બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેનથી અત્યાર સુધીમાં 80 લોકોના મોત અને 246 શંકાસ્પદ કેસ નોંધાતા વિશ્વભરમાં ચિંતા
ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો (DRC) ના પૂર્વીય ઇટુરી પ્રાંતમાં જીવલેણ ઇબોલા વાયરસના કારણે ભારે ફાટી નીકળ્યો છે. આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) એ તાત્કાલિક ધોરણે ગ્લોબલ પબ્લિક હેલ્થ ઇમરજન્સી (PHEIC) જાહેર કરી દીધી છે. જોકે, સંસ્થાનું કહેવું છે કે આ આઉટબ્રેક હાલમાં વૈશ્વિક મહામારી (Pandemic) ની કેટેગરીમાં આવતો નથી. અત્યાર સુધીમાં આ વાયરસના કારણે 80 લોકોના શંકાસ્પદ મોત થયા છે અને 246 જેટલા શંકાસ્પદ કેસો નોંધાયા છે.
નવા 'બુંડીબુગ્યો સ્ટ્રેન'થી કેમ વધી વૈશ્વિક ચિંતા?
કોંગોના આરોગ્ય મંત્રી સેમ્યુઅલ-રોજર કમ્બાના જણાવ્યા અનુસાર, આ વખતે ઇબોલાનો બુંડીબુગ્યો (Bundibugyo) સ્ટ્રેન જોવા મળ્યો છે. લેબોરેટરી તપાસમાં અત્યાર સુધીમાં ઇબોલાના આ ચોક્કસ સ્ટ્રેનના 8 કેસોની સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ છે. આ બાબત ચિંતાજનક એટલા માટે છે કારણ કે કોંગોમાં અગાઉ મોટાભાગના કેસ 'ઝાયર સ્ટ્રેન'ના હતા, અને હાલમાં ઉપલબ્ધ ઇબોલાની રસીઓ તેમજ સારવાર માત્ર ઝાયર સ્ટ્રેનને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે. આ નવા સ્ટ્રેન માટે કોઈ માન્ય રસી કે ચોક્કસ સારવાર ન હોવાથી તબીબી નિષ્ણાતો ભારે ચિંતામાં મુકાયા છે. આ આઉટબ્રેકનો પ્રથમ કેસ એક નર્સનો હતો, જેનું 24 April ના રોજ મૃત્યુ થયું હતું. હાલમાં આ બીમારી ઇટુરી પ્રાંતના બુનિયા, રવામપારા અને મોંગવાલુ વિસ્તારોમાં ફેલાઈ ચૂકી છે.
પડોશી દેશો યુગાન્ડા, સુદાન અને કેન્યામાં હાઈ એલર્ટ
કોંગોમાં ફેલાયેલો આ વાયરસ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો પાર કરી રહ્યો છે, જેના લીધે આસપાસના દેશોમાં મોટો ખતરો ઉભો થયો છે:
યુગાન્ડા: કોંગોથી મુસાફરી કરીને આવેલા સંક્રમિત દર્દીનું 14 May ના રોજ યુગાન્ડાની રાજધાની કમ્પાલાની એક હોસ્પિટલમાં મૃત્યુ થયું હતું. આ સિવાય અન્ય 2 કન્ફર્મ કેસ પણ સામે આવ્યા છે.
દક્ષિણ સુદાન અને કેન્યા: આફ્રિકાની પબ્લિક હેલ્થ એજન્સીએ આ વિસ્તારોમાં વાયરસ ફેલાવાની આશંકા વ્યક્ત કરી છે. કેન્યા સરકારે સરહદો અને તમામ એન્ટ્રી પોઈન્ટ્સ પર દેખરેખ કડક કરી દીધી છે અને દેખરેખ માટે એક ખાસ ઈમરજન્સી ટીમની રચના કરી છે.
ઇબોલાનો ઇતિહાસ: કેવી રીતે ફેલાય છે આ વાયરસ?
સમગ્ર વિશ્વમાં ઇબોલા વાયરસ ડિસીઝ (EVD) નો મૃત્યુદર ખૂબ જ ઊંચો છે, જેમાં સંક્રમિત દર્દીઓમાંથી 25% થી 90% લોકો જીવ ગુમાવે છે.
નામકરણ: ઇબોલા વાયરસ સૌપ્રથમ 1976 માં આફ્રિકામાં સામે આવ્યો હતો. કોંગોમાં જે વિસ્તારમાં આ વાયરસ મળ્યો, તેની નજીક વહેતી ઇબોલા નદીના નામ પરથી તેનું નામ રાખવામાં આવ્યું છે. આ દેશમાં ઇબોલા ફાટી નીકળવાની આ 17th ઘટના છે.
સંક્રમણ: આ જીવલેણ બીમારી સંક્રમિત વ્યક્તિના લોહી, ઉલટી, લાળ કે શરીરના અન્ય પ્રવાહી પદાર્થોના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી અથવા અંતિમ સંસ્કાર દરમિયાન મૃતદેહના સંપર્કમાં આવવાથી ઝડપથી ફેલાય છે.
ઇતિહાસનો સૌથી ઘાતક પ્રકોપ
ઇબોલાના ઇતિહાસમાં 2014 થી 2016 ની વચ્ચે પશ્ચિમ આફ્રિકામાં ફેલાયેલો પ્રકોપ સૌથી ભયાનક હતો, જેમાં 11,000 થી વધુ લોકોના મોત નીપજ્યા હતા. જો કે, ત્યારપછીના વર્ષોમાં રસી શોધાઈ જતાં પરિસ્થિતિ કાબૂમાં આવી હતી, પરંતુ વર્તમાન સમયમાં અલગ સ્ટ્રેન સામે આવતા વૈશ્વિક સ્તરે ફરી એકવાર મોટો પડકાર ઉભો થયો છે.
