આજે ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભાના ચોમાસુ સત્રના ત્રીજા દિવસે બાંકે બિહારી મંદિર નિર્માણ વટહુકમને મંજૂરી મળી. સત્રમાં બાંકે બિહારી કોરિડોર વટહુકમ બિલ પણ પસાર કરવામાં આવ્યું છે. વટહુકમમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે ટ્રસ્ટનો મંદિરના પ્રસાદ, દાન અને તમામ સ્થાવર અને જંગમ મિલકતો પર અધિકાર રહેશે. આમાં મંદિરમાં સ્થાપિત મૂર્તિઓ, મંદિર પરિસર અને પરિસરમાં દેવતાઓને અર્પણ કરાયેલ કોઈપણ પ્રકારનું દાન, પૂજા-સેવા અથવા ધાર્મિક વિધિમાં અર્પણ કરાયેલ દાન, બેંક ડ્રાફ્ટ અને પોસ્ટ દ્વારા મોકલવામાં આવતા ચેકનો સમાવેશ થાય છે.
બાંકે બિહારી મંદિર નિર્માણ વટહુકમ શું છે?
તમને જણાવી દઈએ કે શ્રી બાંકે બિહારી મંદિર નિર્માણ વટહુકમનો ઉદ્દેશ્ય મથુરાના વિશ્વ પ્રખ્યાત શ્રી બાંકે બિહારી મંદિરના સંચાલન, કાર્ય, સંરક્ષણ અને ભક્તોને આપવામાં આવતી સુવિધાઓને આધુનિક બનાવવાનો છે. વટહુકમ હેઠળ, શ્રી બાંકે બિહારી મંદિર ટ્રસ્ટની રચના કરવામાં આવશે, જે મંદિરના વહીવટ, પ્રસાદ અને જંગમ મિલકતોનું સંચાલન કરશે. ટ્રસ્ટમાં 18 સભ્યો હશે, જેમાં 11 નામાંકિત અને 7 પદાધિકારી સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. 11 નામાંકિત સભ્યોમાં 3 વૈષ્ણવ પરંપરાના, 3 સનાતન પરંપરાના, 2 ગોસ્વામી પરંપરાના નિષ્ણાતો અને 3 પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓનો સમાવેશ થશે. 7 પદાધિકારી સભ્યોમાં જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ મથુરા, વરિષ્ઠ પોલીસ અધિક્ષક વગેરે જેવા ઘણા અધિકારીઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે. બધા ટ્રસ્ટીઓ સનાતની હિન્દુઓ હશે અને તેમનો કાર્યકાળ 3 વર્ષનો રહેશે.
ટ્રસ્ટના અધિકારો અને ફરજો શું હશે?
મંદિરની મિલકતો જેમ કે મૂર્તિઓ, ઘરેણાં, દાન, હુંડી, બેંક ડ્રાફ્ટ, ચેક પર ટ્રસ્ટનું નિયંત્રણ રહેશે. પૂજા પદ્ધતિ, તહેવારો અને ધાર્મિક વિધિઓ સ્વામી હરિદાસની પરંપરા અનુસાર દખલગીરી વિના ચાલુ રહેશે. પૂજારીઓની નિમણૂક, તેમનો પગાર, બાંકે બિહારીના દર્શનનો સમય અને ભક્તોની સુરક્ષા ટ્રસ્ટની જવાબદારી રહેશે. ટ્રસ્ટને 20 લાખ રૂપિયા સુધીની મિલકત ખરીદવા અને વેચવાનો અધિકાર રહેશે, પરંતુ તેનાથી વધુ કિંમતની મિલકત ખરીદવા માટે સરકારની મંજૂરી લેવી પડશે.
ભક્તોને કઈ સુવિધાઓ મળશે?
ટ્રસ્ટ દ્વારા પ્રસાદ વિતરણ માટે ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. વરિષ્ઠ નાગરિકો અને દિવ્યાંગો માટે બાંકે બિહારીની મુલાકાત લેવા માટે એક અલગ રસ્તો બનાવવામાં આવશે. ભક્તોને પીવાનું પાણી અને આરામ વ્યવસ્થા, લાઇન મેનેજમેન્ટ, ગૌશાળાઓ, હોટલ, ધર્મશાળાઓ અને પ્રદર્શન ખંડ જેવી આધુનિક સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવશે.
નોંધનીય છે કે વટહુકમમાં બંધારણની કલમ 19(1)(a), 19(1)(6), 25 અને 26 હેઠળ ધાર્મિક પરંપરાઓમાં દખલગીરી ન કરવાની સ્પષ્ટપણે જોગવાઈ છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત નાણાકીય પારદર્શિતા અને બાંકે બિહારી મંદિરના ઉપલબ્ધ સંસાધનોનો ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવાનો રહેશે, અને મંદિરની મિલકતનો દાવો કરવાનો રહેશે નહીં.
