Baby corn cultivation: આજકાલ ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને પંજાબના હજારો ખેડૂતો પરંપરાગત મકાઈની ખેતી છોડીને બેબી કોર્ન (Baby Corn) તરફ વળ્યા છે. માત્ર 45-50 દિવસમાં તૈયાર થતો આ પાક એક હેક્ટરમાં ₹1.5 લાખથી ₹3 લાખ સુધીની કમાં આવક આપી રહ્યો છે. શહેરોમાં ચાઈનીઝ, કોન્ટિનેન્ટલ અને ફાસ્ટ ફૂડની વધતી માંગને કારણે બેબી કોર્નનું બજાર દિવસેને દિવસે મજબૂત થઈ રહ્યું છે.બેબી કોર્ન એટલે શું?બેબી કોર્ન એ મકાઈની ખાસ જાતો છે જેને કળી નીકળ્યાના માત્ર 24-48 કલાકમાં જ (જ્યારે તે 4-10 સે.મી. લાંબી અને સંપૂર્ણ નરમ હોય) તોડી લેવામાં આવે છે. આ સ્ટેજ પર દાણા હજુ બનતા નથી, તેથી આખો કોબ શાકભાજી તરીકે ખવાય છે. તેમાં પ્રોટીન, ફાઈબર, કેલ્શિયમ, આયર્ન અને વિટામિન્સ પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે.
મુખ્ય ફાયદા
45-50 દિવસમાં પાક તૈયાર (ખરીફ), રવીમાં 70-80 દિવસ
એક હેક્ટરમાં 1800-2000 કિલો છાલ વગરનું બેબી કોર્ન + 7-9 ટન કુશ્કીવાળું + 25-30 ટન લીલો ચારો
બજાર ભાવ ₹80-150 પ્રતિ કિલો (છાલ વગરનું)
એક સિઝનમાં ₹1.8-3 લાખની આવક, બે-ત્રણ પાક લઈ શકાય
શહેરની નજીક હોય તો ₹4-5 લાખ સુધીની કમાણી પણ શક્ય
યોગ્ય જમીન અને સ્થળ
સારી ડ્રેનેજવાળી દોશ-રેતાળ જમીન
પાણી ભરાવું ન જોઈએ
નિયમિત મકાઈથી ઓછામાં ઓછું 400-500 મીટર દૂર રાખવું (પરાગ રજની અસર ન પડે)
શહેરના 50-100 કિ.મી.ની અંદર હોય તો સૌથી વધુ ફાયદો
વાવણીનો શ્રેષ્ઠ સમય
ખરીફ: જૂન-જુલાઈ અને ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર
રવી: ઓક્ટોબર-નવેમ્બર
ઉનાળુ: ફેબ્રુઆરી-માર્ચ (જો સિંચાઈની સુવિધા હોય)
લોકપ્રિય જાતો
HM-4, VL Baby Corn-1, GAYMH-1
વિવેક હાઇબ્રિડ 27, શિશુ
IMHB 1539, પ્રિયા બેબી કોર્ન
બીજનો જથ્થો અને વાવણી
20-25 કિલો બીજ/હેક્ટર
પંક્તિ અંતર: 60 × 15-20 સે.મી.
ઊંડાઈ: 3-4 સે.મી.
વાવણી પહેલાં બીજને બાવિસ્ટિન + કેપ્ટનથી માવજત કરો
સાથે ઉગાડી શકાય તેવા પાક
મેથી, ધાણા, પાલક, મૂળા, ગાજર, ફૂલકોબી, કઠોળ, ચોળી – આ બધું બેબી કોર્નની પંક્તિઓ વચ્ચે સરળતાથી ઉગાડી શકાય છે. આનાથી એક જ ખેતરમાંથી બમણી-ત્રણ ગણી આવક થાય છે.
લણણીનો સમય
સવારે કે સાંજે લણણી કરો
કળી નીકળ્યાના 1-3 દિવસમાં (લંબાઈ 4-10 સે.મી., કળીના રેશમ હજુ દેખાતા હોય)
દરરોજ કે એક દિવસ છોડીને લણણી કરવાથી ઉત્પાદન વધે છે
ખેડૂતોનો વાસ્તવિક અનુભવ
મહારાષ્ટ્રના નાસિક અને પુણેના ખેડૂતો એક હેક્ટરમાં ₹2.5-3.5 લાખની કમાણી કરી રહ્યા છે
ગુજરાતના આણંદ, વડોદરા અને સુરત પાસેના ખેડૂતો પણ બે પાક લઈને વર્ષે ₹5-6 લાખ સુધી કમાઈ રહ્યા છે
જો તમે પણ પરંપરાગત ખેતીથી કંટાળી ગયા છો અને ટૂંકા સમયમાં વધુ કમાણી કરવા માંગો છો, તો આજે જ બેબી કોર્નની ખેતી શરૂ કરો. નજીકના કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર કે બીજ કંપનીનો સંપર્ક કરીને શરૂઆત કરી શકો છો. બેબી કોર્નની ખેતી – નાનું જોખમ, મોટી કમાણી!
