રાજ્યમાં ચોમાસું જોર પકડતા એક તરફ વરસાદથી ખેડૂતોમાં ખુશીનો માહોલ છે તો બીજી તરફ સામાન્ય ગ્રાહકો માટે મોંઘવારીનો વધુ એક ફટકો લાગ્યો છે. ગુજરાતના ખાદ્ય તેલના બજારમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી સતત તેજી જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને સીંગતેલના ભાવમાં સતત વધારો નોંધાતા ઘરેલુ રસોડાના બજેટ પર તેની સીધી અસર જોવા મળી રહી છે. છેલ્લા માત્ર ત્રણ દિવસ દરમિયાન સીંગતેલના એક ડબ્બાના ભાવમાં કુલ ₹50નો વધારો નોંધાયો છે, જેના કારણે ગ્રાહકોમાં ચિંતા વધી છે. વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ આજે પણ સીંગતેલના એક ડબ્બામાં ₹10નો વધારો નોંધાયો છે. પરિણામે બજારમાં સીંગતેલનો એક ડબ્બો હાલ અંદાજે ₹2,710થી વધીને ₹2,760ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. વરસાદી મોસમ દરમિયાન ભજિયા, ગાંઠિયા, પકોડા અને અન્ય તળેલી વાનગીઓની માંગ વધતી હોય છે ત્યારે તેલના વધતા ભાવ ગ્રાહકો માટે વધારાનો આર્થિક બોજ બની શકે છે.
સતત વધી રહેલા ભાવ પાછળ શું છે કારણ?
ખાદ્ય તેલના વેપારીઓના જણાવ્યા અનુસાર રાજ્યમાં સાર્વત્રિક વરસાદને કારણે બજારમાં કાચા માલની આવક પર અસર પડી છે. વરસાદના કારણે મગફળી સહિતના કૃષિ ઉત્પાદનોની આવક મર્યાદિત રહી છે, જેના કારણે તેલ મિલો સુધી પૂરતો કાચો માલ પહોંચી રહ્યો નથી. પુરવઠામાં ઘટાડો થતાં બજારમાં માંગની સરખામણીએ ઉપલબ્ધ જથ્થો ઓછો રહેતા ભાવમાં સતત વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. ખાદ્ય તેલના ભાવ માત્ર સ્થાનિક પરિસ્થિતિથી જ નહીં પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર, આયાત ખર્ચ, ડોલર સામે રૂપિયાના વિનિમય દર અને પરિવહન ખર્ચ જેવા પરિબળોથી પણ પ્રભાવિત થાય છે. જો આગામી દિવસોમાં કાચા માલની આવકમાં સુધારો નહીં થાય અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેજી યથાવત રહેશે તો ખાદ્ય તેલના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
આ પણ વાંચો: ગુજરાતમાં ધોધમાર વરસાદની આગાહી! : સુરતમાં શાળા-કોલેજ બંધ, વડોદરા જળબંબાકાર; આજે 6 જિલ્લામાં રેડ એલર્ટ
કપાસીયા અને પામોલીન તેલ પણ મોંઘા થયા
ખાદ્ય તેલના બજારમાં માત્ર સીંગતેલ જ નહીં પરંતુ અન્ય ખાદ્ય તેલના ભાવમાં પણ વધારો નોંધાયો છે. છેલ્લા બે દિવસ દરમિયાન કપાસીયા તેલના એક ડબ્બાના ભાવમાં કુલ ₹20નો વધારો થયો છે. હાલમાં કપાસીયા તેલનો ડબ્બો અંદાજે ₹2,590થી ₹2,640ની સપાટીએ વેચાઈ રહ્યો છે. તે ઉપરાંત પામોલીન તેલના ભાવમાં પણ આજે ₹10નો વધારો નોંધાયો છે. હાલ પામોલીન તેલનો એક ડબ્બો ₹2,330થી ₹2,340ની આસપાસ ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને ફૂડ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં પામોલીન તેલનો મોટા પ્રમાણમાં ઉપયોગ થતો હોવાથી તેના ભાવમાં વધારો તૈયાર ખાદ્ય પદાર્થોના ખર્ચને પણ અસર કરી શકે છે.
ઘરેલું બજેટ પર પડશે સીધી અસર
ખાદ્ય તેલ દરેક ઘરમાં રોજિંદી જરૂરિયાતની વસ્તુ હોવાથી તેના ભાવમાં થતો વધારો સીધો ઘરેલુ ખર્ચને અસર કરે છે. ખાસ કરીને મધ્યમવર્ગીય અને નીચા આવકવર્ગના પરિવારો માટે રસોડાનો માસિક ખર્ચ વધવાની શક્યતા છે. ચોમાસાની મોસમમાં તળેલી વાનગીઓનું સેવન સામાન્ય કરતાં વધુ થતું હોવાથી તેલની માંગમાં પણ વધારો રહે છે. આવા સમયે ભાવમાં વધારો થવાથી ગ્રાહકોને વધારાનો ખર્ચ સહન કરવો પડી શકે છે. નાસ્તા બનાવતા નાના વેપારીઓ, ફરસાણ ઉત્પાદકો, મીઠાઈની દુકાનો તેમજ હોટલ-રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકો માટે પણ આ ભાવવધારો પડકારરૂપ બની શકે છે. જો તેલના ભાવ લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહેશે તો તૈયાર ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા છે.
આ પણ વાંચો: દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રમાં આકાશી આફત : સુરતમાં વીજ કરંટથી 2 અને અમરેલીમાં નદીમાં તણાવાથી 1 નું મોત
ખેડૂતો અને બજાર બંને પર રહેશે નજર
વરસાદની સારી સ્થિતિને કારણે ખેડૂતોમાં આશા છે કે આગામી સમયમાં મગફળી સહિતના તેલીબિયાં પાકનું ઉત્પાદન સારું થશે. જો ઉત્પાદન વધશે અને બજારમાં પૂરતા પ્રમાણમાં આવક શરૂ થશે તો ખાદ્ય તેલના ભાવમાં સ્થિરતા આવી શકે છે. જોકે હાલમાં વરસાદના કારણે બજારમાં આવક મર્યાદિત હોવાથી ભાવ ઊંચા જળવાઈ રહ્યા છે. વેપારીઓનું માનવું છે કે આગામી થોડા દિવસોમાં વરસાદની સ્થિતિ, કૃષિ પેદાશોની આવક અને બજારની માંગને આધારે ભાવમાં વધુ ફેરફાર થઈ શકે છે. જો પુરવઠો સુધરશે તો ભાવમાં રાહત મળવાની શક્યતા રહેશે, પરંતુ હાલના સંજોગોમાં બજારમાં તેજીનો માહોલ યથાવત જોવા મળી રહ્યો છે.
ગ્રાહકો માટે શું મહત્વનું?
બજારની સ્થિતિમાં ફેરફાર થતાં ભાવમાં ઘટાડો પણ થઈ શકે છે. હાલ ખાદ્ય તેલના વેપારીઓ પણ બજાર પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે અને પુરવઠાની સ્થિતિ સુધરતાં ભાવમાં સ્થિરતા આવવાની આશા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
ચોમાસાની મોસમમાં વરસાદની સાથે હવે મોંઘવારીનો પણ માર સામાન્ય લોકોને સહન કરવો પડી રહ્યો છે. સીંગતેલ, કપાસીયા અને પામોલીન તેલના વધતા ભાવને કારણે બજેટ ખોરવાઈ રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં બજારની દિશા મુખ્યત્વે કાચા માલની આવક, વરસાદની સ્થિતિ અને પુરવઠા પર નિર્ભર રહેશે.
