Property New Rules: ગુજરાતમાં મિલકતની વહેંચણી અને તબદીલીને લગતા નિયમોમાં મોટો ફેરફાર થયો છે. સુપ્રિટેન્ડન્ટ ઓફ સ્ટેમ્પ દ્વારા 10 જુલાઈ, 2025ના રોજ જાહેર કરાયેલા નવા પરિપત્ર મુજબ, વણવહેંચાયેલી સંયુક્ત સ્થાવર મિલકતોની તબદીલી અને નોંધણીની પ્રક્રિયામાં કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. આ નવા નિયમોનો હેતુ મિલકતની વહેંચણીમાં પારદર્શિતા લાવવી અને પારિવારિક વિવાદો ઘટાડવાનો છે. જો તમે 7/12નો ઉતારો કઢાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો આ નવા નિયમોને ધ્યાનમાં રાખવું અત્યંત જરૂરી છે.
નવા નિયમોની મુખ્ય જોગવાઈઓઃ
નવા પરિપત્ર મુજબ, રહેણાંક (ઘર) સિવાયની સંયુક્ત સ્થાવર મિલકતોના વણવહેંચાયેલા હિસ્સાની તબદીલીના દસ્તાવેજોમાં નીચેની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું ફરજિયાત છે:
હિસ્સાનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ: દસ્તાવેજ કરી આપનારે પોતાના તબદીલી પાત્ર હિસ્સાનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ દસ્તાવેજમાં કરવો પડશે. આ સાથે, તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કરવું પડશે કે તેઓ પોતાના કાયદેસર હિસ્સા કરતાં વધુ હિસ્સાની તબદીલી નથી કરી રહ્યા.
સબ રજિસ્ટ્રારની જવાબદારી: સબ રજિસ્ટ્રારે દસ્તાવેજની નોંધણી પહેલાં નીચેની વિગતોની ચકાસણી કરવી પડશે: 7/12નો ઉતારો ગામ નમૂના નંબર 6ની વિગતો દસ્તાવેજની નકલ (જો મિલકતની નોંધણી પહેલાં થઈ હોય) અન્ય માલિકી હક્કના પુરાવા કાયદેસર હિસ્સાની મર્યાદા: જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાના કાયદેસર હિસ્સા કરતાં વધુ હિસ્સાની તબદીલી કરવાનો પ્રયાસ કરે, તો એવા દસ્તાવેજની નોંધણી સ્વીકારવામાં આવશે નહીં. સરખા હિસ્સાની ગણતરી: જો રેવન્યુ રેકોર્ડમાં હિસ્સો સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવેલ ન હોય, તો સંયુક્ત મિલકતના સહ-હિસ્સેદારોની સંખ્યાના આધારે સરખા પ્રમાણમાં હિસ્સો નક્કી કરવામાં આવશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો મિલકતમાં ચાર સહ-હિસ્સેદાર હોય, તો દરેકનો હિસ્સો 25% ગણવામાં આવશે. નવા નિયમોનો હેતુઃ આ નવા નિયમોનો મુખ્ય હેતુ વણવહેંચાયેલી મિલકતોના કારણે થતા પારિવારિક અને કાનૂની વિવાદોને ઘટાડવાનો છે. ઘણી વખત, સંયુક્ત મિલકતોની તબદીલીમાં હિસ્સાની ગણતરી અંગે સ્પષ્ટતા ન હોવાને કારણે વિવાદો ઊભા થાય છે. આ પરિપત્ર દ્વારા, દસ્તાવેજોની ચકાસણી અને હિસ્સાની ગણતરીની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને કડક બનાવવામાં આવી છે. સબ રજિસ્ટ્રારો માટે સૂચનાઓઃ સબ રજિસ્ટ્રારોને આ પરિપત્રની જોગવાઈઓનું ચુસ્તપણે પાલન કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. તેઓએ ખાસ કરીને નીચેની બાબતોનું ધ્યાન રાખવું પડશે: 1. દસ્તાવેજમાં ઉલ્લેખિત હિસ્સો કાયદેસર અને રેવન્યુ રેકોર્ડ સાથે સુસંગત છે કે નહીં તેની ખરાઈ કરવી. 2. જો હિસ્સો સ્પષ્ટ ન હોય, તો સરખા ભાગની ગણતરી કરીને હિસ્સો નક્કી કરવો. 3. કોઈપણ સંજોગોમાં કાયદેસર હિસ્સા કરતાં વધુ હિસ્સાની તબદીલીના દસ્તાવેજોને નોંધણી માટે સ્વીકારવામાં નહીં આવે. પ્રોપર્ટીના ખરીદ-વેચાણ પહેલાં જાણી લેજો આ મહત્ત્વની વાતઃ 7/12નો ઉતારો ચકાસો: મિલકતની તબદીલી કરતા પહેલાં 7/12નો ઉતારો અને ગામ નમૂના નંબર 6ની વિગતો કાઢીને તેની ખરાઈ કરો. દસ્તાવેજમાં સ્પષ્ટતા: દસ્તાવેજમાં તમારા હિસ્સાનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કરો અને ખાતરી કરો કે તે કાયદેસર મર્યાદામાં છે. કાનૂની સલાહ લો: જો મિલકતની વહેંચણી અથવા તબદીલીમાં કોઈ શંકા હોય, તો કાનૂની નિષ્ણાતની સલાહ લો. રેવન્યુ રેકોર્ડ અપડેટ કરો: તબદીલી પહેલાં ખાતરી કરો કે રેવન્યુ રેકોર્ડમાં તમારો હિસ્સો સ્પષ્ટ રીતે નોંધાયેલો છે. ઉદાહરણઃ ધારો કે, એક સંયુક્ત મિલકતમાં ચાર સહ-હિસ્સેદાર છે. જો એક વ્યક્તિ પોતાનો વણવહેંચાયેલ હિસ્સો તબદીલ કરવા માગે, તો તેનો હિસ્સો 25% ગણવામાં આવશે. જો આ વ્યક્તિ 25%થી વધુ હિસ્સાની તબદીલીનો પ્રયાસ કરે, તો સબ રજિસ્ટ્રાર તે દસ્તાવેજની નોંધણી સ્વીકારશે નહીં. ગુજરાત સરકારનો આ નવો પરિપત્ર મિલકતની તબદીલી અને વહેંચણીની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને ન્યાયી બનાવવાના હેતુથી જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ નિયમોનું પાલન કરવાથી મિલકત સંબંધિત વિવાદો ઘટશે અને નોંધણી પ્રક્રિયા વધુ સરળ બનશે. જો તમે મિલકતની તબદીલી કરવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો આ નવા નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરો અને જરૂરી દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરાવો.
