Fact check of G7 summit video : સોશિયલ મીડિયાના આ આધુનિક યુગમાં કોઈપણ સામાન્ય ઘટનાને પળવારમાં મોટું સ્વરૂપ આપીને વિવાદ ઊભો કરવો ખૂબ જ સરળ બની ગયું છે. તાજેતરમાં ઇટાલીમાં યોજાયેલી હાઈ-પ્રોફાઈલ G7 સમિટ દરમિયાન પણ કંઈક આવું જ જોવા મળ્યું હતું. આ વૈશ્વિક બેઠકમાં વિશ્વભરના ટોચના શક્તિશાળી નેતાઓ વૈશ્વિક સુરક્ષા અને આર્થિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે એકઠા થયા હતા. આ ગંભીર માહોલ વચ્ચે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમીર ઝેલેન્સ્કી અને ઈટલીના પ્રધાનમંત્રી જ્યોર્જિયા મેલોની વચ્ચેની એક ટૂંકી મુલાકાતનો વીડિયો ઇન્ટરનેટ પર વાયરલ થયો છે. આ વીડિયો ક્લિપને લઈને સોશિયલ મીડિયા પર જાતજાતના દાવાઓ કરવામાં આવી રહ્યા છે, જેણે બંને નેતાઓને ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધા છે.
સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહેલો સનસનાટીભર્યો દાવો
ઇન્ટરનેટ પર લાખો લોકો દ્વારા જોવામાં આવી રહેલી આ માત્ર 5 સેકન્ડની વીડિયો ક્લિપ G7 સમિટના સત્તાવાર સ્વાગત સમારોહ દરમિયાનની છે. આ ક્લિપને ટ્વિટર (X) અને ફેસબુક પર શેર કરીને ઘણા યુઝર્સ એવો સનસનાટીભર્યો દાવો કરી રહ્યા છે કે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સ્કીએ ઈટલીના પીએમ જ્યોર્જિયા મેલોનીને જબરદસ્તી લિપ કિસ એટલે કે હોઠ પર ચુંબન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. વીડિયોમાં એવું દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે કે મેલોની અચાનક આ હરકતથી ચોંકી જાય છે, અસહજ થઈ જાય છે અને પોતાનો ચહેરો પાછળ ખેંચી લે છે. સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ આ વીડિયોના આધારે ઝેલેન્સ્કી પર વાંધાજનક વર્તનનો આરોપ લગાવી રહ્યા છે અને તેને તેમની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટી બેઈજ્જતી ગણાવીને ટ્રોલ કરી રહ્યા છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : મોસ્કો પર અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ડ્રોન હુમલો : 200 ડ્રોનથી રશિયાની રાજધાની ધ્રુજી ઊઠી
રાજદ્વારી પ્રોટોકોલ અને એર કિસની અસલી પરંપરા
આ સમગ્ર વિવાદ પાછળનું અસલી સત્ય સમજવા માટે પશ્ચિમી દેશોની સંસ્કૃતિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી પ્રોટોકોલને જાણવો ખૂબ જ જરૂરી છે. યુરોપિયન અને પશ્ચિમી દેશોમાં જ્યારે બે રાજદ્વારીઓ અથવા વરિષ્ઠ નેતાઓ સત્તાવાર મંચ પર મળે છે, ત્યારે ગાલથી ગાલ મિલાવીને અભિવાદન કરવું ખૂબ જ સામાન્ય બાબત છે, જેને વૈશ્વિક ભાષામાં "એર કિસ" કહેવામાં આવે છે. વાસ્તવિક અને ઓરિજિનલ વીડિયોમાં પણ બરાબર એવું જ થયું હતું. જ્યારે જ્યોર્જિયા મેલોની હોસ્ટ તરીકે સ્ટેજ પર વિદેશી મહેમાનોનું સ્વાગત કરી રહ્યા હતા, ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સ્કી પ્રોટોકોલ મુજબ તેમની નજીક આવ્યા અને બંને નેતાઓએ એકબીજાને સન્માન આપવા માટે આ જ પરંપરાગત કૂટનીતિક પદ્ધતિથી ગ્રીટ કર્યા હતા.
આ પણ વાંચો: હાય લા..! ખૂબ જ ક્યૂટ લાગે છે ઇટાલીના PM મેલોનીની પુત્રી : G7 સમિટમાં જોવા મળી પહેલી ઝલક!
કેમેરા એંગલની રમત અને ઊભો થયેલો ખોટો ભ્રમ
જ્યારે આ વાયરલ ક્લિપની વિવિધ ફેક્ટ-ચેક એજન્સીઓ દ્વારા ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવામાં આવી અને ઘટનાસ્થળના અન્ય કેમેરાના ફૂટેજ ચકાસવામાં આવ્યા, ત્યારે લિપ કિસનો આ દાવો સંપૂર્ણપણે ખોટો અને પાયાવિહોણો સાબિત થયો છે. હકીકતમાં, જે 5 સેકન્ડની ક્લિપને વાયરલ કરવામાં આવી રહી છે તે કેમેરાના એક એવા એંગલથી શૂટ થઈ છે જેમાં ઝેલેન્સ્કીની પીઠ કેમેરા તરફ છે. જ્યારે બે વ્યક્તિઓ પરંપરાગત રીતે ગાલ મિલાવવા માટે આગળ નમે છે અને કેમેરો તેમની બરાબર પાછળ કે વિપરીત દિશામાં હોય, ત્યારે ત્રિપરિમાણીય અંતર (3D Distance) ઓછું દેખાય છે. આ જ કેમેરા એંગલના ભ્રમના કારણે લોકોને એવું લાગ્યું કે જાણે તેઓ એકબીજાના હોઠની નજીક આવી રહ્યા છે, જ્યારે હકીકતમાં તેમની વચ્ચે યોગ્ય અંતર હતું.
આ પણ વાંચો: અમેરિકા-ચીનની નવી દોસ્તી ભારત માટે ખતરાની ઘંટડી? : જાણો કેમ ટ્રમ્પના 'G2' પ્લાનથી વધી રહી છે ચિંતા
પીએમ મેલોનીના ચહેરાના હાવભાવ પાછળની વાસ્તવિકતા
સોશિયલ મીડિયા પર ટ્રોલર્સ એવો દાવો કરી રહ્યા છે કે ઝેલેન્સ્કીને જોતા જ મેલોનીના ચહેરા પર કડવાશ આવી ગઈ હતી અને તેઓ અસહજ થઈને પાછળ હટી ગયા હતા. પરંતુ આ દાવામાં પણ કોઈ સચ્ચાઈ નથી. વાસ્તવિકતા એ છે કે G7 સમિટ જેવી વિશાળ વૈશ્વિક ઈવેન્ટની યજમાની કરવી ખૂબ જ માનસિક અને શારીરિક થકવી નાખનારી પ્રક્રિયા હોય છે. સતત ચાલતી લાંબી બેઠકો, વૈશ્વિક નેતાઓનું પ્રોટોકોલ મુજબ સ્વાગત અને સુરક્ષા વ્યવસ્થાના તણાવને કારણે જ્યોર્જિયા મેલોનીના ચહેરા પર સ્વાભાવિક થાક અને ગંભીરતા દેખાતી હતી. સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે તેમના આ શારીરિક થાકને ખોટી રીતે ટ્વિસ્ટ કરીને તેને ઝેલેન્સ્કી પ્રત્યેની નારાજગી કે અસહજતાનું રૂપ આપી દીધું, જે તદ્દન ખોટું છે.
G7 સમિટનું સાચું મહત્વ અને વૈશ્વિક એજન્ડા
આ ફેક ન્યૂઝ અને સોશિયલ મીડિયાના વિવાદોથી પરે, આ G7 સમિટ વિશ્વના 7 સૌથી વિકસિત અને શક્તિશાળી અર્થતંત્રો એટલે કે અમેરિકા, કેનેડા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઈટાલી અને જાપાન વચ્ચેની ખૂબ જ ગંભીર બેઠક હતી. આ સમિટમાં મધ્ય પૂર્વના તણાવ, રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ, વૈશ્વિક આર્થિક સ્થિરતા, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના નિયમો અને ક્લાયમેટ ચેન્જ જેવા સળગતા વૈશ્વિક પડકારો પર ગહન મંથન કરવામાં આવ્યું હતું. ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ આમાં ખાસ આમંત્રિત મહેમાન તરીકે હાજરી આપીને વૈશ્વિક શાસનમાં ભારતની મજબૂત ભૂમિકા રજૂ કરી હતી. આવા મહત્વપૂર્ણ મંચ પર માત્ર એક કેમેરા એંગલની ભૂલને કારણે ખોટો વિવાદ ઊભો કરીને મુખ્ય ગંભીર મુદ્દાઓ પરથી ધ્યાન ભટકાવવાનો આ સોશિયલ મીડિયા ટ્રેન્ડ તદ્દન પાયાવિહોણો છે.
