Free Scooty Scheme: સોશિયલ મીડિયા પર આજકાલ સરકારી યોજનાઓના નામે અનેક પ્રકારના મેસેજ, વીડિયો અને પોસ્ટ ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યા છે. તેમાં ઘણી વખત લોકોને લોભામણી ઓફર બતાવીને તેમની અંગત માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. આવો જ એક વીડિયો હાલ ચર્ચામાં આવ્યો છે, જેમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું ભાષણ બતાવીને દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે કેન્દ્ર સરકાર આધાર કાર્ડ ધરાવતા અને 25 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોને મફત સ્કૂટી આપી રહી છે.
વીડિયોમાં એવો સંદેશ આપવામાં આવી રહ્યો છે કે લોકો માત્ર આધાર કાર્ડની મદદથી આ યોજનાનો લાભ લઈ શકે છે. આ દાવાને કારણે ઘણા લોકો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવી રહેલી લિંક પર ક્લિક કરી રહ્યા છે અને પોતાની વ્યક્તિગત માહિતી પણ શેર કરી રહ્યા છે. પરંતુ આ સમગ્ર દાવો ખોટો હોવાનું સામે આવ્યું છે.
PIB ફેક્ટ ચેકમાં ખુલ્યું વાયરલ વીડિયોની સચ્ચાઈ
ભારત સરકારની સત્તાવાર ફેક્ટ ચેક એજન્સી પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (PIB) ફેક્ટ ચેક દ્વારા આ વાયરલ વીડિયોની તપાસ કરવામાં આવી હતી.
તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આવી કોઈ "મફત સ્કૂટી યોજના" શરૂ કરવામાં આવી નથી. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ આવી કોઈ યોજનાની જાહેરાત કરી નથી.
PIBએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહેલો વીડિયો ભ્રામક છે અને લોકોને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આથી જો કોઈ વ્યક્તિને WhatsApp, Facebook, Instagram અથવા અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર એવો મેસેજ મળે કે જેમાં આધાર કાર્ડના આધારે મફત સ્કૂટી આપવાની વાત કરવામાં આવે છે, તો તેણે સાવચેત રહેવું જોઈએ.
PM મોદીના ભાષણનો ઉપયોગ કરીને બનાવાયો ફેક વીડિયો
આ મામલામાં સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે વાયરલ વીડિયોમાં વડાપ્રધાન મોદીના ભાષણનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
PIB ફેક્ટ ચેક અનુસાર, આ વીડિયો AI આધારિત ડીપફેક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને તૈયાર કરવામાં આવ્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ટેકનોલોજીની મદદથી કોઈ વ્યક્તિના ચહેરા, અવાજ અને હાવભાવમાં ફેરફાર કરીને તેને અસલી જેવો દેખાડવામાં આવે છે. ડિજિટલ યુગમાં ડીપફેક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ મનોરંજન સિવાય ખોટી માહિતી ફેલાવવા અને છેતરપિંડી માટે પણ થવા લાગ્યો છે.
આવા વીડિયોમાં સામાન્ય લોકો માટે સાચા અને ખોટા વચ્ચેનો તફાવત સમજવો મુશ્કેલ બની જાય છે.
કેવી રીતે ઓળખશો આવી ફેક સરકારી યોજનાઓ?
સરકારી યોજનાઓના નામે આવતા કોઈપણ મેસેજ પર વિશ્વાસ કરતા પહેલા કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
કોઈપણ યોજના વિશે માહિતી મેળવવા માટે માત્ર સત્તાવાર સરકારી વેબસાઇટ તપાસો.
અજાણી લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળો.
આધાર કાર્ડ, બેંક વિગતો, OTP અથવા અન્ય વ્યક્તિગત માહિતી કોઈ અજાણી વેબસાઇટ પર શેર ન કરો.
સોશિયલ મીડિયા પર મળેલા વીડિયો અથવા મેસેજને ચકાસ્યા વગર આગળ ફોરવર્ડ ન કરો.
સરકારી યોજનાઓની માહિતી માટે સંબંધિત મંત્રાલય અથવા સત્તાવાર પોર્ટલનો ઉપયોગ કરો.
લોકોની અંગત માહિતી મેળવવાનો હોઈ શકે છે પ્રયાસ
સાયબર નિષ્ણાતોના મતે, આવી ફેક યોજનાઓનો મુખ્ય હેતુ ઘણી વખત લોકોને છેતરવાનો હોય છે. લોકો મફત વસ્તુ મળવાની લાલચમાં પોતાની અંગત માહિતી આપી દે છે.
આ માહિતીનો ઉપયોગ છેતરપિંડી, ફિશિંગ અથવા અન્ય સાયબર ગુનાઓ માટે થઈ શકે છે.
ખાસ કરીને આધાર કાર્ડ જેવી મહત્વપૂર્ણ ઓળખ માહિતી શેર કરતા પહેલા ખૂબ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
સરકારની યોજનાઓ વિશે સાચી માહિતી ક્યાંથી મેળવવી?
કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર દ્વારા અનેક યોજનાઓ ચલાવવામાં આવે છે, પરંતુ દરેક યોજનાની સત્તાવાર માહિતી સરકારના અધિકૃત પોર્ટલ અને સંબંધિત વિભાગો દ્વારા જ જાહેર કરવામાં આવે છે.
જો કોઈ નવી યોજના અંગે શંકા હોય તો તેની માહિતી સત્તાવાર સરકારી વેબસાઇટ અથવા PIB ફેક્ટ ચેક જેવા વિશ્વસનીય માધ્યમો દ્વારા તપાસવી જોઈએ.
આ પણ વાંચો: 30 સપ્ટેમ્બર પહેલાં કરી લો આ કામ નહીં તો... : બાળકોના આધાર અપડેટ માટે ચૂકવવી પડશે ફી
શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે આ ચેતવણી?
AI અને સોશિયલ મીડિયાના વધતા ઉપયોગ સાથે ફેક ન્યૂઝનો ખતરો પણ વધી રહ્યો છે. હવે માત્ર ટેક્સ્ટ જ નહીં, પરંતુ વીડિયો અને અવાજને પણ ખૂબ જ વિશ્વસનીય રીતે બદલી શકાય છે.
આથી ડિજિટલ સાવચેતી આજના સમયમાં ખૂબ જ જરૂરી બની ગઈ છે. કોઈપણ વાયરલ સમાચારને સાચા માનતા પહેલા તેની ખરાઈ કરવી એ દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે.
