આયુષ્માન ભારત-પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (AB-PMJAY)ના કરોડો લાભાર્થીઓ માટે મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ સંબંધિત સંસદીય સ્થાયી સમિતિએ યોજનાના વર્તમાન ₹5 લાખના આરોગ્ય વીમા કવરને વધારીને પ્રતિ પરિવાર પ્રતિ વર્ષ ₹10 લાખ કરવાની ભલામણ કરી છે. જો ભવિષ્યમાં સરકાર આ ભલામણ સ્વીકારે છે, તો ગંભીર અને ખર્ચાળ સારવાર લેતા લાખો પરિવારોને મોટી આર્થિક રાહત મળી શકે છે.
જોકે, હાલ એક મહત્વની બાબત એ છે કે કેન્દ્ર સરકારે હજુ સુધી આ ભલામણને મંજૂરી આપી નથી કે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત પણ કરી નથી. એટલે હાલમાં આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળનું વીમા કવર અગાઉની જેમ ₹5 લાખ પ્રતિ પરિવાર પ્રતિ વર્ષ જ છે.
આ પણ વાંચો: ભારતમાં દરરોજ કેમ બરબાદ થઈ રહી છે સોલર વીજળી? : ઉત્પાદન રેકોર્ડ સ્તરે, સ્ટોરેજની સૌથી મોટી સમસ્યા
શા માટે કવર વધારવાની ભલામણ કરવામાં આવી?
સંસદીય સ્થાયી સમિતિના 172મા અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ગંભીર બીમારીઓની સારવારનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધી ગયો છે. હાર્ટ સર્જરી, અંગ પ્રત્યારોપણ (ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ), કેન્સરની આધુનિક ઇમ્યુનોથેરાપી તેમજ અન્ય વિશિષ્ટ સારવારનો ખર્ચ અનેક કિસ્સાઓમાં ₹5 લાખથી પણ વધુ થાય છે.
આવા સંજોગોમાં, આયુષ્માન ભારત યોજનાના લાભાર્થીઓને વીમા કવર હોવા છતાં સારવાર માટે પોતાના ખિસ્સામાંથી મોટી રકમ ચૂકવવી પડે છે. સમિતિનું માનવું છે કે વીમા કવર વધારવાથી ગરીબ અને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારો પર પડતો નાણાકીય બોજ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકાય.
સારવાર અને દવાઓનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે
અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે નવી તબીબી ટેક્નોલોજી, આધુનિક સારવાર પદ્ધતિઓ, લાંબા સમય સુધી હોસ્પિટલમાં દાખલ રહેવાની જરૂરિયાત તેમજ ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ અને કેન્સર જેવા ક્રોનિક રોગોમાં વધારાને કારણે આરોગ્યસંભાળનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિમાં હાલનું ₹5 લાખનું કવર અનેક જટિલ અને લાંબા ગાળાની સારવાર માટે પૂરતું સાબિત થતું નથી. પરિણામે ઘણા પરિવારોને વધારાનો ખર્ચ સહન કરવો પડે છે અથવા આર્થિક સંજોગોને કારણે સારવાર મુલતવી રાખવી પડે છે.
આ પણ વાંચો: જંગલ, પહાડ અને દરિયામાં પણ નહીં તૂટે સંપર્ક! : BSNLએ લોન્ચ કર્યો ખાસ સેટેલાઇટ ફોન, જાણો કિંમત અને નિયમો
આયુષ્માન ભારત યોજના શું છે?
આયુષ્માન ભારત-પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (AB-PMJAY)ની શરૂઆત વર્ષ 2018માં કરવામાં આવી હતી. આ યોજના વિશ્વની સૌથી મોટી સરકારી આરોગ્ય વીમા યોજનાઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. યોજના હેઠળ પાત્ર પરિવારોને દેશભરની સૂચિબદ્ધ સરકારી અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં કેશલેસ સેકન્ડરી અને ટર્શિયરી સારવારની સુવિધા આપવામાં આવે છે. યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ગરીબ અને વંચિત પરિવારોને ખર્ચાળ સારવાર માટે આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડવાનો છે, જેથી કોઈ પણ પરિવાર સારવારના ખર્ચને કારણે મુશ્કેલીમાં ન પડે.
અત્યાર સુધી કેટલા લોકોને મળ્યો લાભ?
સત્તાવાર માહિતી મુજબ, જૂન 2026 સુધીમાં 43.52 કરોડથી વધુ આયુષ્માન કાર્ડ જારી કરવામાં આવ્યા છે. સરકારનો હેતુ દેશભરના પાત્ર લાભાર્થીઓને આરોગ્ય સુરક્ષા પૂરી પાડવાનો છે. તેમાં 70 વર્ષ અને તેથી વધુ ઉંમરના નાગરિકોને આવરી લેવાના વિસ્તરણ સહિતના પ્રયાસો પણ કરવામાં આવ્યા છે.
આ પણ વાંચો: મિત્ર પાસેથી લીધેલા પૈસા પાછા ન આપ્યા તો થશે જેલ? : જાણો ક્યારે બને છે ક્રિમિનલ કેસ
જો ₹10 લાખનું કવર મંજૂર થશે તો શું બદલાશે?
જો કેન્દ્ર સરકાર સંસદીય સમિતિની ભલામણ સ્વીકારીને વીમા કવર ₹10 લાખ સુધી વધારશે, તો ગંભીર અને ખર્ચાળ સારવાર કરાવતા પરિવારોને સીધો લાભ મળશે. કેન્સર, હાર્ટ સર્જરી, કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ અને અન્ય ઉચ્ચ ખર્ચવાળી સારવાર દરમિયાન દર્દીઓના પોતાના ખિસ્સામાંથી થતો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી શકે છે. આ ઉપરાંત આર્થિક રીતે નબળા પરિવારો સમયસર સારવાર લઈ શકશે અને સારવારના ખર્ચને કારણે દેવાના બોજ અથવા સારવાર અધૂરી છોડવાની સ્થિતિમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
હાલ શું છે સ્થિતિ?
હાલમાં આ માત્ર સંસદીય સ્થાયી સમિતિની ભલામણ છે. કેન્દ્ર સરકારે હજુ સુધી આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ વીમા કવર ₹10 લાખ સુધી વધારવાનો કોઈ અંતિમ નિર્ણય જાહેર કર્યો નથી. તેથી લાભાર્થીઓએ સોશિયલ મીડિયા પર ચાલી રહેલા દાવાઓને બદલે સત્તાવાર જાહેરાતની રાહ જોવી જોઈએ.
