મહારાષ્ટ્રમાં ખેડૂતો માટે દેવા માફી અને રાહત પેકેજની માંગ વચ્ચે હવે ગુજરાતમાં પણ ખેડૂતોના પ્રશ્નો ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યા છે. ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં ખેડૂતો દ્વારા રાજ્ય સરકાર સમક્ષ દેવા માફીની માંગ ઉઠાવવામાં આવી છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી કમોસમી વરસાદ, કુદરતી આફતો અને ખેતી ખર્ચમાં સતત થઈ રહેલા વધારાના કારણે તેઓ ગંભીર આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે.
ખાસ કરીને નાની કૃષિ મંડળીઓ, સહકારી સંસ્થાઓ અને કૃષિ ધિરાણ આપતી સંસ્થાઓ પાસેથી લેવામાં આવેલી લોનનું ભારણ હવે ખેડૂતો માટે અસહ્ય બની રહ્યું હોવાનું ખેડૂતો જણાવી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં મહારાષ્ટ્રની જેમ ગુજરાત સરકાર પણ વિશેષ રાહત પેકેજ અથવા દેવા માફી અંગે વિચાર કરે તેવી માંગ ઉઠી રહી છે.
કમોસમી વરસાદે વધારી મુશ્કેલી
બનાસકાંઠા સહિત રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી કમોસમી વરસાદ અને બદલાતા હવામાનને કારણે ખેતીને ભારે નુકસાન થયું છે. ખેડૂતોના જણાવ્યા મુજબ પાક તૈયાર થવાના સમયે વરસાદ પડવાથી ઉત્પાદનને નુકસાન પહોંચે છે અને બજારમાં અપેક્ષિત ભાવ પણ મળતા નથી. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે પાક નુકસાનના કારણે આવક ઘટી રહી છે, જ્યારે બીજી તરફ ખેતી માટે લેવામાં આવેલી લોનની ચુકવણીનો સમય નજીક આવી રહ્યો છે. પરિણામે અનેક ખેડૂતો આર્થિક દબાણ હેઠળ આવી ગયા છે.ખેડૂત આગેવાનોનું માનવું છે કે કુદરતી આફતો સામે ખેડૂત સંપૂર્ણપણે લાચાર બની જાય છે અને આવી સ્થિતિમાં સરકાર તરફથી વિશેષ સહાય મળવી જરૂરી છે.
આ પણ વાંચો: DyCMની હાઈલેવલ બેઠક બાદ સુરતમાં સાયબર ઠગબાજો સામે મોટું એક્શન : 40 કેસ પોલીસ ચોપડે નોંધાયા
ખાતર, બિયારણ અને ડીઝલના વધતા ભાવથી ખર્ચમાં વધારો
ખેડૂતોના આક્ષેપ મુજબ ખેતી માટે જરૂરી ઇનપુટ ખર્ચ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. ખાતર, બિયારણ, જંતુનાશક દવાઓ અને ડીઝલના ભાવમાં સતત વધારો થવાના કારણે ખેતીનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે. સિંચાઈ માટે ડીઝલ પંપનો ઉપયોગ કરતા ખેડૂતોને વધતા ઇંધણ ખર્ચનો સીધો ફટકો પડી રહ્યો છે. ઉપરાંત મજૂરી ખર્ચમાં પણ વધારો થતા ખેતી નફાકારક વ્યવસાયને બદલે જોખમી પ્રવૃત્તિ બની રહી હોવાનું ખેડૂતોનું કહેવું છે.ખેડૂતોનું માનવું છે કે ઉત્પાદન ખર્ચ વધવા છતાં બજારમાં પાકના યોગ્ય ભાવ મળતા નથી, જેના કારણે આવક અને ખર્ચ વચ્ચેનું સંતુલન બગડી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો: અમદાવાદમાં ઘૂસણખોરીના નેટવર્ક પર પોલીસનો સકંજો : 290થી વધુ શંકાસ્પદોની અટકાયત
દેવાના બોજ હેઠળ દબાઈ રહ્યા છે ખેડૂતો
ખેડૂત સંગઠનોના જણાવ્યા મુજબ અનેક ખેડૂતો સહકારી મંડળીઓ, કૃષિ સહકારી બેંકો અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી લોન લઈને ખેતી કરે છે. પરંતુ સતત નુકસાનના કારણે ઘણા ખેડૂતો સમયસર લોનની ચુકવણી કરી શકતા નથી. આ સ્થિતિમાં વ્યાજનો બોજ વધતો જાય છે અને ખેડૂતો વધુ આર્થિક મુશ્કેલીમાં ફસાઈ જાય છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે દેવા માફી અથવા વ્યાજમાં રાહત આપવામાં આવે તો તેઓ ફરીથી ખેતી પ્રવૃત્તિને મજબૂત બનાવી શકે. બનાસકાંઠાના ખેડૂતો ખાસ કરીને નાની મંડળીઓ અને સહકારી સંસ્થાઓમાંથી લેવામાં આવેલા ધિરાણને માફ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. તેમના મતે આ પગલાથી હજારો ખેડૂતોને સીધી રાહત મળી શકે છે.
મહારાષ્ટ્રની જેમ ગુજરાતમાં પણ રાહત પેકેજની માંગ
તાજેતરમાં મહારાષ્ટ્રમાં ખેડૂતોને રાહત આપવા માટે વિવિધ યોજનાઓ અને સહાય પેકેજોની ચર્ચા વચ્ચે ગુજરાતના ખેડૂતો પણ રાજ્ય સરકાર તરફ આશાભરી નજરે જોઈ રહ્યા છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે ગુજરાતમાં પણ કૃષિ ક્ષેત્ર અનેક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. તેથી રાજ્ય સરકાર દ્વારા ખેડૂતો માટે વિશેષ રાહત પેકેજ, વ્યાજ સબસિડી, લોન પુનર્ગઠન અથવા દેવા માફી જેવી યોજનાઓ અંગે વિચારણા કરવામાં આવે તો મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતોને લાભ મળી શકે છે. ખેડૂત સંગઠનોનું કહેવું છે કે કૃષિ ક્ષેત્ર રાજ્યની અર્થવ્યવસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ આધાર છે અને ખેડૂતોને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવવું જરૂરી છે.
સરકારના નિર્ણય પર ખેડૂતોની નજર
હાલ ખેડૂતો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી માંગ અંગે રાજ્ય સરકાર તરફથી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. જોકે બનાસકાંઠા સહિત વિવિધ વિસ્તારોના ખેડૂતો સરકાર સુધી પોતાની રજૂઆતો પહોંચાડી રહ્યા છે. ખેડૂતોને આશા છે કે તેમની આર્થિક સ્થિતિ અને વર્તમાન પડકારોને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર ખેડૂતોના હિતમાં યોગ્ય નિર્ણય લેશે. આગામી દિવસોમાં સરકાર આ મુદ્દે શું વલણ અપનાવે છે તેના પર સમગ્ર કૃષિ ક્ષેત્રની નજર રહેશે.
