અલવિદા : ડો. મનમોહન સિંહની અધૂરી ઈચ્છા, પાકિસ્તાનના આ જગ્યાની લેવી હતી મુલાકાત

Manmohan Singh Death: દેશમાં આર્થિક ઉદારીકરણના નિર્માતા એવા ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ડો. મનમોહન સિંહ હવે નથી રહ્યા. 92 વર્ષીય મનમોહન સિંહે ગુરુવારે રાત્રે નવી દિલ્હીના ઓલ ઈન્ડિયા ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ (AIIMS)માં અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી અને વિપક્ષના ઘણા નેતાઓએ મનમોહન સિંહના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યો છે. દેશમાં સાત દિવસનો રાષ્ટ્રીય શોક જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.

થી લઈને સામાન્ય લોકો સુધી લોકો પૂર્વ પીએમ મનમોહન સિંહને તેમની યાદો યાદ કરીને શ્રદ્ધાંજલિ આપી રહ્યા છે અને તેમની સાથે જોડાયેલા કિસ્સાઓને યાદ કરવામાં આવી રહી છે. પાકિસ્તાન પણ ચર્ચામાં છે અને પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રાંતનું ગાહ ગામ જ્યાં મનમોહન સિંહનો જન્મ થયો હતો. અવિભાજિત ભારતના પંજાબ પ્રાંતના ગાહ ગામમાં 26 સપ્ટેમ્બર 1932ના રોજ જન્મેલા મનમોહન સિંહે ગામની પ્રાથમિક શાળામાં ચોથા ધોરણ સુધી અભ્યાસ કર્યો હતો.

પૂર્વ પીએમના નામ પર પાકિસ્તાનની સરકાર શાળાનું નામ રાખ્યું
ડો. મનમોહન સિંહ 1937 થી 1941 દરમિયાન આ પ્રાથમિક શાળાના વિદ્યાર્થી હતા. વિભાજન પછી મનમોહન સિંહનો પરિવાર અમૃતસરમાં આવીને સ્થાયી થયો. આ સરકારી શાળાનું નામ પાછળથી પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહ - મનમોહન સિંહ સરકારી બોયઝ પ્રાથમિક શાળાના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું હતું. મનમોહન સિંહના નોંધણીના રેકોર્ડથી લઈને તેમના પરીક્ષાના પરિણામો સુધીના રેકોર્ડ્સ હજુ પણ આ શાળામાં સુરક્ષિત છે.

મને પણ પાકિસ્તાન જવાનું મન થાય છેઃ ડો. મનમોહન સિંહ
આ શાળાનો ઉલ્લેખ કોંગ્રેસના રાજ્યસભા સાંસદ રાજીવ શુક્લાએ તેમના પુસ્તક Scars Of 1947: Real Partition Storiesમાં પણ કર્યો છે. તેમણે લખ્યું છે કે, એક વખત પાકિસ્તાનના પ્રવાસેથી પરત ફર્યા બાદ તેઓ વડાપ્રધાન આવાસ પર ડો. મનમોહન સિંહ સાથે બેઠા હતા. આ દરમિયાન ડોક્ટર સિંહે કહ્યું કે, મને પણ પાકિસ્તાન જવાનું મન થાય છે. તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે, તેઓ પાકિસ્તાનમાં ક્યાં જવા માગે છે, તો ડોક્ટર સિંહનો જવાબ હતો તેમના ગામ.

પાકિસ્તાન જવાની ઈચ્છા રહી ગઈ અધૂરી
આ પુસ્તક અનુસાર રાજીવ શુક્લાએ તત્કાલિન વડાપ્રધાનને પૂછ્યું કે, શું તેઓ તેમના પૈતૃક ઘરને જોવા માગે છે. રાજીવ શુક્લાના સવાલના જવાબમાં ડોક્ટર સિંહે કહ્યું હતું કે, ના મારું ઘર ઘણા સમય પહેલા ખતમ થઈ ગયું હતું. હું તે શાળા જોવા માંગુ છું જ્યાં હું ચોથા ધોરણ સુધી ભણ્યો હતો. મનમોહન સિંહ વડાપ્રધાન હતા ત્યારે કે પછી પાકિસ્તાન ગયા ન હતા અને તેમની ઈચ્છા અધૂરી રહી હતી.

જો કે, પાકિસ્તાન સરકારે આ શાળાનું નામ તેમના નામ પર રાખ્યું અને ગામને મોડેલ ગામ પણ જાહેર કર્યું. મનમોહન સિંહ સાથે જોડાયેલી યાદો અને વાર્તાઓ આજે પણ પાકિસ્તાનના ગાહ ગામની ગલીઓમાં જીવંત છે.