મિડલ ઈસ્ટમાં વધતા તણાવ અને તેના કારણે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં આવેલા ઉછાળાનો સીધો પ્રભાવ હવે ભારતીય હવાઈ ઉદ્યોગ પર જોવા મળી રહ્યો છે. એવિએશન ટર્બાઈન ફ્યુઅલ (ATF)ના ભાવમાં થયેલા નોંધપાત્ર વધારાને કારણે ભારતીય એરલાઇન્સે કેન્દ્ર સરકાર પાસે તાત્કાલિક સહાય અને હસ્તક્ષેપની માંગણી કરી છે. ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ અને એરલાઇન ઓપરેટર્સે ચેતવણી આપી છે કે જો સ્થિતિ જળવાઈ રહેશે તો ફ્લાઈટ ભાડામાં વધારો, રૂટ્સમાં કાપ અને સેવાઓમાં ઘટાડો અનિવાર્ય બની શકે છે.
વિશ્વભરના જિઓપોલિટિકલ તણાવ, ખાસ કરીને મિડલ ઈસ્ટ વિસ્તારમાં, ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય ચેઈનને અસર કરી રહ્યાં છે. તેનું સીધું પરિણામ ATFના વધતા ભાવમાં જોવા મળી રહ્યું છે, જે હવાઈ કંપનીઓના કુલ ઓપરેશનલ ખર્ચમાં 35%થી 45% સુધીનો હિસ્સો ધરાવે છે. આ વધારાના ખર્ચને સંભાળવો એરલાઇન્સ માટે મુશ્કેલ બની રહ્યો છે.
એરલાઈન્સનો સરકારને અપીલ
ભારતની મુખ્ય એરલાઇન્સ જેમ કે IndiGo, Air India અને SpiceJet સહિત અન્ય ઓપરેટર્સે કેન્દ્ર સરકારને સંયુક્ત રીતે અપીલ કરી છે. તેઓએ ATF પરના ઊંચા ટેક્સમાં રાહત, વેટ (VAT) ઘટાડો અને નાણાકીય સહાય જેવી માંગણીઓ કરી છે.
એરલાઇન ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓએ જણાવ્યું છે કે હાલની પરિસ્થિતિમાં ખર્ચમાં અચાનક વધારો સહન કરવો મુશ્કેલ છે, ખાસ કરીને જ્યારે મુસાફરોની માંગ હજુ સંપૂર્ણ રીતે સ્થિર થઈ નથી. આર્થિક દબાણને કારણે કેટલીક એરલાઇન્સે પહેલાથી જ કેટલાક રૂટ્સ પર ફ્લાઈટ ફ્રીક્વન્સી ઘટાડવાની શરૂઆત કરી દીધી છે.
મુસાફરો પર સીધી અસર
ATFના ભાવમાં વધારો થવાથી સૌથી પહેલા અસર મુસાફરો પર જોવા મળશે. એરલાઇન્સ માટે ખર્ચ વધતા, તેઓ ભાડામાં વધારો કરવા મજબૂર બની શકે છે. ખાસ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય અને લાંબા અંતરના રૂટ્સ પર ટિકિટના દરોમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની શક્યતા છે.
વિશ્લેષકો માને છે કે જો મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ લાંબો સમય ચાલુ રહે તો હવાઈ મુસાફરી મોંઘી બનશે અને પ્રવાસ ઉદ્યોગ પર પણ તેની અસર પડશે. ટૂરિઝમ, બિઝનેસ ટ્રાવેલ અને કાર્ગો સર્વિસિસ પર પણ તેની અસર જોવા મળી શકે છે.
કેન્દ્ર સરકાર માટે આ પરિસ્થિતિ એક પડકારરૂપ બની છે. એક તરફ વધતા ઇંધણના ભાવને કારણે એરલાઇન ઉદ્યોગ દબાણમાં છે, તો બીજી તરફ ટેક્સમાં રાહત આપવાથી સરકારના આવક સ્ત્રોત પર અસર પડી શકે છે. આ સંતુલન જાળવવું હવે નીતિનિર્માતાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ બની ગયું છે.
ટૂંકા ગાળામાં ATF પરના ટેક્સમાં ઘટાડો અને કેટલીક નીતિગત રાહતો આપી શકાય, જ્યારે લાંબા ગાળામાં વૈકલ્પિક ઈંધણ અને વધુ કાર્યક્ષમ ઓપરેશન મોડલ તરફ ધ્યાન આપવું પડશે. હાલની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને એરલાઇન્સ અને સરકાર વચ્ચે ચર્ચાઓ ચાલુ રહેવાની સંભાવના છે. આગામી કેટલાક અઠવાડિયામાં લેવાતા નિર્ણયો નક્કી કરશે કે હવાઈ ઉદ્યોગ આ સંકટમાંથી કેવી રીતે બહાર આવે છે. જો તણાવ ઘટે અને ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ સ્થિર થાય તો પરિસ્થિતિ સુધરી શકે છે, પરંતુ હાલ માટે ઉદ્યોગ ચિંતાજનક સ્થિતિમાં છે અને તાત્કાલિક સહાયની રાહ જોઈ રહ્યો છે.
