ગાંધીનગર: ગુજરાતમાં ચોમાસું હવે ધીમે ધીમે સમગ્ર રાજ્યમાં સક્રિય બની રહ્યું છે અને આગામી દિવસોમાં રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની શક્યતા હવામાન વિભાગે વ્યક્ત કરી છે. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકાર સંપૂર્ણ એક્શન મોડમાં આવી ગઈ છે. ગાંધીનગર સ્થિત સ્ટેટ ઈમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર (SEOC) ખાતે રાહત નિયામક સુભાષ સાવલિયાના અધ્યક્ષસ્થાને 'વેધર વોચ ગ્રૂપ'ની ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી.
આ બેઠકમાં ચોમાસા દરમિયાન સર્જાઈ શકે તેવી તમામ પ્રકારની કુદરતી આપત્તિઓ સામે સરકારની તૈયારીઓની વિસ્તૃત સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને ભારે વરસાદ, પૂર, ડેમમાંથી પાણી છોડવાની સ્થિતિ, માર્ગ વ્યવહાર, વીજ પુરવઠો, આરોગ્ય સેવાઓ, બચાવ કામગીરી અને ખેડૂતો પર પડનારી અસર જેવા તમામ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ચોમાસા દરમિયાન 'ઝીરો કેઝ્યુઅલ્ટી'ના લક્ષ્ય સાથે તમામ વિભાગો વચ્ચે વધુ અસરકારક સંકલન કરવામાં આવશે અને કોઈપણ પ્રકારની આપત્તિ સર્જાય તે પહેલાં જ જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે.
રાહત નિયામકે તમામ વિભાગોને આપ્યા સ્પષ્ટ નિર્દેશ
બેઠક દરમિયાન રાહત નિયામક સુભાષ સાવલિયાએ જણાવ્યું હતું કે વરસાદી પરિસ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે, તેથી તમામ વિભાગોએ 24 કલાક એલર્ટ મોડમાં રહી કામગીરી કરવી જરૂરી છે.
તેમણે સૂચના આપી હતી કે રાજ્યના દરેક જિલ્લા કંટ્રોલ રૂમ, તાલુકા કક્ષાના અધિકારીઓ અને વિવિધ વિભાગો વચ્ચે સતત સંપર્ક જળવાઈ રહે. કોઈપણ પ્રકારની ઇમરજન્સી સર્જાય તો તેની માહિતી તરત જ સ્ટેટ ઈમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટરને પહોંચાડવામાં આવે જેથી સમયસર નિર્ણય લઈ શકાય. સાથે જ તમામ વિભાગોને પોતાના સંસાધનો, મશીનરી, વાહનો, માનવબળ અને ઈમરજન્સી સાધનો તૈયાર રાખવા પણ સૂચના આપવામાં આવી હતી.
હવામાન વિભાગે રજૂ કર્યું વિસ્તૃત વરસાદી પૂર્વાનુમાન
ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના અધિકારીઓએ બેઠક દરમિયાન આગામી દિવસોમાં રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં વરસાદની સંભાવનાઓ અંગે વિગતવાર પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કર્યું હતું.
સેટેલાઇટ ઈમેજ, ડોપ્લર રડાર અને વિવિધ હવામાન મોડલના આધારે કયા જિલ્લાઓમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડી શકે છે, કયા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની શક્યતા છે અને ક્યાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે તેની માહિતી આપવામાં આવી હતી. હવામાન વિભાગે જિલ્લાવાર એલર્ટ સિસ્ટમ વધુ મજબૂત બનાવવાની પણ ભલામણ કરી હતી.
ડેમ અને જળાશયોની સ્થિતિ પર સરકારની સતત નજર
જળસંપત્તિ અને સિંચાઈ વિભાગે રાજ્યના તમામ મોટા અને મધ્યમ ડેમોની હાલની જળસપાટી અંગે માહિતી આપી હતી. બેઠકમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી કે જો આગામી દિવસોમાં ભારે વરસાદને કારણે ડેમોમાં પાણીની આવક ઝડપથી વધે તો કયા ડેમમાંથી કેટલું પાણી છોડવું, તેની અગાઉથી જાણ કેવી રીતે કરવી અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં વસતા લોકોને સમયસર ચેતવણી કેવી રીતે પહોંચાડવી. ડેમ સંચાલન માટેની એલર્ટ સિસ્ટમને વધુ અસરકારક બનાવવાના મુદ્દે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
NDRF અને SDRFની ટીમો સંપૂર્ણ તૈયારીમાં
આપત્તિ સમયે સૌથી ઝડપી બચાવ કામગીરી કરી શકાય તે માટે NDRF અને SDRFની ટીમો રાજ્યના વિવિધ સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં પહેલેથી જ તૈનાત રાખવામાં આવી છે. બેઠક દરમિયાન બંને દળોએ પોતાના બચાવ સાધનો, બોટ, લાઈફ જેકેટ, રેસ્ક્યૂ વાહનો અને માનવબળની વિગતો રજૂ કરી હતી. પૂર, મકાન ધરાશાયી થવા, વૃક્ષો પડવા અથવા લોકો પાણીમાં ફસાઈ જાય તેવી સ્થિતિમાં તાત્કાલિક કામગીરી માટે વિશેષ આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
રસ્તા બંધ થાય તો વૈકલ્પિક માર્ગોની તૈયારી
માર્ગ અને મકાન વિભાગે જણાવ્યું હતું કે ભારે વરસાદ દરમિયાન અનેક જગ્યાએ રસ્તા ધોવાઈ જવા અથવા પાણી ભરાવાના કારણે વાહનવ્યવહાર ખોરવાઈ શકે છે. તે માટે અગાઉથી જ વૈકલ્પિક માર્ગોની ઓળખ કરવામાં આવી છે. જરૂરી મશીનરી, JCB, ક્રેન અને અન્ય સાધનો પણ તૈયાર રાખવામાં આવ્યા છે જેથી રસ્તાઓ ઝડપથી ખુલ્લા કરી શકાય. રાજ્યના સંવેદનશીલ માર્ગો પર સતત મોનીટરીંગ પણ કરવામાં આવશે.
વીજ પુરવઠો ખોરવાય તો કલાકોમાં પુનઃસ્થાપિત કરવાનો પ્લાન
ઊર્જા વિભાગે ચોમાસા દરમિયાન વીજળીના થાંભલા, ટ્રાન્સફોર્મર અને વીજ લાઈનોને થતા નુકસાનને પહોંચી વળવા માટે વિશેષ એક્શન પ્લાન રજૂ કર્યો હતો. જિલ્લાવાર રિપેર ટીમો તૈયાર રાખવામાં આવી છે અને જરૂરી સામગ્રીનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ રાખવામાં આવ્યો છે જેથી વીજ પુરવઠો ઓછામાં ઓછા સમયમાં ફરી શરૂ કરી શકાય.
આરોગ્ય વિભાગ પણ સંપૂર્ણ એલર્ટ પર
ભારે વરસાદ બાદ પાણીજન્ય અને ચેપી રોગો ફાટી નીકળવાની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય વિભાગને પણ એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યો છે. સરકારી હોસ્પિટલો, પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો અને 108 ઈમરજન્સી સેવાઓને તૈયાર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. જરૂરી દવાઓ, તબીબી સ્ટાફ અને મોબાઈલ મેડિકલ ટીમોની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
ખેડૂતો માટે કૃષિ વિભાગની ખાસ તૈયારી
કૃષિ વિભાગે વરસાદની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ખેડૂતોને પાક બચાવવા માટે સમયસર માર્ગદર્શન આપવા આયોજન કર્યું છે. ખેડૂતોને વરસાદની આગાહી, પાકમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ, રોગ-જીવાતનું નિયંત્રણ અને પાક નુકસાન અંગે જરૂરી માહિતી પહોંચાડવા માટે જિલ્લા કક્ષાએ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે.
વન વિભાગ અને અન્ય એજન્સીઓને પણ અપાઈ સૂચનાઓ
વન વિભાગને જંગલ વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ દરમિયાન વૃક્ષો ધરાશાયી થવા અથવા જંગલી પ્રાણીઓ વસાહતો તરફ આવવાની સ્થિતિ માટે સજ્જ રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. તે ઉપરાંત પોલીસ, મહાનગરપાલિકા, ગ્રામ વિકાસ, પીવાના પાણી અને અન્ય તમામ સંબંધિત વિભાગોને પણ સતત મોનીટરીંગ રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
નાગરિકોને સાવચેતી રાખવાની અપીલ
રાજ્ય સરકારે નાગરિકોને અફવાઓથી દૂર રહેવા અને માત્ર સત્તાવાર માહિતી પર વિશ્વાસ રાખવાની અપીલ કરી છે. ભારે વરસાદ દરમિયાન નદી, ડેમ, ચેકડેમ અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ન જવું, બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવી અને સ્થાનિક પ્રશાસનની સૂચનાઓનું પાલન કરવું જરૂરી હોવાનું જણાવાયું છે.
આ પણ વાંચો: ખરીફ મકાઈના પાકમાં રોગ-જીવાતથી ચિંતિત છો? : કૃષિ નિયામકે જાહેર કરી ખાસ માર્ગદર્શિકા
રાજ્ય સરકારની પ્રાથમિકતા – જાનમાલનું નુકસાન અટકાવવું
બેઠકના અંતે સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું કે સરકારની સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા જાનમાલનું નુકસાન અટકાવવાની છે. તમામ વિભાગો વચ્ચે સંકલન, સમયસર એલર્ટ અને ઝડપી બચાવ કામગીરી દ્વારા કોઈપણ સંભવિત આપત્તિને અસરકારક રીતે પહોંચી વળવાનો સરકારનો પ્રયાસ રહેશે.
