ગાંધીનગર: ગુજરાત સરકારે મિલકતની ખરીદી-વેચાણ અને કોમી સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં મિલકતના ટ્રાન્સફરને વધુ પારદર્શક અને નિયમબદ્ધ બનાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. રાજ્ય સરકારે વર્ષોથી અમલમાં રહેલા 'અશાંત ધારા' કાયદાના અમલીકરણમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરતાં નવું નોટિફિકેશન જાહેર કર્યું છે. આ નવા નિયમો હેઠળ હવે 'અશાંત ધારા' શબ્દને બદલે સત્તાવાર રીતે 'સ્પેસિફાઈડ એરિયા' (Specified Area) અથવા ગુજરાતીમાં 'વિશિષ્ટ વિસ્તાર' શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
સરકારના આ નિર્ણયને રાજ્યના મિલકત વ્યવહારો અને શહેરી વિકાસ સાથે જોડાયેલા મહત્વપૂર્ણ સુધારા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. નવા નિયમોનો હેતુ કોમી સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં મિલકતના ગેરકાયદે સોદા અટકાવવા, પારદર્શિતા વધારવા અને કાયદાકીય પ્રક્રિયાને વધુ સ્પષ્ટ બનાવવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
હવે કમિટીની ભલામણ બાદ જ વિસ્તાર જાહેર થશે
નવી જોગવાઈ મુજબ હવે કોઈપણ વિસ્તારને સીધો 'સ્પેસિફાઈડ એરિયા' જાહેર કરવામાં આવશે નહીં. તેના માટે રાજ્ય સરકાર 'મોનિટરિંગ એન્ડ એડવાઈઝરી કમિટી'ની રચના કરશે. આ સમિતિ સંબંધિત વિસ્તારની સ્થિતિ, સામાજિક પરિસ્થિતિ, કોમી સંવેદનશીલતા અને સ્થળાંતરની સંભાવનાનો અભ્યાસ કરીને સરકારને ભલામણ કરશે.
કમિટીની ભલામણના આધારે સંબંધિત જિલ્લા કલેક્ટર અંતિમ નિર્ણય લઈને કોઈ વિસ્તારને 'સ્પેસિફાઈડ એરિયા' તરીકે જાહેર કરી શકશે. આ પ્રક્રિયાથી નિર્ણય વધુ તથ્ય આધારિત અને જવાબદાર બનશે તેવી સરકારની અપેક્ષા છે.
સરકારે નોટિફિકેશનમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં કોમી તણાવ ઊભો થવાની શક્યતા હોય અથવા ભવિષ્યમાં મોટા પાયે સ્થળાંતર થવાની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે તેવા વિસ્તારોમાં જ આ નિયમો લાગુ કરવામાં આવશે.
આ પણ વાંચો: આણંદમાં કાયદાના ધજાગરા! : નશામાં ધૂત PI એ બેફામ કાર ચલાવી સર્જ્યા અસ્કમાત, 2 યુવકો ગંભીર
મિલકતના સોદા પહેલાં થશે ઊંડાણપૂર્વક તપાસ
નવા નિયમો અનુસાર 'સ્પેસિફાઈડ એરિયા' તરીકે જાહેર કરાયેલા વિસ્તારોમાં મિલકતના વેચાણ, ખરીદી અથવા ટ્રાન્સફર પહેલાં વધુ સઘન તપાસ કરવામાં આવશે. આ માટે જિલ્લા કલેક્ટર કક્ષાએ સમગ્ર પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ થશે.
જો કોઈ મિલકતના સોદાથી વિસ્તારની સામાજિક શાંતિ, કાયદો અને વ્યવસ્થા અથવા કોમી સમતુલા પર અસર થવાની શક્યતા જણાશે, તો તેની વિશેષ તપાસ બાદ જ મંજૂરી આપવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત મિલકત ટ્રાન્સફરની પ્રક્રિયાની ચકાસણી માટે સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ (SIT)ની પણ રચના કરવામાં આવશે. આ ટીમ સોદા સંબંધિત તમામ દસ્તાવેજો, વ્યવહાર અને હકીકતોની તપાસ કરીને યોગ્ય અહેવાલ રજૂ કરશે.
ગેરકાયદે ટ્રાન્સફર સામે કડક કાર્યવાહી
સરકારે ગેરકાયદેસર રીતે થયેલા મિલકત ટ્રાન્સફર સામે પણ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. જો તપાસ દરમિયાન કોઈ મિલકતનો સોદો નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને કરવામાં આવ્યો હોવાનું સામે આવશે, તો તે ટ્રાન્સફરને તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં આવશે. માત્ર ટ્રાન્સફર રદ કરવાથી જ વાત પૂરી નહીં થાય, પરંતુ આવા કિસ્સામાં ખરીદદારે ચૂકવેલી રકમ પરત કરવાની અને મૂળ માલિકને મિલકતનો કબજો પાછો સોંપવાની પ્રક્રિયા પણ નક્કી કરવામાં આવી છે. સરકારના નવા નિયમ મુજબ આ સમગ્ર પ્રક્રિયા છ મહિનાની અંદર પૂર્ણ કરવાની રહેશે. આ જોગવાઈનો મુખ્ય હેતુ ગેરકાયદેસર મિલકત સોદા, બોગસ વ્યવહારો અને જમીન સંબંધિત છેતરપિંડીને રોકવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: Ahmedabadના પાલડીમાં મોટી ચોરી : ગૌતમ બાગ સોસાયટીના ઘરમાંથી ઘરઘાટીએ જ કરી 49 લાખની તફડંચી
કાયદાકીય શબ્દોમાં પણ મહત્વનો ફેરફાર
નોટિફિકેશનમાં માત્ર વિસ્તારના નામમાં જ નહીં પરંતુ કાયદાકીય શબ્દપ્રયોગમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે આ કાયદા હેઠળ અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિ માટે 'પર્સન અગ્રીવડ' (Person Aggrieved) શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત 'અશાંત વિસ્તાર'ના બદલે 'સ્પેસિફાઈડ એરિયા' શબ્દને સત્તાવાર સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. કાયદાકીય ભાષામાં થયેલા આ ફેરફારોનો હેતુ પ્રક્રિયાને વધુ સ્પષ્ટ, આધુનિક અને વ્યવહારુ બનાવવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
કોમી સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં રહેશે ખાસ નજર
સરકારના જણાવ્યા મુજબ જ્યાં કોમી તણાવ સર્જાવાની શક્યતા હોય, જ્યાં સામૂહિક સ્થળાંતર થતું હોય અથવા સામાજિક સંતુલન પર અસર થઈ શકે તેવી પરિસ્થિતિ હોય, તેવા વિસ્તારોમાં આ નિયમો ખાસ લાગુ પડશે.
અધિકારીઓનું માનવું છે કે આ પ્રકારની વ્યવસ્થાથી ભવિષ્યમાં મિલકતના સોદાઓને કારણે ઊભી થતી કાયદો અને વ્યવસ્થાની સમસ્યાઓ ઘટાડવામાં મદદ મળશે તેમજ મિલકતના વ્યવહારો વધુ નિયમબદ્ધ બનશે.
મિલકત બજાર પર પણ પડશે અસર
રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રના જાણકારો માને છે કે નવા નિયમો બાદ વિશિષ્ટ વિસ્તારોમાં મિલકત ખરીદનાર અને વેચનાર બંનેએ દસ્તાવેજી પ્રક્રિયા વધુ સાવધાનીપૂર્વક પૂર્ણ કરવી પડશે. મંજૂરીની પ્રક્રિયા વધુ સુનિયોજિત બનશે, જેના કારણે કેટલાક કિસ્સાઓમાં સમય વધી શકે છે, પરંતુ પારદર્શિતા પણ વધશે.
બીજી તરફ સરકારનું માનવું છે કે આ પગલાંથી ગેરકાયદે મિલકત ટ્રાન્સફર, દબાણ હેઠળ થતા સોદા અને કાયદાનો દુરુપયોગ અટકાવવામાં મદદ મળશે. સાથે જ મિલકતના વ્યવહારોને વધુ વિશ્વસનીય બનાવવાની દિશામાં પણ આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
ગુજરાત સરકારે જાહેર કરેલા આ નવા નિયમો રાજ્યના મિલકત કાયદામાં એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે. હવે 'અશાંત ધારા'ને બદલે 'સ્પેસિફાઈડ એરિયા'ની નવી વ્યવસ્થા અમલમાં આવતાં મિલકતના સોદાઓ માટે વધુ સઘન ચકાસણી, કડક દેખરેખ અને કાયદાકીય પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવાની દિશામાં રાજ્ય સરકારે મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે.
