ભારતનાં આ શહેરમાં વાહનચાલકો માટે ટોલ ચુકવણીની પ્રક્રિયામાં મોટો ફેરફાર લાવવામાં આવ્યો છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રી નીતિન ગડકરીએ બેરિયર-ફ્રી મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો ટોલિંગ સિસ્ટમનો પ્રારંભ કરાવ્યો છે. આ નવી વ્યવસ્થાથી વાહનોને ટોલ પ્લાઝા પર રોકાવાની જરૂર નહીં રહે અને ટોલ આપમેળે વસૂલ થશે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ટ્રાફિક ભીડ ઘટાડવો, સમય બચાવવો અને ઇંધણની ખપત ઘટાડવી છે. અત્યાર સુધી પરંપરાગત ટોલ પ્લાઝા પર વાહનોને લાઇનમાં ઊભા રહી ચુકવણી કરવી પડતી હતી, જેના કારણે ટ્રાફિક જામ અને પ્રદૂષણ બંને વધતા હતા. નવી સિસ્ટમથી આ સમસ્યાઓમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.
દિલ્લીના મુન્ડકા-બક્કરવાલા ટોલ પ્લાઝા પર કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને હાઇવે મંત્રી નીતિન ગડકરીએ બેરિયર-ફ્રી મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો ટોલિંગ સિસ્ટમનો પ્રારંભ કરાવ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ટ્રાફિક ભીડ ઘટાડવો, સમય બચાવવો અને ઈંધણની ખપત ઘટાડવાનો છે. અત્યાર સુધી પરંપરાગત ટોલ પ્લાઝા પર વાહનોને લાઈનમાં ઊભા રહી ચુકવણી કરવી પડતી હતી જેના કારણે ટ્રાફિક જામ અને પ્રદૂષણ બંને વધતા હતા. નવી સિસ્ટમથી આ સમસ્યાઓમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.
કેવી રીતે કામ કરશે નવી ટોલ સિસ્ટમ?
મલ્ટી-લેન ફ્રી ફ્લો (MLFF) ટોલિંગ સિસ્ટમમાં કોઈ બેરિયર અથવા ગેટ નહીં હોય. તેના બદલે હાઈ-ટેક કેમેરા અને સેન્સરનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે વાહનનો નંબર પ્લેટ સ્કેન કરીને આપમેળે ટોલ કપાઈ જશે.
આ સિસ્ટમ National Highways Authority of India દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે અને તેમાં ઓટોમેટિક નંબર પ્લેટ રેકગ્નિશન (ANPR) ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે. જો વાહનમાં FASTag લગાવેલ હશે તો તેમાંથી સીધો જ ટોલ કપાઈ જશે, નહીં તો વાહન માલિકને પછીથી નોટિસ મોકલવામાં આવશે. આ ટેકનોલોજી વિશ્વના અનેક દેશોમાં સફળતાપૂર્વક ઉપયોગમાં લેવાઈ રહી છે અને હવે ભારત પણ આ દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો: સાઉથ ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં શોક : અકસ્માતે છીનવી લીધા 2 યુવાન કલાકારો
પાયલોટ પ્રોજેક્ટથી દેશવ્યાપી અમલ તરફ
દિલ્હીના મુન્ડકા-બક્કરવાલા ટોલ પ્લાઝા પર શરૂ કરાયેલ આ પ્રોજેક્ટ હાલ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ તરીકે અમલમાં મૂકાયો છે. સરકારનો હેતુ છે કે જો આ પ્રયોગ સફળ સાબિત થાય, તો આવનારા સમયમાં દેશભરના હાઈવે પર આ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવશે.
કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ જણાવ્યું કે આ પગલું ડિજિટલ ઈન્ડિયા અને સ્માર્ટ ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ સિસ્ટમથી લોકોનો સમય બચશે અને મુસાફરી વધુ સુગમ બનશે.
વાહનચાલકો માટે શું બદલાશે?
નવી સિસ્ટમથી વાહનચાલકોને ટોલ પ્લાઝા પર અટકવાની જરૂર નહીં રહે જેના કારણે મુસાફરી ઝડપી અને સરળ બનશે. ખાસ કરીને હાઈવે પર લાંબી મુસાફરી દરમિયાન આ ફેરફાર ખૂબ લાભદાયક સાબિત થશે. જો કે, વાહન માલિકો માટે FASTag સક્રિય રાખવું જરૂરી રહેશે. જો કોઈ વાહન FASTag વગર પસાર થશે, તો તેને દંડ સાથે ટોલ વસૂલવામાં આવશે. આ સાથે જ, વાહનનો નંબર પ્લેટ સ્પષ્ટ અને રજીસ્ટર્ડ હોવો જરૂરી છે, કારણ કે ANPR ટેકનોલોજી પર આધારિત સિસ્ટમમાં નંબર પ્લેટની ઓળખ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
આ પણ વાંચો: તમિલનાડુમાં શપથ ગ્રહણના પહેલા જ દિવસે ડખા : CM વિજયે 'વંદે માતરમ' વગાડતા સાથી પક્ષ નારાજ, જાણો શું છે વિવાદ
પડકારો અને ચિંતાઓ
જ્યારે આ નવી સિસ્ટમ ઘણી સુવિધાઓ લાવે છે ત્યારે કેટલાક પડકારો પણ છે. ઉદાહરણ તરીકે નંબર પ્લેટ રીડિંગમાં ભૂલ થવાની શક્યતા ડેટા પ્રાઇવસી સંબંધિત ચિંતાઓ અને ટેકનિકલ ખામીઓ જેવી સમસ્યાઓ સામે આવી શકે છે. તેથી, સરકાર અને સંબંધિત એજન્સીઓએ સિસ્ટમની સતત મોનીટરીંગ અને સુધારણા પર ધ્યાન આપવું પડશે.
ભારતમાં ટોલિંગ સિસ્ટમમાં આ પ્રકારનો ફેરફાર પરિવહન ક્ષેત્રમાં ડિજિટલ ક્રાંતિ સમાન છે. જો આ મોડલ સફળ થાય, તો આગામી વર્ષોમાં સમગ્ર દેશના હાઇવે પર બેરિયર-ફ્રી ટોલિંગ સિસ્ટમ લાગુ થઈ શકે છે. આ પગલાંથી ટ્રાફિક વ્યવસ્થામાં સુધારો, સમય અને ઈંધણ બચત તેમજ પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં મદદ મળશે જે દેશના આર્થિક અને પર્યાવરણીય બંને દૃષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ છે.
