પેટ્રોલ પછી હવે ડીઝલમાં પણ બાયોફ્યુઅલ મિશ્રણની તૈયારી : ક્રૂડ ઓઈલ આયાત ઘટાડવા કેન્દ્ર સરકારનો મોટો પ્લાન

Petrol and Diesel News: ભારતમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી પેટ્રોલમાં ઈથેનોલ બ્લેન્ડિંગનો વ્યાપ સતત વધારવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે દેશના ઇંધણ ક્ષેત્રમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. હવે સરકારની નજર ડીઝલ પર કેન્દ્રિત થઈ છે, કારણ કે ડીઝલનો ઉપયોગ પરિવહન, કૃષિ અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં મોટા પ્રમાણમાં થાય છે. ડીઝલમાં બાયોફ્યુઅલનું મિશ્રણ વધારવાથી માત્ર પર્યાવરણને ફાયદો નહીં થાય પરંતુ દેશની ઊર્જા જરૂરિયાતોને પણ વધુ આત્મનિર્ભર બનાવવામાં મદદ મળશે.

ડીઝલમાં આઈસોબ્યુટેનોલ મિશ્રણ અંગે નીતિ પર કામ

માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયના સચિવ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ડીઝલમાં આઈસોબ્યુટેનોલ (Isobutanol) મિશ્રણને મંજૂરી આપવા માટે નીતિગત સ્તરે કામ ચાલી રહ્યું છે. સરકાર આ મુદ્દે વિવિધ હિતધારકો સાથે ચર્ચા કરી રહી છે અને ટેક્નિકલ અભ્યાસ પણ હાથ ધરવામાં આવ્યો છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ વર્ષે જ ડીઝલમાં આઈસોબ્યુટેનોલ બ્લેન્ડિંગ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી શકે છે. જો આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી મળશે તો તે ભારતની બાયોફ્યુઅલ નીતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક પગલું સાબિત થઈ શકે છે.

શું છે આઈસોબ્યુટેનોલ અને કેમ છે મહત્વપૂર્ણ?

આઈસોબ્યુટેનોલ એક પ્રકારનું બાયોફ્યુઅલ છે, જે જૈવિક સ્ત્રોતોમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે. પરંપરાગત ફોસિલ ફ્યુઅલની સરખામણીએ તે વધુ સ્વચ્છ બળતણ માનવામાં આવે છે અને ગ્રીનહાઉસ ગેસના ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો કરવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. વિશેષજ્ઞોના મતે, આઈસોબ્યુટેનોલમાં ઊર્જા ઘનતા વધુ હોવાથી તે ડીઝલ માટે એક અસરકારક વિકલ્પ બની શકે છે. જોકે, તેના વ્યાપક ઉપયોગ પહેલાં હાલના ડીઝલ એન્જિન પર તેની અસર, માઇલેજ, કામગીરી અને લાંબા ગાળાની વિશ્વસનીયતા અંગે વિગતવાર પરીક્ષણો જરૂરી છે.

આ પણ વાંચો: કેરલમમાં ચોમાસાની સત્તાવાર એન્ટ્રી: આખા દેશમાં સૌથી પહેલા કેરલમમાં જ કેમ પહોંચે છે વરસાદ? જાણો રસપ્રદ કારણો

ઓટો કંપનીઓ અને સરકાર કરી રહી છે સંયુક્ત અભ્યાસ

કેન્દ્ર સરકાર અને દેશની અગ્રણી ઓટોમોબાઈલ કંપનીઓ હાલમાં આ બાબતનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે કે ડીઝલમાં આઈસોબ્યુટેનોલના મિશ્રણથી હાલના વાહનોના એન્જિન પર કોઈ નકારાત્મક અસર થાય છે કે નહીં. જો પરીક્ષણો સફળ રહે તો ભવિષ્યમાં ડીઝલ વાહનો માટે નવા બાયોફ્યુઅલ ધોરણો પણ અમલમાં આવી શકે છે. સરકાર ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજીને પણ પ્રોત્સાહન આપી રહી છે, જેના અંતર્ગત વાહનો વિવિધ પ્રકારના બળતણના મિશ્રણ પર સરળતાથી ચાલી શકે છે. ડીઝલમાં બાયોફ્યુઅલના ઉપયોગને આ જ વ્યાપક વ્યૂહરચનાનો ભાગ માનવામાં આવી રહ્યો છે.

આયાતી ક્રૂડ ઓઈલ પરની નિર્ભરતા ઘટશે

ભારત હાલમાં પોતાની કુલ ક્રૂડ ઓઈલ જરૂરિયાતના 85 ટકાથી વધુ ભાગ માટે વિદેશી આયાત પર આધાર રાખે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થતા સતત ઉતાર-ચઢાવનો સીધો પ્રભાવ દેશની અર્થવ્યવસ્થા અને ઇંધણ કિંમતો પર પડે છે. ડીઝલમાં સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદિત બાયોફ્યુઅલનું મિશ્રણ વધારવાથી આયાતી ક્રૂડની માંગમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. તેના કારણે વિદેશી મુદ્રાની બચત થશે અને દેશની ઊર્જા સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે. ઉપરાંત, વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં ઊભી થતી અનિશ્ચિતતાઓ સામે પણ ભારત વધુ સક્ષમ બની શકશે.

ખેડૂતો માટે પણ ખુલશે નવી તકો

બાયોફ્યુઅલ ઉત્પાદનનો સૌથી મોટો લાભ દેશના ખેડૂતોને મળી શકે છે. કૃષિ આધારિત કાચા માલમાંથી બાયોફ્યુઅલ તૈયાર થતું હોવાથી તેની માંગ વધવાથી ખેડૂતોને નવા બજારો અને વધારાની આવકના સ્ત્રોત ઉપલબ્ધ થઈ શકે છે. સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી કૃષિ ઉત્પાદનને ઊર્જા ક્ષેત્ર સાથે જોડવાની દિશામાં કાર્ય કરી રહી છે. ડીઝલમાં બાયોફ્યુઅલ મિશ્રણની નીતિ અમલમાં આવે તો ગ્રામિણ અર્થતંત્રને પણ નવી ગતિ મળવાની શક્યતા છે.

પર્યાવરણ માટે પણ બનશે ફાયદાકારક

પરંપરાગત ડીઝલની તુલનામાં બાયોફ્યુઅલનું મિશ્રણ કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં મદદરૂપ બની શકે છે. ભારતે વૈશ્વિક સ્તરે કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા અને સ્વચ્છ ઊર્જાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અનેક પ્રતિબદ્ધતાઓ વ્યક્ત કરી છે. ડીઝલમાં બાયોફ્યુઅલનો સમાવેશ આ લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. આગામી મહિનાઓમાં સરકાર તરફથી આઈસોબ્યુટેનોલ બ્લેન્ડેડ ડીઝલ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. જો આ યોજના અમલમાં આવે તો તે દેશના ઊર્જા ક્ષેત્ર, કૃષિ અર્થતંત્ર અને પર્યાવરણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તનકારી પગલું સાબિત થઈ શકે છે.