દુનિયાના દેશોના પ્રમુખો રાજનીતિમાં મોદીને ગુરુ માની ગયા છે : પણ શું તમે જાણો છો કે, કોણ હતા PM મોદીના ગુરુ?

Guru Purnima Special: આજે ગુરુ પૂર્ણિમાનો શુભ અવસર છે. ત્યારે વાત કરીશું પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને તેમના ગુરુની. રાજનીતિની વાત આવે ત્યારે આજે દુનિયાના દેશોના વડાઓ નરેન્દ્ર મોદીને પોતાના ગુરુ માની ગયા છે. જગત જમાદાર અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ ઘણીવાર કહી ચુક્યા છેકે, મોદી પોલિટિક્સમાં બધાના ગુરુ છે. ઓસ્ટ્રેલિયાના પીએમ હોય કે બ્રિટનના રાષ્ટ્ર પ્રમુખ સૌ કોઈ વખતો વખત જાહેર મંચ પર સ્વીકારી ચુક્યા છેકે, પોલિટિક્સ અને સુચારુરૂપથી દેશ ચલાવવાની વાતમાં Modi is the BOSS.

આજે દુનિયાભરના રાષ્ટ્રપુમુખો જ્યારે મોદીને ગુરુ માનતા થયા છે તો સવાલ એ થાય છેકે, પછી નરેન્દ્ર મોદીના ગુરુ કોણ હશે. શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છેકે, નરેન્દ્ર મોદીના ગુરુ કોણ હતા? કોની સલાહ અને માર્ગદર્શનને કારણે જાહેર જીવનમાં આવ્યાં નરેન્દ્ર મોદી? એ વાતનો ખુલાસો ખુદ પીએમ મોદી ઘણીવાર કરી ચુક્યા છે. મનકી બાતના 100મા એપિસોડમાં પીએમ મોદીએ આ મુદ્દે વિગતવાર વાત કરી હતી.

મન કી બાત કાર્યક્રમના 100માં એપિસોડમાં પીએમ મોદીએ જણાવ્યું હતુંકે, વકીલ સાહેબના નામે જાણીતા લક્ષ્મણરાવ ઈનામદાર મારા ગુરુ હતા. વકીલ સાહેબે નરેન્દ્ર મોદીના વ્યક્તિત્વ અને નેતૃત્વના ઘડતરમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમના માર્ગદર્શન અને શીખવણીએ મોદીના જીવનને નવી દિશા આપી, જેની છાપ આજે તેમના કાર્યો અને વિચારોમાં સ્પષ્ટ જોવા મળે છે.

કોણ હતા નરેન્દ્ર મોદીના ગુરુ?
વકીલ સાહેબના નામે જાણીતા લક્ષ્મણરાવ ઈનામદાર પ્રધાનમંત્રી મોદીના ગુરુ હતાં. તેઓ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના એક પ્રમુખ પ્રચારક હતા. તેમણે ગુજરાતમાં ત્રણ દાયકા સુધી RSSનું નેતૃત્વ સંભાળ્યું અને સંઘના વિચારોને લોકો સુધી પહોંચાડવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું. વકીલ સાહેબનો સ્વભાવ સરળ, મિત્રતાભર્યો અને પ્રેરણાદાયી હતો. તેઓ પ્રાણાયામ દ્વારા પોતાનું સ્વાસ્થ્ય જાળવતા અને યુવાવસ્થામાં કબડ્ડી તેમજ ખો-ખો જેવી રમતોમાં રસ ધરાવતા હતા. વાંચનનો શોખ ધરાવતા વકીલ સાહેબે પોતાના જ્ઞાન અને અનુભવ દ્વારા અનેક યુવાનોને પ્રેરણા આપી.

વકીલ સાહેબ સાથે કઈ રીતે થઈ હતી નરેન્દ્ર મોદીની પહેલી મુલાકાત?
નરેન્દ્ર મોદી અને લક્ષ્મણરાવ ઈનામદારની મુલાકાત ત્યારે થઈ જ્યારે મોદી માત્ર સાત-આઠ વર્ષના હતા. વડનગરમાં રહેતા નાનપણથી જ RSSના વિચારોથી પ્રભાવિત નરેન્દ્ર મોદી વકીલ સાહેબને મળ્યા હતા. જોકે, તેમનો નિકટનો સંબંધ ત્યારે બંધાયો જ્યારે મોદી અમદાવાદ આવ્યા. અમદાવાદમાં તેઓ તેમના બાબુમામાના ઘરે રોકાયા, જે સ્ટેટ ટ્રાન્સપોર્ટની ઓફિસમાં નાની કેન્ટીન ચલાવતા હતા. મોદીએ ત્યાં મદદરૂપ થવા કેન્ટીનમાં કામ કર્યું, પરંતુ તેમનું મન RSSની પ્રવૃત્તિઓમાં વધુ રમતું હતું.

વકીલ સાહેબનું મોદીને શું માર્ગદર્શન આપ્યું?
નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે RSSમાં જોડાયા, ત્યારે વકીલ સાહેબે તેમને તાલીમ આપી અને તેમના વ્યક્તિત્વને ઘડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી. મોદીને હેડગેવાર ભવનમાં રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી, જ્યાં તેઓ 12-15 અન્ય સ્વયંસેવકો સાથે રહેતા.

કેવો હતો PM મોદીના ગુરુ વકીલ સાહેબનો નિત્ય ક્રમ?
વકીલ સાહેબનો દૈનિક ક્રમ ખૂબ જ શિસ્તબદ્ધ હતો
સવારે 5 વાગે ઉઠવું અને દૂધ લાવવું.
અન્ય સ્વયંસેવકોને જગાડવા અને સવારની સભામાં ભાગ લેવો.
ચા-નાસ્તો તૈયાર કરવો, વાસણો ધોવા, અને ઓફિસને સ્વચ્છ રાખવી.
વકીલ સાહેબ અને પોતાના કપડાં ધોવા.
બપોરનું ભોજન કોઈ સ્વયંસેવકના ઘરે લેવું અને ચા બનાવવી.

આ નિત્યક્રમ જાળવીને નરેન્દ્ર મોદી તેમની સાથે રહેતા હતા. જે દરમિયાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમની પાસે શિસ્ત, સેવા અને સંગઠનની કળા શીખી. વકીલ સાહેબે તેમને માત્ર RSSના વિચારો જ નહીં, પરંતુ જીવનના મૂલ્યો અને બીજાના ગુણોની કદર કરવાની શીખ આપી.

વકીલ સાહેબની શીખમણઃ
વકીલ સાહેબની એક શીખવણીએ નરેન્દ્ર મોદીને ખૂબ પ્રભાવિત કર્યા: "આપણે બીજાના ગુણોની પૂજા કરવી જોઈએ, પછી ભલે તે વ્યક્તિ તમારો વિરોધી હોય." આ શીખે મોદીને જીવનભર પ્રેરણા આપી. મન કી બાત કાર્યક્રમમાં મોદી આ શીખને અમલમાં મૂકે છે, જ્યાં તેઓ સામાન્ય નાગરિકોની સિદ્ધિઓ અને ગુણોની પ્રશંસા કરે છે. મોદીએ જણાવ્યું કે, મન કી બાત તેમના માટે એક આધ્યાત્મિક યાત્રા બની ગઈ છે, જેમાં વકીલ સાહેબની શીખવણીઓનો મોટો ફાળો છે.

નરેન્દ્ર મોદીના વ્યક્તિત્વ પર અસરઃ
લક્ષ્મણરાવ ઈનામદારે નરેન્દ્ર મોદીને સંગઠન કૌશલ્ય, શિસ્ત અને નમ્રતા શીખવી. આજે વડાપ્રધાન મોદીમાં જે નેતૃત્વની ક્ષમતા અને સંગઠનની કુશળતા જોવા મળે છે, તેમાં વકીલ સાહેબનું યોગદાન અનન્ય છે. મોદીએ પોતાના પુસ્તક જ્યોતિપુંજમાં વકીલ સાહેબના પ્રભાવનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. વધુમાં, ડૉ. એમ.વી. કામથના પુસ્તક **‘નરેન્દ્ર મોદી: આધુનિક ગુજરાતના શિલ્પી’**માં પણ વકીલ સાહેબના માર્ગદર્શન હેઠળ મોદીના જીવનના આ તબક્કાની વિગતો જણાવવામાં આવી છે.

વકીલ સાહેબની વિદાયઃ
લક્ષ્મણરાવ ઈનામદારનું અવસાન 15 જુલાઈ, 1985ના રોજ થયું હતું. તેમના નિધન પછી પણ તેમની શીખવણીઓ અને મૂલ્યો નરેન્દ્ર મોદીના જીવનમાં જીવંત રહ્યા. વકીલ સાહેબની સાદગી, શિસ્ત અને સેવાભાવનું પ્રતિબિંબ આજે પણ મોદીના કાર્યોમાં જોવા મળે છે.

લક્ષ્મણરાવ ઈનામદાર એટલે કે વકીલ સાહેબ નરેન્દ્ર મોદીના જીવનના એવા માર્ગદર્શક હતા, જેમણે તેમને માત્ર નેતૃત્વની કળા જ નહીં, પરંતુ માનવીય ગુણોની કદર કરવાનું પણ શીખવ્યું. મન કી બાત જેવા કાર્યક્રમ દ્વારા મોદી આજે પણ વકીલ સાહેબની શીખવણીઓને જીવંત રાખે છે, જેમાં તેઓ દેશના સામાન્ય નાગરિકોના ગુણોની પ્રશંસા કરે છે. વકીલ સાહેબનું યોગદાન ન માત્ર નરેન્દ્ર મોદીના જીવનમાં, પરંતુ ભારતના રાજકીય અને સામાજિક પરિદ્રશ્યમાં પણ અમૂલ્ય છે.