Cowpea Cultivation: ઉનાળાની ઋતુમાં ખેડૂત માટે યોગ્ય પાક પસંદ કરવો સૌથી મોટો પડકાર હોય છે. પાણીની મર્યાદા, વધતા ખર્ચ અને અનિશ્ચિત બજાર ભાવ વચ્ચે ખેડૂતો સતત એવા વિકલ્પોની શોધમાં રહે છે, જે ઓછા ખર્ચે વધુ આવક આપે. આવી પરિસ્થિતિમાં ચોળીની ખેતી ખાસ કરીને પુસા ધરણી (CP-473) જાત એક મજબૂત અને નફાકારક વિકલ્પ તરીકે સામે આવી રહી છે.
પુસા ધરણી ચોળીની વિશેષતાઓ
ઉપજની સંભાવના: સારી વ્યવસ્થાપન હેઠળ 14 ટન/હેક્ટર સુધીની લીલી ફળીઓની ઉપજ મળી શકે છે (વિવિધ અભ્યાસોમાં 5-7 ટન/હેક્ટર સરેરાશ ઉપજના આંકડા પણ જોવા મળે છે).
બજારમાં માંગ: તાજી ચોળીની શાકભાજી તરીકે સતત ડિમાન્ડ હોય છે, જેના કારણે સારા ભાવ મળે છે.
લાભ: ઓછા પાણી અને ઓછા ખર્ચમાં ઉગાડી શકાય છે, જે ઉનાળામાં ખેડૂતોને વધારાની આવક આપે છે.
ખેતર તૈયારી કેવી રીતે કરવી?
જમીન: સારી રીતે પાણી નિકાલવાળી લોમી અથવા હળવી ભારે જમીન આદર્શ છે.
તૈયારી: વાવણી પહેલાં ખેતરને 1-2 વાર સારી રીતે ખેડી લો અને ઊંચી પાટી (raised beds) તૈયાર કરો. આનાથી પાણીનો નિકાલ સારો રહે છે અને રોગો ઓછા થાય છે.
બીજ અને વાવણી પદ્ધતિ
બીજનું પ્રમાણ: પ્રતિ હેક્ટર 20-25 કિલો બીજ વાવો.
માવજત: ફૂગના રોગો રોકવા માટે બીજને કાર્બેન્ડાઝીમ અથવા થિરામ (2-3 ગ્રામ પ્રતિ કિલો બીજ)થી ટ્રીટ કરી લો.
અંતર: હરોળ વચ્ચે 45-60 સે.મી. અને છોડ વચ્ચે 10-15 સે.મી. અંતર રાખો.
ખાતર વ્યવસ્થાપન
વાવણી પહેલાં: 10-15 ટન પ્રતિ હેક્ટર ગાયનું છાણ ખાતર અથવા વર્મીકમ્પોસ્ટ નાખો.
વાવણી વખતે (પ્રતિ એકર): 20-25 કિ.ગ્રા. નાઈટ્રોજન, 40-50 કિ.ગ્રા. ફોસ્ફરસ અને 20-25 કિ.ગ્રા. પોટાશ આપો.
સિંચાઈ અને નીંદણ નિયંત્રણ
સિંચાઈ: ઉનાળામાં દર 7-10 દિવસે પાણી આપો. ખાસ કરીને ફૂલ અને શીંગ આવવાના સમયે ભેજ જાળવવો જરૂરી છે.
નીંદણ: વાવણી પછી 3-4 અઠવાડિયામાં 1-2 વાર નીંદણ કરો જેથી પાકને પોષક તત્વો સરખા મળે.
આ પણ વાંચો: PM કિસાનમાં મહિલાઓને લાભ મળે કે નહીં? : જાણો યોજનાના લાભ અને નિયમો
કેટલી કમાણી થશે?
સારી વ્યવસ્થાપન અને બજારના સારા ભાવ મળે તો પુસા ધરણી ચોળી વાવીને ખેડૂતો સરળતાથી પ્રતિ હેક્ટર 60,000 થી 70,000 રૂપિયા સુધીનો નફો કરી શકે છે. આ આંકડો ઉપજ, ખર્ચ અને વેચાણ ભાવ પર આધારિત છે. ચોળીની તાજી ફળીઓને બજારમાં સારો દર મળતો હોવાથી આ પાક આવક વધારવા માટે યોગ્ય છે.
સલાહ: સ્થાનિક કૃષિ વિભાગ, KVK અથવા કૃષિ વૈજ્ઞાનિકોની સલાહ લઈને જાત અને પદ્ધતિ અપનાવો. હવામાન અને જમીન પ્રમાણે નાના પાયે પ્રયોગ કરીને શરૂઆત કરવી વધુ સારી રહેશે.આ પાક ઉનાળામાં ઓછા પ્રયત્ને વધુ આવક આપી શકે છે.





