પેટ્રોલ અને ડીઝલના સતત વધતા ભાવ વચ્ચે લાખો લોકો માટે CNG કાર સૌથી સસ્તો વિકલ્પ બની છે. જોકે છેલ્લા કેટલાક સમયથી CNGના ભાવમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં વાહનચાલકો હવે ઇચ્છે છે કે તેમની કારમાંથી શક્ય તેટલું વધુ માઇલેજ મળે. ઘણી વખત કાર કંપની દ્વારા દાવો કરાયેલ માઇલેજ અને વાસ્તવિક માઇલેજ વચ્ચે મોટો તફાવત જોવા મળે છે, જેના કારણે લોકો નિરાશ થાય છે. પરંતુ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કેટલીક સામાન્ય બાબતોનું ધ્યાન રાખવામાં આવે તો CNG કારનું માઇલેજ 20થી 30 ટકા સુધી સુધારી શકાય છે અને ઇંધણ ખર્ચમાં પણ નોંધપાત્ર બચત થઈ શકે છે.
ટાયર પ્રેશર અને વાહનનું વજન સૌથી મહત્વપૂર્ણ
CNG કારનું માઇલેજ સીધું એ વાત પર આધાર રાખે છે કે એન્જિન પર કેટલો ભાર પડે છે. જો કારના ટાયરમાં ભલામણ કરતાં ઓછું હવાનું દબાણ હોય તો રસ્તા અને ટાયર વચ્ચે ઘર્ષણ વધી જાય છે. પરિણામે એન્જિનને વધુ મહેનત કરવી પડે છે અને વધુ CNG વપરાય છે. તેથી દર અઠવાડિયે ટાયર પ્રેશર ચેક કરાવવું ખૂબ જરૂરી છે.
આ સાથે જ ઘણા લોકો કારની ડિક્કીમાં બિનજરૂરી સામાન સતત રાખતા હોય છે. ભારે સામાનના કારણે વાહનનું કુલ વજન વધે છે અને એન્જિન પર વધારાનો બોજ પડે છે. વાહન જેટલું હલકું રહેશે એટલું ઓછું ઇંધણ વપરાશે અને માઇલેજમાં સુધારો જોવા મળશે.
એર ફિલ્ટરની નિયમિત સફાઈ પણ જરૂરી
જેમ માણસને શુદ્ધ હવાની જરૂર પડે છે તેમ કારના એન્જિનને પણ યોગ્ય કામગીરી માટે સ્વચ્છ હવાની જરૂર પડે છે. ખાસ કરીને CNG કારોમાં એર ફિલ્ટરનું મહત્વ વધુ હોય છે. જો એર ફિલ્ટરમાં ધૂળ અને ગંદકી જમા થઈ જાય તો એન્જિન સુધી પૂરતી હવા પહોંચી શકતી નથી. જેના કારણે ફ્યુઅલ બર્નિંગ પ્રક્રિયા અસરગ્રસ્ત બને છે અને CNGનો વપરાશ વધી જાય છે.
ઓટોમોબાઇલ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર દર 5,000 કિલોમીટર પછી એર ફિલ્ટર સાફ કરાવવું અથવા જરૂર પડે તો બદલાવી દેવું જોઈએ. આ નાની જાળવણી લાંબા ગાળે વધુ માઇલેજ મેળવવામાં મદદરૂપ બને છે.
ક્લચનો વધુ ઉપયોગ કરવાથી પણ વધે છે ખર્ચ
ઘણા ડ્રાઇવરો ટ્રાફિક દરમિયાન અથવા ડ્રાઇવિંગ કરતી વખતે સતત ક્લચ પર પગ રાખવાની આદત ધરાવે છે. આ આદત માત્ર ક્લચ પ્લેટનું આયુષ્ય ઘટાડે છે એટલું જ નહીં પરંતુ ઇંધણની બિનજરૂરી ખપત પણ વધારી શકે છે. ખાસ કરીને શહેરના ટ્રાફિકમાં ક્લચનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે.
વાહન નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે જરૂર હોય ત્યારે જ ક્લચનો ઉપયોગ કરવો અને સતત ક્લચ દબાવી રાખવાની ટેવ છોડવી જોઈએ. તેનાથી વાહનની કામગીરી સુધરે છે અને માઇલેજ પણ સારું મળે છે.
ગેસ લીકેજની અવગણના ન કરો
ઘણી વખત કારમાં બધું યોગ્ય હોવા છતાં માઇલેજ ઓછું મળતું હોય છે. તેનું એક કારણ નાનું ગેસ લીકેજ પણ હોઈ શકે છે. CNG પાઇપલાઇન અથવા સિલિન્ડર આસપાસથી થતું સૂક્ષ્મ લીકેજ સરળતાથી નજરમાં આવતું નથી પરંતુ તે સતત ઇંધણનો બગાડ કરતું રહે છે.
જો કારમાં ક્યારેય ગેસ જેવી ગંધ આવે તો તેને સામાન્ય બાબત માનીને અવગણવી નહીં. તરત જ અધિકૃત સર્વિસ સેન્ટરમાં તપાસ કરાવવી જોઈએ. ગેસ લીકેજ માત્ર માઇલેજ ઘટાડતું નથી પરંતુ સલામતી માટે પણ જોખમરૂપ બની શકે છે.
સ્થિર સ્પીડમાં ડ્રાઇવિંગથી મળશે શ્રેષ્ઠ માઇલેજ
ડ્રાઇવિંગ સ્ટાઇલ પણ CNG કારના માઇલેજમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. વારંવાર અચાનક એક્સિલેટર દબાવવું, ઝડપથી ગતિ વધારવી અથવા જોરથી બ્રેક મારવી જેવી આદતો ઇંધણની ખપત વધારે છે. CNG કારોમાં સરળ અને સ્થિર ડ્રાઇવિંગ સૌથી વધુ અસરકારક માનવામાં આવે છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર હાઇવે પર 50થી 70 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની સ્થિર ઝડપ CNG વાહનો માટે સૌથી સારો માઇલેજ ઝોન માનવામાં આવે છે. આ ઝડપે એન્જિન પર ઓછો ભાર પડે છે અને CNGનો વપરાશ પણ નિયંત્રિત રહે છે.
મહત્વની ટિપ્સ
દર અઠવાડિયે ટાયર પ્રેશર ચેક કરો.
ડિક્કીમાં બિનજરૂરી ભારે સામાન ન રાખો.
દર 5,000 કિમી પછી એર ફિલ્ટર સાફ અથવા બદલાવો.
સતત ક્લચ દબાવી રાખવાની ટેવ છોડો.
ગેસની ગંધ આવે તો તરત લીકેજ ટેસ્ટ કરાવો.
અચાનક એક્સિલેશન અને બ્રેકિંગથી બચો.
50-70 કિમી પ્રતિ કલાકની સ્થિર ઝડપ જાળવો.
