હોર્મુઝ ખોલવાની અંતિમ આશા પણ ખતમ : રશિયા-ચીનના વીટોથી વૈશ્વિક તેલ સપ્લાય પર ખતરો

મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે વિશ્વ માટે જીવનરેખા ગણાતા Strait of Hormuzને ફરીથી ખોલવાની છેલ્લી આશા પણ હવે તૂટી ગઈ છે. United Nations Security Councilમાં રશિયા અને ચીને વીટો કરી પ્રસ્તાવને અટકાવતા વૈશ્વિક તણાવ વધુ વધી ગયો છે.

મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા સંઘર્ષ વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં મોટો વળાંક આવ્યો છે. United Nations Security Councilમાં લાવવામાં આવેલા મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવને રશિયા અને ચીને વીટો કરીને Strait of Hormuzને ફરી ખોલવાના પ્રયાસોને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. આ જળમાર્ગ વિશ્વ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે અહીંથી વિશ્વના લગભગ પાંચમા ભાગ જેટલું તેલ પસાર થાય છે. આ કારણે, હોર્મુઝમાં અવરોધ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ગંભીર ચિંતા બની શકે છે.

બહેરીનનો પ્રસ્તાવ શું હતો?

આ પ્રસ્તાવ Bahrain દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં હોર્મુઝ જળમાર્ગને ફરી ખોલવા માટે જરૂરી તમામ પગલાં લેવા પર ભાર મૂકાયો હતો. પ્રારંભિક ડ્રાફ્ટમાં દેશોને સૈન્ય કાર્યવાહી સહિત તમામ સાધનોનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવાની વાત હતી. જોકે, અંતિમ સંસ્કરણમાં આ પ્રકારની આક્રમક અથવા રક્ષાત્મક કાર્યવાહી સંબંધિત જોગવાઈઓ દૂર કરી દેવામાં આવી હતી. તેના બદલે, પ્રસ્તાવમાં માત્ર દેશોને સંયુક્ત રીતે સુરક્ષા પ્રયાસો વધારવા અને જળમાર્ગમાં સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા હતા.

વોટિંગમાં શું થયું?

15 સભ્યોની સુરક્ષા પરિષદમાં આ પ્રસ્તાવ પર મતદાન થયું, જેમાં 11 દેશોએ સમર્થન આપ્યું. જોકે, રશિયા અને ચીને વીટો કરતા પ્રસ્તાવ પસાર થઈ શક્યો નહીં. આ સાથે Pakistan અને કોલંબિયાએ મતદાનમાં ભાગ લીધો નહીં, જે રાજનૈતિક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

ગલ્ફ દેશોમાં રોષ

પ્રસ્તાવ નિષ્ફળ જતા ગલ્ફ દેશોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. United Arab Emirates, Saudi Arabia, Qatar અને અન્ય દેશોએ રશિયા અને ચીનની ટીકા કરી છે. બહેરીનના વિદેશ મંત્રીએ જણાવ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે પોતાની જવાબદારી નિભાવવામાં નિષ્ફળતા દર્શાવી છે અને હોર્મુઝને ખોલવા માટે વધુ કડક પગલાં લેવાની જરૂર છે.

ટ્રમ્પની ચેતવણી અને વધતો તણાવ

આ મતદાન Donald Trump દ્વારા ઈરાનને આપેલી સમયમર્યાદા પૂર્ણ થવા પહેલાં થયું હતું. ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાન હોર્મુઝ જળમાર્ગને ફરી ખોલવા સંમત નહીં થાય, તો તેના મહત્વપૂર્ણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલો થઈ શકે છે. આ નિવેદનથી પહેલેથી જ તણાવગ્રસ્ત પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની ગઈ છે.

યુએનનો ચેતાવણીસભર અભિગમ

United Nationsના માનવ અધિકાર વિભાગે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે નાગરિકો અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ઇરાદાપૂર્વક હુમલા કરવું યુદ્ધ અપરાધ ગણાય છે.

તેમણે જણાવ્યું કે આ પ્રકારના ગુનાઓ માટે જવાબદાર લોકોને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે.