ભરૂચ શહેરની ઐતિહાસિક જુમ્મા મસ્જિદ(જામી મસ્જિદ) એક વખત ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. શહેરના મધ્ય ભાગમાં આવેલી આ ઐતિહાસિક ઇમારતને લઈને લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે હવે તેના મુખ્ય દરવાજે તાળું લાગવાની ઘટના સામે આવી છે. સ્થાનિક સ્તરે ચર્ચા ચાલી રહી છે કે આ ઘટનાએ વર્ષો જૂના ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક દાવાઓને ફરીથી ચર્ચામાં લાવી દીધા છે. અનુયાયીઓના એક જૂથનો દાવો છે કે, હાલની જુમ્મા મસ્જિદ તરીકે ઓળખાતી ઇમારત મૂળરૂપે પ્રાચીન જૈન ધર્મ સાથે સંકળાયેલું સ્થાન હતું. તેઓનું કહેવું છે કે આ સ્થળને તેની મૂળ સ્થિતિમાં પરત લાવવા માટે છેલ્લા છ મહિનાથી વિવિધ પ્રકારના આંદોલનાત્મક કાર્યક્રમો હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે. જેમાં ઉપવાસ, સહી ઝુંબેશ અને જનજાગૃતિ અભિયાનનો સમાવેશ થાય છે.
બાગેશ્વરના દરબારમાં 'નકલી પ્રેત' બનેલી મહિલાને પત્રકારે ઝીંક્યાં લાફાં : રાજકોટમાં "ધીરેન્દ્ર શાસ્ત્રીએ ચમત્કાર બતાવવા પ્રેત બોલાવવાનું નાટક ઉભું કર્યું" બાબાએ કહ્યું; મીડિયામાં વીડિયો ના ચલાવતા
700 વર્ષના ઇતિહાસને લઈને ઉઠ્યા નવા સવાલો
અનુયાયીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ સ્થળનો ઇતિહાસ આશરે 700 વર્ષ જૂનો છે. તેઓ દાવો કરી રહ્યા છે કે 13મી સદી દરમિયાન અહીં ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ ધરાવતું સ્થળ અસ્તિત્વમાં હતું, જેને બાદમાં અલગ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું. જોકે, આ દાવાઓ અંગે વિવિધ પક્ષોની અલગ-અલગ માન્યતાઓ છે અને મામલો લાંબા સમયથી ચર્ચા તથા વિવાદનો વિષય રહ્યો છે. ઐતિહાસિક દાવાઓની સત્તાવાર પુષ્ટિ સંબંધિત વિભાગો અથવા અદાલતી પ્રક્રિયા દ્વારા જ શક્ય હોવાનું નિષ્ણાતો માને છે.
છ મહિનાથી ચાલી રહી છે ઝુંબેશ
મસ્જિદ અંગે પોતાના દાવાને લઈને અનુયાયીઓ છેલ્લા છ મહિનાથી સતત અભિયાન ચલાવી રહ્યા છે. તેઓ સ્થળને તેની મૂળ ઓળખ સાથે પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. આંદોલનના ભાગરૂપે ઉપવાસ કાર્યક્રમો, હસ્તાક્ષર અભિયાન અને વિવિધ રજૂઆતો કરવામાં આવી રહી છે. અનુયાયીઓનું કહેવું છે કે તેઓ શાંતિપૂર્ણ અને કાયદાકીય રીતે પોતાના મુદ્દાને આગળ ધપાવી રહ્યા છે.
દર શુક્રવારે અદા થાય છે નમાઝ
હાલમાં આ સ્થળે દર શુક્રવારે મુસ્લિમ સમાજના લોકો મોટી સંખ્યામાં નમાઝ અદા કરવા માટે પહોંચે છે. વર્ષોથી આ સ્થળ ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાતું રહ્યું છે. સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ, આ સ્થળ માત્ર ધાર્મિક નહીં પરંતુ ઐતિહાસિક રીતે પણ મહત્વ ધરાવે છે, જેના કારણે તેને લઈને વિવિધ સમુદાયોમાં રસ જોવા મળે છે.
પુરાતત્વ અને ઐતિહાસિક સંરક્ષણ અંગે ચર્ચા
અનુયાયીઓ દ્વારા પુરાતત્વ વિભાગના નિયમોના પાલન અને ઐતિહાસિક માળખાના સંરક્ષણને લઈને પણ પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. તેઓનું કહેવું છે કે સ્થળના મૂળ સ્વરૂપ અને ઐતિહાસિક મહત્વ અંગે વધુ વિગતવાર તપાસ થવી જોઈએ. બીજી તરફ, સમગ્ર મામલો સંવેદનશીલ હોવાથી સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને સંબંધિત વિભાગો પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે. હાલ કોઈ સત્તાવાર નિર્ણય અથવા અંતિમ નિષ્કર્ષ સામે આવ્યો નથી. જુમ્મા મસ્જિદને લઈને ચાલી રહેલા દાવા-પ્રતિદાવા વચ્ચે હવે આ મામલો ફરી ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે અને કાયદો-વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે તે માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. આગામી દિવસોમાં આ મામલે સંબંધિત પક્ષો, પુરાતત્વ વિભાગ અને અન્ય સત્તાવાળાઓ દ્વારા શું વલણ અપનાવવામાં આવે છે તેના પર સૌની નજર ટકેલી છે.
