Earthquake Today: અફઘાનિસ્તાનના હિન્દુકુશમાં આવેલા શક્તિશાળી ભૂકંપના આંચકા દિલ્હી-NCR, પંજાબ અને કાશ્મીર સુધી અનુભવાયા છે. આ કુદરતી હોનારતમાં અફઘાનિસ્તાનમાં જાનમાલનું નુકસાન થયું છે, જ્યારે પાકિસ્તાનના અનેક શહેરોમાં પણ ફફડાટ ફેલાયો છે. શુક્રવારની રાત ઉત્તર ભારત અને પડોશી દેશો માટે ફફડાટ ભરેલી રહી હતી. રાત્રિના સમયે જ્યારે લોકો ઊંઘવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે અચાનક ધરતી ધ્રુજવા લાગી હતી. દિલ્હી-NCR, પંજાબ, હરિયાણા અને જમ્મુ-કાશ્મીરના અનેક વિસ્તારોમાં ભૂકંપના જોરદાર આંચકા અનુભવાયા હતા. લોકો ગભરાઈને ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા. આ ભૂકંપનું કેન્દ્ર બિંદુ અફઘાનિસ્તાનનો હિન્દુકુશ વિસ્તાર હોવાનું સામે આવ્યું છે, જે અફઘાન-તાજિકિસ્તાન સરહદની નજીક સ્થિત છે.
અફઘાનિસ્તાનમાં આ ભૂકંપ કાળમુખો સાબિત થયો છે. કાબુલ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં મોડી સાંજે આવેલા આ આંચકાઓને કારણે અત્યાર સુધીમાં 8 લોકોના મોતના સમાચાર મળી રહ્યા છે, જેમાં નિર્દોષ બાળકોનો પણ સમાવેશ થાય છે. ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 5.9 નોંધાઈ છે, જે માળખાગત સુવિધાઓને નુકસાન પહોંચાડવા માટે પૂરતી છે. માત્ર અફઘાનિસ્તાન જ નહીં, પણ પાકિસ્તાનના ઇસ્લામાબાદ અને પંજાબ પ્રાંતમાં પણ લોકોએ લાંબા સમય સુધી ધ્રુજારી અનુભવી હતી.
ભૂકંપનું કેન્દ્ર અને અસર: પાકિસ્તાન પણ થરથર્યું
પાકિસ્તાન હવામાન વિભાગના ડેટા અનુસાર, આ ભૂકંપ રાત્રે 9:13 વાગ્યે આવ્યો હતો. તેનું કેન્દ્ર જમીનથી અંદાજે 190 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ હતું. ઊંડાઈ વધુ હોવા છતાં, તીવ્રતા વધારે હોવાથી તેની અસર સેંકડો કિલોમીટર દૂર સુધી જોવા મળી હતી. પાકિસ્તાનના ખૈબર પખ્તુનખ્વા, ઈસ્લામાબાદ અને પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK) માં ઇમારતો ધ્રુજવા લાગી હતી, જોકે સદનસીબે પાકિસ્તાનમાં કોઈ જાનહાનિના તાત્કાલિક અહેવાલો નથી.
આ પણ વાંચો: ઉત્તર ભારતમાં 5.9 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ : અનેક રાજ્યોમાં અનુભવાયો આંચકો, લોકો ઘરોમાંથી બહાર દોડ્યા
અફઘાનિસ્તાનમાં ભૂકંપનો સિલસિલો: 2025ની યાદો તાજી થઈ
અફઘાનિસ્તાન માટે ભૂકંપ કોઈ નવી વાત નથી, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી તેની તીવ્રતા વધી છે. આ પહેલા 3 નવેમ્બર 2025ના રોજ મઝાર-એ-શરીફમાં પણ 5.9ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો, જેમાં 20 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. તે સમયે શહેરની ઐતિહાસિક 'બ્લુ મસ્જિદ' ને પણ ભારે નુકસાન પહોંચ્યું હતું, જે અફઘાનિસ્તાનનું ગૌરવ માનવામાં આવે છે.
વિજ્ઞાનની દ્રષ્ટિએ: શા માટે આવે છે ભૂકંપ?
પૃથ્વીની સપાટી નીચેની હિલચાલ જ ભૂકંપ માટે જવાબદાર છે. જાણો તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ:
ટેક્ટોનિક પ્લેટ્સ: પૃથ્વી મુખ્યત્વે 7 મોટી પ્લેટો પર ટકેલી છે. આ પ્લેટો સતત ગતિશીલ હોય છે.
ઘર્ષણ અને દબાણ: જ્યારે આ પ્લેટો એકબીજા સાથે અથડાય છે અથવા ઘસાય છે, ત્યારે પ્રચંડ ઊર્જા ઉત્પન્ન થાય છે.
ઉર્જાનું ઉત્સર્જન: જ્યારે આ દબાણ સહનશક્તિની બહાર જાય છે, ત્યારે પ્લેટો તૂટે છે અને તેમાંથી નીકળતી ઉર્જા ધરતી પર ધ્રુજારી એટલે કે ભૂકંપ લાવે છે.
ઇતિહાસના સૌથી ભયાનક ભૂકંપ
ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો ભૂકંપે અનેકવાર માનવ સભ્યતાને હચમચાવી દીધી છે:
વર્ષ | સ્થળ | વિગત |
1556 | ચીન | ઈતિહાસનો સૌથી જીવલેણ ભૂકંપ, જેમાં 8.30 લાખ લોકોના મોત થયા હતા. |
1960 | ચિલી | વિશ્વનો સૌથી તીવ્ર ભૂકંપ (9.5ની તીવ્રતા). તેનાથી આવેલી સુનામીએ અનેક દેશોમાં તબાહી મચાવી હતી. |
