What is Flex Fuel : દુનિયાભરમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં સતત વધઘટ જોવા મળી રહી છે, ખાસ કરીને મધ્ય-પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે ભારત જેવા દેશો માટે ચિંતા વધી છે. ભારત તેની જરૂરિયાતનું 85% તેલ વિદેશથી મંગાવે છે. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે ભારત સરકાર હવે 'ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ' (Flex Fuel) પર મોટો દાવ રમવા જઈ રહી છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય દ્વારા ટૂંક સમયમાં જ આ દિશામાં એક મોટો રોડમેપ તૈયાર કરવામાં આવશે, જે સામાન્ય માણસના ફ્યુઅલના ખર્ચમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરી શકે છે.
ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ એટલે શું?
સરળ ભાષામાં કહીએ તો, ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ એ પેટ્રોલ અને ઇથેનોલનું કોમ્બિનેશન છે. હાલમાં ભારતમાં જે પેટ્રોલ મળે છે તેમાં 20% ઇથેનોલ હોય છે (E20), પરંતુ ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજીની મદદથી ગાડીઓ 85% ઇથેનોલ (E85) પર પણ ચાલી શકશે. ઇથેનોલનું ઉત્પાદન ભારતમાં જ શેરડી, મકાઈ અને ચોખા જેવા પાકોમાંથી થાય છે, તેથી આપણે બીજા દેશો પર નિર્ભર રહેવું પડશે નહીં.
સરકારનો માસ્ટર પ્લાન
કેન્દ્ર સરકારે ઇથેનોલ મિશ્રણનો લક્ષ્યાંક જે પહેલા 2030 હતો, તે ઘટાડીને હવે 2025-26 કરી દીધો છે. આ પ્રક્રિયાને વેગ આપવા માટે ઇથેનોલ પરનો GST પણ ઘટાડીને માત્ર 5% કરી દેવામાં આવ્યો છે. સરકાર હવે ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ સાથે મળીને એવી ગાડીઓ લાવવા પર ભાર મૂકી રહી છે જે વધુમાં વધુ ઇથેનોલ પર ચાલી શકે.
ખિસ્સા પર અસર
સામાન્ય જનતા માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું આનાથી પૈસા બચશે? હા, ચોક્કસ. ઇથેનોલ એ પેટ્રોલ કરતાં ઘણું સસ્તું છે. જો ગાડી 85% ઇથેનોલ પર ચાલે, તો ફ્યુઅલનો સરેરાશ ખર્ચ ઘટી જશે. જોકે, પેટ્રોલની સરખામણીએ ઇથેનોલમાં માઇલેજ થોડું ઓછું મળી શકે છે, પણ તેની ઓછી કિંમત આ નુકસાનની ભરપાઈ કરી દેશે.
જૂની ગાડીઓનું શું?
શું તમારી અત્યારની કારમાં આ ફ્યુઅલ ચાલશે? તેનો જવાબ છે 'ના'. સામાન્ય પેટ્રોલ એન્જિનમાં 85% ઇથેનોલનો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી. આ માટે 'ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ વ્હીકલ' (FFV) ની જરૂર પડે છે. આ ગાડીઓમાં ખાસ સેન્સર અને એન્જિન હોય છે, જે ફ્યુઅલ મુજબ પોતાની જાતને એડજસ્ટ કરી લે છે. ટાટા અને મારુતિ જેવી કંપનીઓ અત્યારે આવા એન્જિન પર ઝડપથી કામ કરી રહી છે.
પર્યાવરણ અને ખેડૂતોને ફાયદો
ફ્લેક્સ ફ્યુઅલ માત્ર સસ્તું જ નથી, પણ તે પર્યાવરણ માટે પણ વરદાન છે. ઇથેનોલ બળવાથી કાર્બનનું ઉત્સર્જન ખૂબ ઓછું થાય છે, જેનાથી પ્રદૂષણ ઘટશે. બીજી તરફ, ઇથેનોલનું પ્રોડક્શન ખેતીમાંથી થતું હોવાથી ભારતના ખેડૂતોની આવકમાં પણ મોટો વધારો થશે.
