MeitY gave a warning : આજના ડિજિટલ યુગમાં ઇન્ટરનેટ આપણી જિંદગીનો મહત્વનો ભાગ બની ગયું છે પરંતુ તેની સાથે સાયબર ક્રાઇમનો ખતરો પણ સતત વધી રહ્યો છે. હાલમાં જ ભારત સરકારના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) દ્વારા દેશના નાગરિકો અને ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ માટે એક ગંભીર ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. બજારમાં અસલી જેવી જ દેખાતી અસંખ્ય નકલી વેબસાઇટ્સ ફરી રહી છે, જે સામાન્ય લોકોને શિકાર બનાવી રહી છે. સાયબર ગુનેગારો ઓનલાઈન છેતરપિંડી કરવા માટે કઈ નવી યુક્તિઓ અપનાવી રહ્યા છે અને તેનાથી કેવી રીતે બચી શકાય તેની વિગતો અહીં આપવામાં આવી છે.
નકલી વેબસાઇટ્સનો નવો ખતરો
સાયબર ગુનેગારો હવે લોકોને જાળમાં ફસાવવા માટે સરકારી પોર્ટલની આબેહૂબ નકલ તૈયાર કરી રહ્યા છે. તાજેતરમાં ડિજિટલ ઇન્ડિયાના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ્સ દ્વારા એક ચોંકાવનારો ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે કે ઇન્ટરનેટ પર digilocker.cisceboard.org નામની એક નકલી વેબસાઇટ સક્રિય થઈ છે. આ વેબસાઇટમાં લોકપ્રિય 'DigiLocker' અને 'CISCE' ના નામનો દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. સામાન્ય યુઝર્સ આ નકલી પોર્ટલને સાચું સમજીને ગેરમાર્ગે દોરાઈ જાય છે અને પોતાની ગુપ્ત વિગતો ગુમાવી બેસે છે.
ડેટા ચોરી કરવાનું મોટું કૌભાંડ
આ નકલી વેબસાઇટ્સ બનાવવાનો મુખ્ય હેતુ લોકોની અત્યંત સંવેદનશીલ અને વ્યક્તિગત માહિતી ચોરી કરવાનો છે. આ પ્રકારના ફેક પોર્ટલ પર લોગઇન કરવાનો પ્રયાસ કરતા જ યુઝર્સના આઇડેન્ટિટી કાર્ડ જેમ કે ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, મતદાર આઇડી, ઇમેઇલ સરનામાં અને મોબાઇલ નંબર સીધા સાયબર ઠગો પાસે પહોંચી જાય છે. એટલું જ નહીં, આ છેતરપિંડી કરનારાઓ બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન અને લોગઇન માટે આવતા ગુપ્ત OTP (વન ટાઇમ પાસવર્ડ) પણ આસાનીથી મેળવી લે છે, જેનાથી નાણાકીય નુકસાનનું જોખમ વધી જાય છે.
Free Wi-Fi વાપરતા લાખો લોકો નથી જાણતા આ ખતરનાક હકીકત: તમારી એક ભૂલથી બેંક એકાઉન્ટ થઈ શકે છે ખાલી, જાણો કેવી રીતે
વેબસાઇટની લિંક હંમેશા ચકાસો
કોઈપણ વેબસાઇટ ખોલતા પહેલા તેના વેબ એડ્રેસ એટલે કે URL ને ખૂબ જ બારીકાઈથી તપાસવું જોઈએ. સાયબર ગુનેગારો અસલી વેબસાઇટના નામમાં સામાન્ય સ્પેલિંગ ફેરફાર કરીને તેના જેવી જ લિંક બનાવે છે. જો તમને વેબસાઇટનું સરનામું થોડું પણ શંકાસ્પદ, લાંબું કે અસામાન્ય લાગે, તો તેના પર ક્યારેય ક્લિક ન કરો અને આવી કોઈ જગ્યાએ પોતાની અંગત વિગતો સબમિટ કે એન્ટર કરવાનું સંપૂર્ણપણે ટાળો.
સરનામું જાતે ટાઇપ કરવાનો આગ્રહ
ઇન્ટરનેટ સર્ચ એન્જિન પર દેખાતી અજાણી લિંક્સ પર સીધા ક્લિક કરવાને બદલે હંમેશા જે-તે સત્તાવાર વેબસાઇટનું સાચું સરનામું બ્રાઉઝરમાં જાતે ટાઇપ કરીને ઓપન કરવું વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. વ્હોટ્સએપ, એસએમએસ કે ઇમેઇલ દ્વારા આવેલી અજાણી લિંક્સથી બચવું જોઈએ. જાતે વેબ એડ્રેસ લખીને સર્ચ કરવાથી નકલી અથવા કપટી વેબસાઇટ પર પહોંચી જવાનું જોખમ મહત્તમ અંશે ઘટી જાય છે.
HTTPS પ્રોટોકોલનું ખાસ ધ્યાન રાખો
સુરક્ષાના દ્રષ્ટિકોણથી એ ખૂબ જ જરૂરી છે કે તમે જે વેબસાઇટનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો તેનું સરનામું હંમેશા https:// થી શરૂ થતું હોવું જોઈએ. આ URL ની શરૂઆતમાં આવેલું 'S' અને લોક (તાળા) નું ચિહ્ન દર્શાવે છે કે વેબસાઇટ અને તમારા ડિવાઇસ વચ્ચે થતી તમામ માહિતીની આપ-લે એન્ક્રિપ્ટેડ છે. જોકે, માત્ર HTTPS હોવું એ સો ટકા સેફ્ટીની ગેરંટી નથી, પરંતુ તે સુરક્ષિત ઓળખ માટેનું પહેલું મહત્વનું પગલું ચોક્કસ છે.
તમારા રૂમ માટે કેટલા ટનનું AC યોગ્ય?: ખરીદી પહેલાં જાણો સંપૂર્ણ ગણતરી, નહીં તો વધી શકે છે વીજળીનું બિલ
મોબાઇલની ઇન બિલ્ટ સેફ્ટી સેટિંગ્સ
સ્માર્ટફોન યુઝર્સે પોતાના ઉપકરણોની સુરક્ષા માટે એન્ડ્રોઇડ ફોનમાં રહેલી 'Google Play Protect' જેવી ખાસ સુરક્ષા સુવિધાઓને હંમેશા સક્રિય (ઇનેબલ) રાખવી જોઈએ. આ ફીચર ફોનમાં આવતી શંકાસ્પદ અને નકલી એપ્લિકેશનોને ઓટોમેટિક સ્કેન કરીને ઓળખી કાઢે છે અને તેને ઇન્સ્ટોલ થતી અટકાવે છે. ઓનલાઇન છેતરપિંડીના આ સમયમાં તમારી થોડીક સાવધાની તમારી કમાણી અને પર્સનલ ડેટા બંનેને સુરક્ષિત રાખી શકે છે.
