Rat Snake: ખેતરમાં સરકતું દરેક જીવ દુશ્મન હોતું નથી. સાપની એક ખાસ પ્રજાતિ ખેડૂતોના પાકને બરબાદ થતો બચાવવા માટે પોતાનો જીવ લગાવી દે છે અને ખેતરની રખેવાળી કરે છે. સાપનું નામ સાંભળતા જ ડર લાગવો સ્વાભાવિક છે, પરંતુ ખેતરોમાં એક એવું જીવ રહે છે જે ખેડૂતોનો સૌથી મોટો મદદગાર સાબિત થાય છે. આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ 'રૅટ સ્નેક' (Rat Snake) વિશે, જેને ભારતમાં 'ધામણ' અથવા 'ઘોડા પછાડ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
શું આ સાપ ઝેરી હોય છે?
દેખાવમાં આ સાપ બિલકુલ કોબ્રા (નાગ) જેવો ડરામણો લાગે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તે સંપૂર્ણપણે બિનઝેરી હોય છે. શાંત સ્વભાવનો આ સાપ મનુષ્યોને નુકસાન પહોંચાડતો નથી, પરંતુ ઉંદરોનો શિકાર કરીને ખેતરોની રખેવાળી કરે છે.
આ પણ વાંચો: દ્વારકામાં પોલીસ સ્પેશિયલ સેલનું ફાયરિંગ! : ગોળીબારમાં મજૂરના મોતથી પોલીસ પર સવાલો?
આ રક્ષક કેવી રીતે કામ કરે છે?
ઉંદરોને કારણે ખેડૂતોનો પાક મોટા પાયે બરબાદ થઈ જતો હોય છે અને આ સમયે જ આ સાપ પોતાની ભૂમિકા ભજવે છે. આ એકલો સાપ દિવસ દરમિયાન અનેક ઉંદરોને ખાઈને પાકને સુરક્ષિત રાખવામાં મોટી મદદ કરે છે.
શું છે તેની શારીરિક વિશેષતા?
ધામણ સાપ આશરે આઠ ફૂટ જેટલો લાંબો હોઈ શકે છે અને તેનું શરીર ખૂબ જ પાતળું તથા સ્ફૂર્તિલું હોય છે. તે પોતાના શિકારને ઝેરથી નહીં, પરંતુ શરીરથી જકડીને મારી નાખે છે, જેનાથી ઉંદરો અને દેડકાઓની વસ્તી નિયંત્રણમાં રહે છે.
દુનિયામાં ક્યાં જોવા મળે છે?
એન્ટાર્કટિકા સિવાય આ સાપ દુનિયાના લગભગ દરેક ખૂણે જોવા મળે છે. ઉત્તર અમેરિકા અને એશિયામાં તેની ઘણી પ્રજાતિઓ મળે છે, જે ઝાડ પર ચઢવામાં અને તરવામાં પણ માહિર માનવામાં આવે છે.
કેમ આ સાપ કુદરતનું વરદાન છે?
ધામણ સાપ આપણા પર્યાવરણનું સંતુલન જાળવી રાખવા માટે એક મહત્વની કડી તરીકે કામ કરે છે. તેને મારવાને બદલે બચાવવો જોઈએ, કારણ કે તે કોઈપણ ખર્ચ વગર ખેડૂતોની મહેનત અને અનાજનું રક્ષણ કરે છે.
