ગાઝા યુદ્ધમાં મૃતકોની સંખ્યાને લઈને એક નવો ઘટસ્ફોટ થયો છે, જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે હમાસે તેના રેકોર્ડમાંથી હજારો મૃત્યુના આંકડા ચૂપચાપ હટાવી દીધા છે. આ અંગે અમેરિકન સંસ્થા ઓનેસ્ટ રિપોર્ટિંગના સંશોધકો સાલો ઇસેનબર્ગે જણાવ્યું હતું કે હમાસના માર્ચ 2025ના અપડેટમાં 1,080 બાળકો સહિત અગાઉ લિસ્ટેડ 3,400 મૃત્યુને દૂર કરવામાં આવ્યા છે. મતલબ કે હમાસ દ્વારા અગાઉ રજૂ કરવામાં આવેલા આંકડા ખોટા હતા અને હવે તેમનું સત્ય સામે આવી રહ્યું છે.
ગાઝાના આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા આ આંકડાઓ લાંબા સમયથી આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાય છે. પરંતુ નવા સંશોધન દર્શાવે છે કે હમાસે યુદ્ધમાં નાગરિકોના મૃત્યુને અતિશયોક્તિ કરી છે. હેનરી જેક્સન સોસાયટીના ડિસેમ્બર 2024 ના અહેવાલમાં એ પણ સૂચવવામાં આવ્યું હતું કે હમાસે ઇરાદાપૂર્વક નિર્દોષ લોકોના લક્ષ્ય તરીકે ઇઝરાયેલને દર્શાવવા માટે ગાઝા સંઘર્ષમાં નાગરિક જાનહાનિની સંખ્યાને ઇરાદાપૂર્વક અતિશયોક્તિ કરી હતી.
યુએનએ આંકડા પર શું કહ્યું?
રિપોર્ટના લેખક એન્ડ્રુ ફોક્સના જણાવ્યા અનુસાર હમાસ દ્વારા આંકડા બદલવાનું મુખ્ય કારણ તેની વિશ્વસનીયતા જાળવી રાખવાનું હોઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું કે નવેમ્બર 2023 માં હમાસની કમ્પ્યુટર સિસ્ટમમાં ખામીને કારણે ડેટામાં ભૂલો આવી હતી, પરંતુ સૂચિ એટલી અવિશ્વસનીય છે કે સમાચાર માધ્યમો દ્વારા તેને સચોટ આંકડો ન ગણવો જોઈએ. યુએન પણ સીધા હમાસ પાસેથી આંકડા લે છે અને તેમને માત્ર એક નોંધ સાથે પ્રકાશિત કરે છે કે આ આંકડાઓ અપ્રમાણિત છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હમાસે મનસ્વી રીતે પોતાની યાદીમાં નામ ઉમેર્યા છે, જેના માટે કોઈ નક્કર પુરાવા નથી. આ અહેવાલ મુજબ, હમાસની યાદીમાં મૃતકોમાં લગભગ 72% 13 થી 55 વર્ષની વયના પુરુષો છે, જે હમાસના લડવૈયાઓની સરેરાશ વય શ્રેણી સાથે મેળ ખાય છે. આ બતાવે છે કે ઇઝરાયેલે મુખ્યત્વે લડાયક વયના પુરુષોને નિશાન બનાવ્યા હતા. સ્ત્રીઓ અને બાળકોને નહીં.
રિપોર્ટમાં આ વાત સામે આવી
હેનરી જેક્સન સોસાયટીના અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે હમાસના આરોગ્ય મંત્રાલયે નાગરિકો અને લડવૈયાઓના મૃત્યુ વચ્ચે તફાવત કર્યો નથી અને યુદ્ધની શરૂઆત પહેલા મૃત્યુ પામેલા લોકોના નામ પણ સૂચિમાં સામેલ કર્યા છે. આનાથી એક વાર્તા બનાવવામાં આવી હતી જેમાં ઇઝરાયેલી સંરક્ષણ દળો (IDF) નાગરિકો પર હુમલો કરી રહ્યા હોવાનું કહેવાય છે, જ્યારે વાસ્તવિક ડેટા સ્પષ્ટ કરે છે કે માર્યા ગયેલા લોકોમાં મોટી સંખ્યામાં હમાસ લડવૈયાઓ હતા.






