાનમાં વરસાદી પવન અને વાદળછાયા વાતાવરણ સર્જાવાની શક્યતા છે.
26 મે સુધી કેરળમાં મોનસૂન પહોંચવાની શક્યતા
દક્ષિણ-પશ્ચિમ મોનસૂન હવે ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે. IMDએ જણાવ્યું કે મોનસૂન દક્ષિણ-પશ્ચિમ અરબી સમુદ્ર, દક્ષિણ-પૂર્વ અરબી સમુદ્ર, કોમોરિન વિસ્તાર, બંગાળની ખાડી અને અંડમાન સમુદ્રના મોટા ભાગ સુધી પહોંચી ગયો છે.
આગામી 3થી 4 દિવસમાં મોનસૂન વધુ આગળ વધશે અને 26 મે સુધીમાં Kerala પહોંચવાની શક્યતા છે. તેના કારણે કેરળ, ઓડિશા અને દક્ષિણ ભારતના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ થઈ શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં વીજળીના કડાકા-ભડાકા અને તેજ પવન સાથે વરસાદ પડશે.
આ પણ વાંચો: Ebola પર વૈશ્વિક એલર્ટ! : WHO એ જાહેર કરી આરોગ્ય કટોકટી, ભારત સરકારે આ 3 દેશોની મુસાફરી ટાળવા કરી અપીલ
માછીમારો માટે હાઈ એલર્ટ
અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડીમાં મોનસૂન સક્રિય થતા દરિયામાં ઊંચી અને તોફાની મોજાં ઉઠવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. IMDએ ખાસ કરીને કેરળ, કર્ણાટક, લક્ષદ્વીપ, માલદીવ અને કોમોરિન વિસ્તારના માછીમારોને દરિયામાં ન જવાની સલાહ આપી છે. હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે દક્ષિણ-પૂર્વ અરબી સમુદ્ર, પશ્ચિમ-મધ્ય અરબી સમુદ્ર અને સોમાલિયા કિનારા નજીક પવનની ગતિમાં વધારો થઈ શકે છે. આ પરિસ્થિતિમાં દરિયામાં જવું જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
દિલ્હી-NCRમાં ચાર દિવસ લૂનું એલર્ટ
Delhi-NCR વિસ્તારમાં આગામી ચાર દિવસ સુધી ભારે ગરમી અને લૂ ચાલુ રહેવાની શક્યતા છે. IMD મુજબ છેલ્લા દિવસે દિલ્હીમાં મહત્તમ તાપમાન 41.1 ડિગ્રી અને લઘુત્તમ તાપમાન 28.4 ડિગ્રી નોંધાયું હતું. 24થી 28 મે દરમિયાન ગરમી વધુ વધવાની શક્યતા છે. ત્યારબાદ 29 મે આસપાસ હવામાનમાં બદલાવ આવી શકે છે અને વરસાદી પવન સાથે રાહત મળી શકે છે. આગામી દિવસોમાં તાપમાનમાં 2થી 3 ડિગ્રી સુધી વધારો થઈ શકે છે.
અનેક રાજ્યોમાં લૂ અને ઉકળાટની ચેતવણી
હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે આગામી સાત દિવસ સુધી મધ્ય ભારત, પૂર્વ ભારત અને ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં લૂથી લઈને અત્યંત ગંભીર લૂની સ્થિતિ યથાવત રહી શકે છે. ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ, પંજાબ, હરિયાણા, ચંડીગઢ, દિલ્હી અને રાજસ્થાનમાં 24થી 29 મે દરમિયાન લૂ ફૂંકાવાની શક્યતા છે. તેલંગાણામાં 24થી 26 મે વચ્ચે ગરમી વધશે. બિહાર, ઝારખંડ, ઓડિશા અને છત્તીસગઢમાં પણ ગરમ અને ભેજયુક્ત વાતાવરણ રહેશે. ગંગાના મેદાની પશ્ચિમ બંગાળ, તટીય આંધ્ર પ્રદેશ અને તમિલનાડુમાં પણ ભારે ઉકળાટ અનુભવાઈ શકે છે.
પંજાબ, હરિયાણા અને ઉત્તરાખંડમાં વરસાદની સંભાવના IMD અનુસાર જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાં આગામી દિવસોમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદ પડી શકે છે. પંજાબ, હરિયાણા અને ચંડીગઢમાં 28 અને 29 મે દરમિયાન તેજ પવન સાથે વરસાદની શક્યતા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં કરા પડવાની પણ શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં કરાવર્ષાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
દક્ષિણ અને પૂર્વોત્તર ભારતમાં ભારે વરસાદ
કેરળ, તમિલનાડુ, પુડુચેરી, રાયલસીમા, કર્ણાટક અને તેલંગાણામાં ગાજવીજ સાથે ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં પવનની ગતિ 70 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે. પૂર્વોત્તર ભારતમાં અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ, મેઘાલય, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરામાં પણ ભારે વરસાદની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
